Phú Thọ: Đặc sản Na dai Bồ Lý – Tinh hoa từ đất lành của người dân Đại Đình
Mỗi độ tháng Bảy, khi những cơn nắng hạ phủ vàng lên triền núi Tam Đảo, vùng Bồ Lý thuộc xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ lại bước vào mùa thu hoạch na. Từ sáng sớm, khắp các sườn đồi, người dân đã tất bật mang theo những chiếc gùi, chiếc giỏ len qua từng tán lá xanh mướt để hái những trái na căng tròn, thơm ngọt. Không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch không chỉ báo hiệu một vụ mùa bội thu mà còn phản chiếu sự đổi thay mạnh mẽ của vùng quê từng gắn với những nương sắn, đồi keo kém hiệu quả.

Những triền đồi trồng na mướt màu xanh dưới chân núi Tam Đảo
Hiện nay, toàn xã Đại Đình có gần 80 ha trồng na, tập trung chủ yếu tại các thôn Đồng Bụt, Trại Mái, Ngọc Thụ và một số thôn lân cận với khoảng 80 hộ tham gia canh tác. Vùng trồng na được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu mát mẻ, đất đồi tơi xốp, giàu dinh dưỡng. Chính điều kiện thổ nhưỡng đặc trưng ấy đã tạo nên những trái na có hương thơm dịu, múi dày, vị ngọt thanh, ít hạt và độ dai đặc trưng mà khó nơi nào có được. Vụ na năm 2026, niềm vui càng nhân lên khi giá bán tại vườn dao động từ 60.000 – 65.000 đồng/kg, cao hơn nhiều loại cây ăn quả khác. Không chỉ được thương lái tìm đến tận vườn thu mua, na Bồ Lý còn xuất hiện tại nhiều cửa hàng nông sản, siêu thị và các kênh bán hàng trực tuyến, mở ra cơ hội nâng cao giá trị cho đặc sản địa phương.
Hơn 25 năm trước, khi nhiều người vẫn còn băn khoăn trước việc chuyển đổi cây trồng, ông Chu Văn Dũng, thôn Đồng Bụt đã mạnh dạn đưa cây na về phủ xanh khu đồi của gia đình. Đến nay, khu vườn rộng khoảng 6.000 m² của ông trở thành một trong những vườn na cho năng suất cao của địa phương. Mỗi vụ na chín, gia đình thu khoảng 200 triệu đồng. Vào thời điểm chính vụ, mỗi ngày ông thu hái từ 100 đến 200 kg quả, liên tục trong khoảng một tháng.

Hiệu quả kinh tế từ trồng na dai đã giúp cuộc sống của gia đình ông Chu Văn Dũng, thôn Đồng Bụt sung túc hơn
Theo ông Dũng, để tạo nên những trái na đẹp không chỉ phụ thuộc vào thiên nhiên mà còn đòi hỏi sự chăm sóc tỉ mỉ của người trồng. Từ khâu cắt tỉa cành, tạo tán, bón phân hữu cơ đến phòng trừ sâu bệnh đều phải thực hiện đúng thời điểm.
"Cây na đã giúp gia đình tôi có cuộc sống sung túc hơn. Điều quan trọng nhất bây giờ là phải giữ được chất lượng để người tiêu dùng luôn nhớ đến thương hiệu na dai Bồ Lý", ông Dũng chia sẻ.

Gia đình chị Nguyễn Thị Kiều Oanh, thôn Ngọc Thụ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng của quả na
Không chỉ những hộ gắn bó lâu năm, nhiều nông dân trẻ cũng đang mang đến luồng gió mới cho vùng na bằng tư duy sản xuất hiện đại. Gia đình chị Nguyễn Thị Kiều Oanh, thôn Ngọc Thụ hiện trồng 3 ha na, trong đó 2 ha đang cho thu hoạch. Nhờ áp dụng kỹ thuật xử lý ra hoa, chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng, vườn na của chị có thể cho từ 2 đến 3 vụ mỗi năm với tổng sản lượng đạt khoảng 13–14 tấn.
Nguồn thu từ cây na không chỉ giúp gia đình phát triển kinh tế mà còn tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động địa phương trong mỗi mùa thu hoạch.
Đáng chú ý, bên cạnh giống na dai truyền thống, chị Oanh còn mạnh dạn đưa giống na sầu vào trồng thử nghiệm. Đây được kỳ vọng sẽ là hướng đi mới, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích canh tác.
Điều làm nên sức sống của Na dai Bồ Lý không chỉ nằm ở vị ngọt của từng trái na mà còn ở sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân. Nếu như trước đây, việc chăm sóc chủ yếu dựa trên kinh nghiệm thì hiện nay nhiều hộ đã chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng phân bón hữu cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, chú trọng quy trình sản xuất an toàn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Sản phẩm na Bồ Lý ngọt thơm đã xây dựng được thương hiệu bền vững
Na Bồ Lý vì thế không còn đơn thuần là một loại trái cây theo mùa mà đang từng bước trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc sản có thương hiệu, có khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Theo đồng chí Đào Thắng, Chủ tịch UBND xã Đại Đình, na dai Bồ Lý là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương. Thời gian tới, địa phương sẽ tăng cường hướng dẫn người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng vùng trồng tập trung, phát triển thương hiệu na dai Bồ Lý gắn với du lịch trải nghiệm và mở rộng thị trường tiêu thụ theo hướng hiện đại, bền vững, qua đó nâng cao thu nhập cho người dân, quảng bá hình ảnh của một vùng quê trù phú dưới chân núi Tam Đảo.












