Phụ nữ Chăm – An Giang miệt mài giữ gìn nghề dệt thổ cẩm

Phụ nữ Chăm luôn miệt mài với nghề dệt thổ cẩm để lưu giữ nét đẹp làng Chăm ở An Giang

Những ngày cuối tháng 10, phóng viên đã có dịp ghé thăm ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, tỉnh An Giang nơi được xem là thủ phủ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Chăm, xã Châu Phong, tỉnh An Giang.

Từ nhỏ nhiều phụ nữ Chăm đã theo nghề dệt thổ cẩm

Ông Nguyễn Thanh Sơn – Trưởng PhòngVăn hóa – Xã hội xã Châu Phong cho biết, nghề dệt thổ cẩm của người Chăm, xã Châu Phong xuất hiện từ những năm đầu của thế kỷ XIX, gắn liền với quá trình cư trú của người Chăm trên mảnh đất An Giang. Ngày nay, phát triển nghề dệt thổ cẩm người Chăm, phục vụ phát triển du lịch và nhu cầu thiết thực của Cộng đồng Hồi giáo Chăm ở An Giang.

Từ nhỏ phụ nữ dân tộc Chăm được học dệt đến khi trưởng thành thì trở thành những người thợ dệt lành nghề khi còn trẻ. Chỉ mới 30 tuổi có nhiều chị em phụ nữ đã có hơn 20 năm tuổi nghề, trở thành những lao động chính trong gia đình. Các sản phẩm dệt thổ cẩm của người Chăm chủ yếu là sà rông, áo, khăn choàng, nón, túi xách…đa dạng mang đậm nét truyền thống của đồng bào dân tộc Chăm An Giang.

Du khách tham quan không gian trưng bày dệt thổ cẩm làng chăm Châu Phong

Trò chuyện với phóng viên, chị Ha Sa Nah (45 tuổi, ấp Phũm Soài, xã Châu Phong) cho biết, chị đến với nghề dệt thổ cẩm từ lúc tuổi còn nhỏ, mới 17 tuổi chị đã được bà và mẹ truyền cho nghề nghề dệt. Với gần 30 năm tuổi nghề, ngồi trước khung cửi chị Ha Sa Nah cho rằng, làm nghề nào cũng vậy phải có sự yêu thích, thường xuyên làm thì tay nghề mới cao, đòi hỏi người thợ phải biết sáng tạo, phải học hỏi để tạo ra những mẫu mã mới lạ thu hút khách.

Trước đây sản phẩm dệt thổ cẩm của người Chăm chỉ phụ vụ cho người dân địa phương, từ khi du lịch phát triển, sản phẩm thổ cẩm được khách du lịch trong và ngoài nước biết đến nhiều hơn.

Bà Phatymah (61 tuổi, ngụ ấp Châu Giang, xã Châu Phong) cho biết, năm lên 14 tuổi, bà đã được mẹ truyền dạy nghề thêu truyền thống của dân tộc mình. Hơn 46 năm gắn bó với nghề, trải qua bao thăng trầm của năm tháng, bà vẫn miệt mài chỉ dạy con, cháu trong gia đình và ở xóm để cùng nhau gìn giữ nét đẹp của dân tộc mình. Bà Phatymah nói "hầu như cô gái Chăm nào khi lớn lên đều được người bà, người mẹ truyền lại nghề thêu, dệt, làm bánh. Đó cũng là những tiêu chí đánh giá sự khéo tay, giỏi giang của người phụ nữ khi đến tuổi dựng vợ, gả chồng".

Chia sẻ về nghề, bà Phatymah cho biết, sản phẩm dệt thổ cẩm được nhiều người yêu mến nhất là khăn mas-pok bởi các họa tiết, tất cả làm bằng tay, vì vậy đòi hỏi người thợ phải đếm từng sợi chỉ của chiếc khăn, sau đó sẽ đi những nét đứng, nét xiên đều nhau. Choàng trên đầu chiếc khăn mas-pok màu trắng, điểm một vài họa tiết đơn giản, nhưng khi phối cùng trang phục giúp người phụ nữ Chăm thêm phần sang trọng, xinh đẹp khi đi tiệc cưới, lễ hội. Tùy theo tay nghề của từng người, từ 10-15 ngày mới hoàn thành, do phải trải qua nhiều công đoạn: thêu chân khăn, họa tiết, công phu nhất là đường viền.

Trong những năm trở lại đây, nghề dệt thổ cẩm Chăm, xã Châu Phong đã trở thành một trong những ngành nghề chủ lực truyền thống của địa phương được các cấp chọn đi quảng bá tại các sự kiện hội chợ, hội thi trong và ngoài nước. Hiện nay làng nghề dệt thổ cẩm dân tộc Chăm xã Châu Phong còn phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, mua sắm, hàng năm làng Chăm Châu Phong thu hút gần 10.000 khách du lịch đến tham quan và mua sắm. Trước sự bảo tồn và phát huy bản sắc nghề dệt thổ cẩm dân tộc Chăm, xã Châu Phong vinh dự được Bộ văn hóa, thể thao và du lịch công nhận là Di sản phi vật thể cấp Quốc gia vào năm 2023.

Ông Nguyễn Thanh Sơn – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Châu Phong cho biết, hiện nay để bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm Chăm địa phương đã xây dựng một số điểm dừng chân tham quan du lịch kết nối với các điểm du lịch trên địa xã và tỉnh để thu hút du khách về với làng nghề Chăm tham quan, mua sắm. Tạo điều kiện để phát triển kinh tế cho địa phương, mà còn tạo thu nhập kinh tế hộ gia đình và gìn giữ phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm.