Phương pháp mới giúp giám sát 'thước đo sinh học' tại Nam Cực

Theo phóng viên TTXVN tại châu Đại Dương, các chuyên gia tại Đại học Canterbury (New Zealand) gần đây đã khám phá ra một phương thức giám sát mới đối với loài chim cánh cụt hoàng đế trong giai đoạn sinh sản quan trọng vào mùa Đông bằng việc sử dụng hình ảnh Radar khẩu độ tổng hợp (SAR) độ phân giải cao.

Đây được cho là phương thức mới, hỗ trợ hiệu quả các nỗ lực bảo tồn loài động vật quý hiếm này trước những thách thức của biến đổi khí hậu. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Remote Sensing in Ecology and Conservation.

Chim cánh cụt trên đảo Deception, Nam Cực. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN.

Chim cánh cụt trên đảo Deception, Nam Cực. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN.

Chim cánh cụt hoàng đế gần đây đã bị đưa vào Sách đỏ các loài bị đe dọa của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) và là một trong những "thước đo sinh học" trực tiếp phản ánh tác động của biến đổi khí hậu tại Nam Cực. Khả năng sinh sản thành công của chúng phụ thuộc vào sự ổn định của băng biển - yếu tố đang chịu áp lực lớn do hiện tượng Trái đất ấm lên. Do đó, việc theo dõi chúng trong mùa đông Nam Cực đêm dài vô tận giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về tốc độ thay đổi của môi trường và tương lai của loài này.

Giáo sư Michelle LaRue thuộc Khoa Trái đất và Môi trường, Đại học Canterbury, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết chim cánh cụt hoàng đế chủ yếu được theo dõi qua ảnh vệ tinh quang học trong suốt gần 20 năm qua, song phương pháp này không còn hiệu quả trong đêm trường mùa Đông Nam Cực do phụ thuộc hoàn toàn vào ánh sáng Mặt Trời. Tuy nhiên, công nghệ SAR đã giải quyết bài toán này khi cho phép quan sát rõ các con đực đang tập trung ấp trứng trong giai đoạn then chốt.

Thay vì đếm số lượng vào mùa Xuân, các nhà khoa học ước tính số chim đực ở lại tụ tập ấp trứng trong mùa Đông sau khi chim cái ra biển. Đây là cơ sở dữ liệu chính xác hơn để xác định số cặp sinh sản và đánh giá sức khỏe của toàn quần thể.

Theo các nhà khoa học, khác với vệ tinh quang học, công nghệ SAR hoạt động bằng cách phát và đo tín hiệu radar phản hồi từ Trái Đất. Nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu SAR độ phân giải cao (25-30 cm/pixel) của công ty Umbra, giúp chim cánh cụt nổi bật như những điểm thô ráp trên nền băng cố định phẳng mịn. Nhờ đó, nhóm nghiên cứu không chỉ định vị chính xác của những con chim mà còn theo dõi sát biến động quần cư theo mùa. Tính chính xác của phương pháp viễn thám này đã được chứng thực qua đối chiếu với dữ liệu quan sát thực địa từ một đoàn làm phim tài liệu.

Nghiên cứu hiện tại đã bước đầu xác lập khả năng giám sát chim cánh cụt hoàng đế bằng công nghệ SAR độ phân giải cao trong mùa đông. Thời gian tới, các nhà khoa học thuộc Đại học Canterbury hướng đến việc đưa ra ước tính đầu tiên về quần thể sinh sản của loài này, đồng thời kết hợp dữ liệu liên mùa để tối ưu hóa các quyết định bảo tồn trước thách thức của biến đổi khí hậu.

Lê Đạt (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/the-gioi/phuong-phap-moi-giup-giam-sat-thuoc-do-sinh-hoc-tai-nam-cuc-20260602220918555.htm