Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc: Phải tính phương án cầu cạn cho cao tốc ở miền Tây

Hạn chế cao tốc trở thành "con đê"

Ngày 12/9, kiểm tra thực tế cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đặc biệt lưu ý chất lượng nền đường tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Chủ đầu tư báo cáo tiến độ dự án Cà Mau - Đất Mũi với đoàn công tác Chính phủ ngày 12/9.

Qua kiểm tra thực tế trên tuyến, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, có những đoạn vừa sửa chữa, mặt đường còn mới nhưng đã xuất hiện dấu hiệu hư hỏng. Nguyên nhân có thể liên quan đến nền đất yếu và thời gian chờ lún chưa đủ.

"Nếu không bảo đảm thời gian xử lý nền đất yếu thì rất khó bảo đảm chất lượng công trình về lâu dài", Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, điều kiện nền đất yếu tại miền Tây khiến thời gian xử lý có thể dài hơn so với các công trình ở miền Bắc. Vì vậy, phải bảo đảm đồng thời tiến độ và chất lượng, không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng công trình.

Ông yêu cầu công tác xử lý nền và thảm mặt đường phải được kiểm tra cực kỳ chặt chẽ, tránh tình trạng cao tốc vừa đưa vào khai thác đã xảy ra lún, nứt, hư hỏng.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng cho biết đối với các dự án giao thông tương lai ở miền Tây, chủ trương là chuyển sang phương án làm cầu cạn. Chủ trương này đã được báo cáo và nhận được sự đồng ý của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi đang thi công.

Theo Phó Thủ tướng, việc nghiên cứu cầu cạn xuất phát từ thực tế nền đất yếu, nguồn vật liệu đắp nền hạn chế và yêu cầu phát triển hạ tầng bền vững tại ĐBSCL.

Dù suất đầu tư ban đầu cao hơn, cầu cạn có thể đem lại hiệu quả lớn hơn trong toàn bộ vòng đời dự án, đồng thời giảm nhu cầu sử dụng cát, đá làm nền đường và hạn chế nguy cơ tuyến cao tốc trở thành "con đê" cản trở dòng chảy, gây ngập cục bộ.

Phó Thủ tướng dẫn bài học từ tình trạng ngập lụt tại Nghệ An, Hà Tĩnh thời gian qua, yêu cầu khi thiết kế, thi công đường giao thông phải tính toán đầy đủ hệ thống thoát nước và dòng chảy tự nhiên.

"Không thể chỉ làm đường để giải quyết giao thông mà phải gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, công nghiệp, đô thị và dịch vụ", Phó Thủ tướng nói.

Cũng theo Phó Thủ tướng, giao thông có vai trò đặc biệt quan trọng đối với ĐBSCL, nhất là những khu vực còn hạn chế về phát triển kinh tế. Hạ tầng giao thông chưa thuận lợi cũng khiến việc thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài vào công nghiệp, gặp khó khăn.

Do đó, các tuyến cao tốc phải được đầu tư với tầm nhìn tạo động lực phát triển mới cho khu vực, trong đó có TP Cần Thơ và Cà Mau.

Nút giao IC4, cao tốc Châu Đốc - Sóc Trăng - Cần Thơ xây dựng cầu cạn. 

Cao tốc Cà Mau - Đất Mũi không thay đổi lớn, tránh chậm tiến độ

Đối với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Binh đoàn 12 cho biết toàn tuyến có điều kiện địa chất rất yếu, nhiều khu vực có chiều sâu xử lý nền từ 70-100m.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc, Tư lệnh Binh đoàn 12, cho biết đơn vị đã nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Theo Binh đoàn 12, nếu chuyển 22,4km đang xử lý nền bằng bấc thấm, bấc chân không sang làm cầu cạn, tổng mức đầu tư có thể tăng thêm hơn 20.000-22.500 tỷ đồng, đồng thời phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện. Khối lượng vật tư, hạng mục đã thi công và tập kết cũng có nguy cơ lãng phí khoảng 4.000-6.000 tỷ đồng.

Cầu vượt cao tốc Châu Đốc - Sóc Trăng - Cần Thơ.

Binh đoàn 12 đề xuất chuyển 22,4km này sang xử lý nền bằng cọc xi măng đất. Theo đơn vị, giải pháp này có thể thực hiện trong phạm vi nguồn dự phòng của dự án, không làm tăng tổng mức đầu tư, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý nền và kiểm soát lún.

Thượng tướng Nguyễn Quang Ngọc, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, cho biết Bộ Quốc phòng thống nhất giữ phương án đang triển khai đối với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi.

Theo ông, nếu chuyển toàn bộ tuyến sang cầu cạn tại thời điểm này sẽ làm tăng tổng mức đầu tư, vượt thẩm quyền của Thủ tướng và phải trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư, ảnh hưởng tiến độ dự án.

Trong khi dự án đã triển khai phần lớn khối lượng, việc thay đổi lớn có thể gây lãng phí nguồn lực đã đầu tư.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc, Tư lệnh Binh đoàn 12 phát biểu tại cuộc họp về phương án thi công.

Bộ Quốc phòng đề xuất đối với khoảng 20% đoạn tuyến còn lại đang xử lý nền bằng bấc thấm, nghiên cứu chuyển sang cọc xi măng đất hoặc giải pháp tương đương. Phương án này được đánh giá có thể kiểm soát chất lượng nền đường mà không làm thay đổi lớn tổng mức đầu tư.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận thống nhất với đề xuất này. Theo ông, đoạn Cà Mau - Cái Nước - Đất Mũi có địa chất đặc biệt yếu, trong khi nếu chuyển sang cầu cạn, chi phí có thể tăng khoảng 1,35 lần.

Bộ Tài chính cho rằng phương án xử lý nền bằng cọc xi măng đất vừa bảo đảm an toàn, hiệu quả, vừa có thể thực hiện trong phạm vi nguồn dự phòng đã bố trí.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đề nghị chủ đầu tư và tư vấn thiết kế tiếp tục rà soát, lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp điều kiện địa chất, vật liệu và yêu cầu tiến độ, trong đó có thể xem xét các giải pháp bấc thấm, cọc bê tông hoặc cọc xi măng đất.

Phó Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, có trả lời chính thức đối với đề xuất thay đổi giải pháp xử lý nền.

Phó Thủ tướng lưu ý việc nghiên cứu phải hết sức thận trọng, không để thay đổi giải pháp kỹ thuật làm kéo dài thời gian thi công hoặc gây lãng phí nguồn lực.