Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh di sản văn hóa của UNESCO

Văn phòng Chính phủ có văn bản số 36/VPCP-KGVX ngày 02/1/2026 gửi Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL); Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Phòng truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Mai Văn Chính về việc lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” đề nghị ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.

Phở Hà Nội là món quà dân giã, luôn hấp dẫn du khách

Theo đó, xét đề nghị của Bộ VHTTDL tại Tờ trình số 591/TTr-BVHTTDL ngày 18/12/2025 về việc xin phép lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể "Phở" và "Múa rối nước" đề nghị ghi danh vào các Danh sách của UNESCO, ý kiến đồng thuận của UBND các tỉnh, thành phố: Ninh Bình (Công văn số 199/UBND-VP6 ngày 01 tháng 10 năm 2025), Hưng Yên (Công văn số 1896/UBND-KGVX ngày 01 tháng 10 năm 2025) và Hải phòng (Công văn số 2596/UBND-VX ngày 11 tháng 10 năm 2025), Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính có ý kiến chỉ đạo như sau:

Về di sản văn hóa phi vật thể "Phở": Đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể đề nghị ghi danh vào danh sách của UNESCO; giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ VHTTDL, UBND tỉnh Ninh Bình và các địa phương có cộng đồng thực hành di sản lập hồ sơ khoa học và thực hiện các nhiệm vụ, công việc, quy trình, thủ tục có liên quan, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật.

Về di sản văn hóa phi vật thể "Múa rối nước": Đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể đề nghị ghi danh vào danh sách của UNESCO; giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ VHTTDL, UBND thành phố Hải Phòng, UBND tỉnh Hưng Yên và các địa phương có cộng đồng thực hành di sản lập hồ sơ khoa học và thực hiện các nhiệm vụ, công việc, quy trình, thủ tục có liên quan, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật.

Biểu diễn múa rối nước Việt Nam (ảnh minh họa)

Bộ VHTTDL theo chức năng, nhiệm vụ được giao phối hợp, hướng dẫn UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan, địa phương liên quan trong việc lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể đề nghị ghi danh vào Danh sách của UNESCO theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật khác có liên quan; bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu, tiêu chí và các quy định liên quan của UNESCO; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề vượt thẩm quyền.

Trước đó năm 2024, Bộ VHTTDL đã đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia món phở Hà Nội. Nhiều sử liệu ghi chép lại món “phở” tại Hà Nội được ra đời vào đầu thế kỉ XX. Từ năm 1907-1910, phở vốn là một loại quà rong, được gánh đi rong và rao bán khắp phố phường tại Hà Nội. Tạp chí Business Insider bình chọn phở là món ăn phải thử một lần trong đời.

Múa rối nước cũng là di sản văn hóa độc đáo của Việt Nam, gắn liền với đời sống sinh hoạt và tín ngưỡng làng quê Bắc Bộ. Loại hình nghệ thuật sân khấu này không chỉ sinh ra từ đời sống cư dân nông nghiệp mà còn từng có vị thế đặc biệt trong văn hóa cung đình nói riêng và văn hóa dân tộc nói chung. Múa rối nước được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2012.

Tính đến nay, Việt Nam đã có 37 di sản được UNESCO ghi vào các danh sách của UNESCO (gồm 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 17 di sản văn hóa phi vật thể và 11 di sản tư liệu). Gần đây nhất, ngày 9/12/2025, tại Kỳ họp lần thứ 20 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 đã thông qua quyết định ghi danh di sản nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Minh Quang