PVE giải trình gì khi báo cáo tài chính bị kiểm toán ngoại trừ, vốn chủ sở hữu âm?

Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Dầu khí - CTCP (PVE) cho biết lợi nhuận sau thuế hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026 tăng 122% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, báo cáo soát xét vẫn ghi nhận nhiều vấn đề liên quan đến hàng tồn kho, công nợ, khoản vay và khả năng hoạt động liên tục.

Lợi nhuận tăng, kiểm toán vẫn đưa ra nhiều ý kiến ngoại trừ

Theo văn bản số 683/TKDK-TCKT ngày 22/8/2026 gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, PVE giải trình các nội dung liên quan đến Báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ năm 2026 đã được kiểm toán. Văn bản được ban hành sau khi công ty nhận báo cáo soát xét với nhiều vấn đề chưa thể xác định đầy đủ ảnh hưởng đến các chỉ tiêu tài chính.

Cụ thể, kiểm toán viên không thể thực hiện thủ tục chứng kiến kiểm kê hàng tồn kho và tài sản cố định tại ngày 30/6/2026, với giá trị lần lượt 636,8 tỷ đồng và 4,5 tỷ đồng. Tại ngày 1/1/2026, các khoản mục này có giá trị tương ứng 630 tỷ đồng và gần 4,2 tỷ đồng. Do không thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp, kiểm toán viên không thể đánh giá ảnh hưởng của vấn đề này đến báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ.

Bên cạnh đó, số dư các khoản công nợ phải thu chưa có xác nhận tại ngày 30/6/2026 là 296 tỷ đồng, tăng từ 227,62 tỷ đồng đầu năm. Công nợ phải trả chưa có xác nhận cũng tăng lên 699,5 tỷ đồng, so với 314,04 tỷ đồng tại ngày 1/1/2026. Trong số các khoản phải thu tồn đọng, PVE đang theo dõi các khoản có tổng giá trị 193,2 tỷ đồng và đã trích lập dự phòng phải thu khó đòi 134,30 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026.

Theo giải trình, công ty cho biết trong năm 2026 đã thu hồi tốt các khoản công nợ phải thu phát sinh, ngoại trừ những khoản đã lập dự phòng phải thu khó đòi. Tuy nhiên, việc xác nhận công nợ vẫn còn vướng mắc nên kiểm toán viên chưa thể đánh giá khả năng thu hồi và xác định liệu có cần điều chỉnh các chỉ tiêu liên quan trên báo cáo tài chính hay không.

Vướng mắc tại dự án lọc hóa dầu Rapid

Một nội dung đáng chú ý khác liên quan đến vụ kiện với tổng thầu của dự án tổ hợp lọc hóa dầu Rapid tại Malaysia. Theo Thuyết minh số 39, PVE và công ty con Petrovietnam Engineering (Malaysia) Sdn. Bhd. phát sinh tranh chấp về các phụ phí trong quá trình thực hiện dự án.

Tổng công ty chưa ghi nhận nghĩa vụ phải trả theo phán quyết cuối cùng của Hội đồng Trọng tài với số tiền 12.099.228 USD, tương đương 318,2 tỷ đồng, chưa bao gồm lãi chậm thanh toán. PVE cho biết chưa thể đánh giá ảnh hưởng của vấn đề này đến báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ.

Trong phần giải trình, doanh nghiệp cho biết phán quyết của Hội đồng Trọng tài đã có, nhưng chưa được cung cấp bản phán quyết chi tiết cho các bên liên quan. Đồng thời, vụ việc đã được đưa ra Tòa án TP.HCM và đang trong quá trình thụ lý. Do chưa có đủ thông tin khách quan để xác định kết quả cuối cùng, PVE cho biết chưa thể đánh giá khả năng thu hồi khoản phải thu liên quan đến công ty con tại Malaysia và tiến hành trích lập dự phòng.

Khoản vay chưa ghi nhận đầy đủ chi phí lãi

Đối với khoản vay tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh TP.HCM, PVE cho biết công ty chưa ghi nhận chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ với số tiền hơn 1,1 tỷ đồng.

Theo giải trình, việc này khiến chỉ tiêu “Phải trả khác ngắn hạn” trên báo cáo tình hình tài chính hợp nhất giữa niên độ bị phản ánh thiếu, còn “Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối” bị phản ánh thừa cùng số tiền. Đồng thời, “Chi phí hoạt động tài chính” trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất giữa niên độ cũng bị phản ánh thiếu.

PVE cũng cho biết tại thời điểm phát hành báo cáo soát xét, kiểm toán viên chưa thu thập được báo cáo tài chính giữa niên độ của công ty con Petrovietnam Engineering Sdn. Bhd. (PVE Malaysia) cho kỳ kế toán từ ngày 1/1/2026 đến ngày 30/6/2026. Do đó, kiểm toán viên chưa thể xác định liệu có cần điều chỉnh các khoản mục trên báo cáo tài chính hợp nhất hay không.

Dù còn nhiều vấn đề được nêu trong báo cáo soát xét, PVE cho biết lợi nhuận sau thuế hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 505 triệu đồng, tăng 2.717 triệu đồng, tương đương 122%, so với mức -2,2 đồng cùng kỳ năm 2025.

Theo doanh nghiệp, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 6 tháng đầu năm 2026 tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá vốn hàng bán chỉ tăng 6,5%. Nhờ đó, lợi nhuận gộp tăng 13,9 tỷ đồng đồng.

Ngoài ra, chi phí tài chính giảm 2,4 tỷ đồng do công ty đã trả bớt nợ vay gốc; chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 855 triệu đồng. Ngược lại, thu nhập khác giảm 11,4 tỷ đồng do kỳ trước doanh nghiệp phát sinh thanh lý tài sản cố định, còn chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành tăng 1,7 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, PVE cho biết lợi nhuận sau thuế trước kiểm toán cao hơn sau kiểm toán do chi phí tài chính trước kiểm toán chưa chính xác. Sau kiểm toán, chi phí tài chính giảm 331 triệu đồng, trong khi chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp tăng 1 tỷ đồng do chưa tính đủ phần chi phí lãi vay không hợp lý, hợp lệ theo quy định.

Doanh nghiệp giải trình về khả năng hoạt động liên tục

Báo cáo soát xét cũng nêu vấn đề liên quan đến khả năng hoạt động liên tục của PVE. Tại ngày 30/6/2026, báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ phản ánh lỗ lũy kế 413,74 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 110,33 tỷ đồng, nợ phải trả 1.115,15 tỷ đồng và nợ phải trả quá hạn thanh toán 808,43 tỷ đồng.

Theo giải trình, PVE cho biết doanh nghiệp hoạt động dựa trên đội ngũ cán bộ, công nhân viên và kỹ sư có trình độ chuyên môn cao, thực hiện các công trình có hàm lượng chất xám cao. Công ty đánh giá vẫn giữ được lực lượng lao động hiện tại và có khả năng phục hồi. Trong thời gian qua, doanh nghiệp cho biết vẫn duy trì được công việc và đạt kế hoạch sản xuất kinh doanh đề ra.

Tuy nhiên, PVE thừa nhận các vấn đề nêu trên vẫn còn vướng mắc do liên quan đến thủ tục quyết toán dự án tranh chấp và các vấn đề pháp lý. Doanh nghiệp cho biết chưa thể giải quyết toàn bộ trong thời gian ngắn và đồng ý với ý kiến ngoại trừ của kiểm toán viên.