Phú Thọ xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh

Mô hình trồng chè phát triển kinh tế địa phương gắn với xây dựng NTM tại Phú Thọ. ( Nguồn: Hợp tác xã chè Cẩm Mỹ)

Đồng bộ giải pháp, tạo chuyển biến từ cơ sở

Xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, lâu dài, có tính chất toàn diện, liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Phú Thọ đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, huy động sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của Nhân dân. Nhờ đó, chương trình xây dựng NTM của tỉnh đạt được nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao đời sống người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Tại các địa phương, việc kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia cấp xã, phân công cán bộ phụ trách và rà soát các tiêu chí đã đạt được triển khai chủ động. Cùng với duy trì kết quả hiện có, các xã linh hoạt huy động nguồn lực xã hội, doanh nghiệp và người dân để thực hiện những công trình dân sinh cấp thiết. Công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh, tạo sự đồng thuận rộng rãi trong cộng đồng, nhất là tại các xã vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc.

Trong phát triển sản xuất, nhiều mô hình liên kết tiếp tục được duy trì và mở rộng, tập trung vào chăn nuôi an toàn sinh học, trồng trọt ứng dụng công nghệ cao và sản xuất nông sản đặc trưng của địa phương. Việc sắp xếp lại địa giới hành chính cũng tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng không gian sản xuất, tích tụ đất đai, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.

Cùng với phát triển kinh tế, hệ thống hạ tầng nông thôn tiếp tục được quan tâm đầu tư. Các dự án trọng điểm về giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa được hoàn thành hoặc triển khai đúng tiến độ. Công tác duy tu, bảo dưỡng, duy trì chất lượng công trình được chú trọng ngay sau khi bàn giao về cấp xã. Sự chủ động của chính quyền cơ sở góp phần bảo đảm hạ tầng nông thôn tiếp tục được cải thiện, dù khối lượng công việc tăng mạnh sau sáp nhập.

Những chuyển biến đó cho thấy, xây dựng NTM không chỉ là quá trình hoàn thiện các công trình hạ tầng mà còn đòi hỏi sự chủ động trong tổ chức thực hiện, phát huy nội lực và nâng cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng dân cư.

Một trong những địa phương thể hiện rõ những chuyển biến sau sắp xếp đơn vị hành chính là Thung Nai. Kể từ khi hợp nhất ba xã Bắc Phong, Bình Thanh và Thung Nai, diện mạo nông thôn nơi đây có nhiều đổi thay đáng kể. Việc mở rộng quy mô hành chính và tập trung nguồn lực tạo điều kiện thuận lợi để chính quyền địa phương hoạch định chiến lược phát triển dài hạn.

Sau sáp nhập, xã có ba xóm được công nhận NTM kiểu mẫu; nhiều hộ dân xây dựng vườn mẫu, góp phần tạo nên diện mạo nông thôn khang trang, giàu sức sống. Hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ, từ hệ thống điện, đường giao thông đến nhà văn hóa, thủy lợi và viễn thông. Toàn bộ hộ dân trong xã sử dụng điện lưới quốc gia, 100% xóm có nhà văn hóa đạt chuẩn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng.

Hành trình xây dựng nông thôn mới trở thành điểm tựa quan trọng cho Thung Nai. Hệ thống điện, đường, nhà văn hóa, thủy lợi, viễn thông trên địa bàn xã được đầu tư đồng bộ. Tỷ lệ hộ dân sử dụng điện lưới quốc gia đạt 100%, và 100% các xóm có nhà văn hóa đạt chuẩn, tạo tiền đề thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Trong lĩnh vực nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một trong những xu hướng nhằm phát triển nền nông nghiệp hiện đại. Hiện nay, sản xuất theo hướng này đã và đang được nhiều địa phương thực hiện.

Toàn cảnh điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ, Thung Nai, Phú Thọ. (Ảnh: Tùng Vy)

Hoàn thiện tiêu chí, hướng tới nông thôn mới hiện đại

Cùng với việc duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM, Phú Thọ đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu phát triển nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững. UBND tỉnh đã ban hành tiêu chí xã NTM hiện đại giai đoạn 2026-2030, tạo khung tiêu chuẩn để các địa phương nâng cao chất lượng xây dựng NTM, lấy người dân làm trung tâm, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Theo Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh, để được công nhận đạt chuẩn xã NTM hiện đại, địa phương phải đạt chuẩn NTM, đồng thời đáp ứng đầy đủ mức đạt chuẩn đối với xã nhóm 1, là nhóm xã gần đô thị hoặc có tỷ trọng phi nông nghiệp cao.

Đáng chú ý, thu nhập bình quân đầu người tại thời điểm xét, công nhận phải cao hơn từ 10% trở lên so với mức thu nhập bình quân đầu người áp dụng đối với xã nhóm 1 trên địa bàn tỉnh tại cùng thời điểm.

Bộ tiêu chí xã NTM hiện đại gồm 6 tiêu chí với 16 chỉ tiêu, bao quát các lĩnh vực từ hạ tầng số, phát triển kinh tế, giáo dục, y tế đến giảm nghèo, văn hóa, môi trường và xây dựng hệ thống chính trị. Trong lĩnh vực giảm nghèo và an sinh xã hội, tỷ lệ nghèo đa chiều phải được kiểm soát ở mức không quá 1%; ít nhất 90% hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn, trong đó tối thiểu 50% sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 50% trở lên.

Việc ban hành bộ tiêu chí mới cho thấy yêu cầu xây dựng NTM trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ dừng ở hoàn thiện hạ tầng mà còn hướng tới nâng cao chất lượng sống, năng lực phát triển kinh tế, mức độ chuyển đổi số, chất lượng môi trường, đời sống văn hóa và hiệu quả quản trị ở cơ sở. Đây cũng là cơ sở để các địa phương xác định mục tiêu, lộ trình và giải pháp phù hợp, hướng tới xây dựng những miền quê hiện đại, xanh, văn minh và đáng sống.

Tại xã Tam Dương Bắc, việc triển khai các nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn mới được đặt trên nền tảng những kết quả đã đạt được trước khi sắp xếp đơn vị hành chính. Xã được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Hoàng Hoa, Tam Quan và Đồng Tĩnh.

Trong giai đoạn 2021-2025, các đơn vị trước khi sắp xếp đã đạt 19/19 tiêu chí NTM. Trong đó, xã Hoàng Hoa được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao; xã Tam Quan và Đồng Tĩnh mỗi xã có 1 làng văn hóa kiểu mẫu. Đây là nền tảng quan trọng để Tam Dương Bắc tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí theo yêu cầu của giai đoạn mới.

Qua rà soát theo Bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2026-2030 của tỉnh, xã có 10 tiêu chí, 47 nội dung với 86 công việc phải thực hiện. Đến nay, có 1/10 tiêu chí đã đạt là tiêu chí số 5; 46/86 công việc và 25/47 nội dung đã đạt.

Trên cơ sở kết quả rà soát, Tam Dương Bắc định hướng xây dựng NTM theo hướng hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững; phát triển kinh tế nông thôn xanh, tuần hoàn, sinh thái; giảm nghèo đa chiều, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Xã đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2029 đạt chuẩn NTM.

Việc xác định rõ các tiêu chí, nội dung và công việc cần thực hiện giúp địa phương có cơ sở triển khai nhiệm vụ theo lộ trình, đồng thời tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các địa phương trong quá trình chuyển từ duy trì tiêu chí sang nâng cao chất lượng, bảo đảm tính bền vững của chương trình xây dựng NTM.

Qua rà soát theo Bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2026-2030 của tỉnh, xã có 10 tiêu chí, 47 nội dung với 86 công việc phải thực hiện. (Ảnh: Trọng Đạt)

Đẩy mạnh truyền thông, lan tỏa phong trào xây dựng nông thôn mới

Bên cạnh các giải pháp về hạ tầng, kinh tế và tổ chức thực hiện, công tác truyền thông tiếp tục được Phú Thọ quan tâm nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận và lan tỏa phong trào xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 405/KH-UBND về truyền thông đối với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Phú Thọ.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu 100% các xã, phường xây dựng và triển khai nội dung truyền thông về Chương trình, phù hợp với định hướng của Trung ương, của tỉnh và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mỗi địa phương hướng tới xây dựng ít nhất 1 sản phẩm truyền thông có chiều sâu, có khả năng sử dụng trên nhiều nền tảng.

Tỉnh cũng phấn đấu tổ chức hoặc lồng ghép tổ chức ít nhất 1 cuộc thi tìm hiểu hoặc sáng tác báo chí, thơ, văn, ảnh, tác phẩm hội họa, trình diễn sân khấu về xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thông qua các hoạt động truyền thông, những chủ trương, mục tiêu và nhiệm vụ của chương trình được cụ thể hóa bằng các hình thức phù hợp với điều kiện từng địa phương. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của cán bộ và người dân trong thực hiện các nhiệm vụ xây dựng NTM.

Với phương châm xây dựng NTM là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, “không có điểm dừng”, Phú Thọ đang tập trung duy trì những kết quả đã đạt được, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng các tiêu chí theo yêu cầu của giai đoạn mới.

Trong quá trình đó, sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân tiếp tục là những yếu tố quan trọng. Đây là cơ sở để Phú Thọ phát huy tiềm năng, lợi thế, từng bước xây dựng nông thôn giàu đẹp, văn minh, hiện đại, bền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.