Phòng ngừa cúm bằng vắc xin: lá chắn cho tuổi vàng khỏe mạnh

Cúm mùa có thể gây biến chứng nghiêm trọng

Cúm là bệnh truyền nhiễm hô hấp cấp tính, do vi rút cúm gây ra. Bệnh dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với giọt bắn mũi họng từ người bệnh, hoặc lây gián tiếp khi chạm tay vào đồ vật dính vi rút sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Theo BS.CKI. Nguyễn Thế Thịnh, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), trời lạnh, độ ẩm tăng cao, nhiệt độ thay đổi thất thường, mưa bão liên tục như hiện nay là cơ hội để các bệnh về hô hấp phát triển, đặc biệt là cúm mùa. Việt Nam thuộc khu vực bệnh cúm mùa lưu hành các tháng trong năm, bệnh tăng vào mùa mưa, mùa đông và mùa xuân, nên bất kỳ ai ở lứa tuổi nào cũng có thể nhiễm cúm. Tuy nhiên, người cao tuổi với hệ miễn dịch suy giảm, chức năng các cơ quan lão hóa kết hợp mắc nhiều bệnh nền nên thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất trước cúm mùa.

Nhiều người cao tuổi mắc cúm biến chứng nặng, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: BV

Thời gian vừa qua, nhiều bệnh viện ở nước ta ghi nhận số ca mắc cúm nhập viện tăng, chủ yếu ở người cao tuổi, người có bệnh nền. Như Bệnh viện Bạch Mai một tháng qua ghi nhận nhiều ca mắc cúm mùa nhập viện là người lớn tuổi, mắc bệnh lý nền. Phần lớn các trường hợp đều phải thở oxy, có ca phải thở máy do biến chứng viêm phổi nặng. Điển hình là bệnh nhân nữ 60 tuổi mắc cúm A bị sốt cao không hạ, ho nhiều, mệt mỏi phải điều trị tích cực, thở oxy do có bệnh nền, hệ miễn dịch suy giảm. Người nhà bệnh nhân cho biết, gia đình nghĩ cúm chỉ là bệnh thông thường, không ngờ bệnh gây trở nặng, phải nhập viện điều trị.

Vi rút cúm dễ lây lan qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện, qua tiếp xúc gần hoặc chạm tay vào bề mặt có chứa vi rút rồi đưa lên mắt, mũi, miệng. Cuối năm, thời tiết cả nước thay đổi, miền Bắc trời rét, miền Nam nhiệt độ trong ngày thay đổi nhiều, sáng se lạnh, trưa nhiệt độ tăng cao tạo điều kiện cho các ca mắc cúm tăng cao. Trong thời gian vừa qua, theo thống kê từ Bộ Y tế, mỗi tháng nước ta có từ 8.500 đến 11.000 ca mắc cúm. Tại một số quốc gia trên thế giới cũng chứng kiến các ca mắc cúm tăng mạnh như Nhật Bản, Thái Lan, Anh, Mỹ…

Nữ bệnh nhân 60 tuổi có bệnh nền, mắc cúm A phải điều trị tích cực, thở oxy. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Theo các nghiên cứu trên thế giới, bất cứ ai cũng có thể mắc cúm, nhưng cúm ở người cao tuổi dễ kéo dài, có thể gây biến chứng viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng... Đặc biệt, ở người có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)…, mắc cúm còn làm trầm trọng bệnh nền, điều trị khó khăn, tỷ lệ biến chứng và tử vong cao. Cụ thể, cúm mùa làm tăng gấp 8 lần nguy cơ đột quỵ, 8 lần nguy cơ biến chứng viêm phổi, gấp 10 lần nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi. Cúm còn khiến người cao tuổi đối diện nguy cơ suy giảm hoặc mất các chức năng tự chủ vận động, suy giảm nhận thức, không tự chăm sóc bản thân, tâm thần lên đến 23% và tăng 74% nguy cơ gặp biến cố bất thường liên quan đường huyết.

Phòng ngừa cúm bằng vắc xin: lá chắn cho tuổi vàng khỏe mạnh

Việc phòng ngừa cúm bằng vắc xin có thể giúp làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, khoảng 70-80% tỷ lệ tử vong do cúm. Tiêm vắc xin hằng năm là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa nhiễm cúm và các biến chứng do cúm mùa gây ra. Việc phòng ngừa cúm mùa bằng vắc xin cho người cao tuổi đã được khuyến cáo rộng rãi bởi nhiều tổ chức trong và ngoài nước như: Bộ Y tế Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ, Hiệp Hội tim mạch châu Âu, Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ, Hiệp hội sáng kiến về Hô hấp trên toàn cầu….

Khác với các loại vắc xin khác, việc phòng ngừa cúm cần được thực hiện hằng năm, lý do là vì vi rút cúm biến đổi, và vắc xin cần được cập nhật.

Người cao tuổi được được tiêm ngừa vắc xin phòng cúm. Ảnh: HCDC cung cấp

Ngoài tiêm chủng, người cao tuổi cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như giữ ấm khi trời lạnh, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vệ sinh tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng ho sốt và đeo khẩu trang nơi đông người.

Vắc xin có sẵn tại các trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc. Hiện tại, các ca mắc cúm đang tăng nhanh, hãy chủ động bảo vệ người lớn tuổi, người mắc bệnh nền trong gia đình khỏi cúm mùa bằng vắc xin.

Diệu Anh (VNVC)