Quân Chu chuyển mình trên vùng chè truyền thống

Vùng nguyên liệu phục vụ Dự án Nhà máy sản xuất, chế biến chè công nghệ cao tại Quân Chu đang từng bước được triển khai.

Qua nhiều giai đoạn phát triển, cây chè đã khẳng định vị trí trong cơ cấu kinh tế của Quân Chu. Toàn xã hiện có trên 500ha chè, sản lượng búp tươi bình quân đạt hơn 7.000 tấn/năm. Riêng năm 2026, địa phương trồng mới 25ha. Tuy nhiên, sản xuất chè vẫn còn những hạn chế về quy mô, phương thức canh tác, chế biến và thị trường tiêu thụ. Việc tìm đầu ra ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm là yêu cầu đặt ra đối với người trồng chè.

Trong định hướng phát triển mới, Quân Chu được lựa chọn triển khai dự án Khu Nhà máy sản xuất, chế biến chè công nghệ cao, vùng nguyên liệu chè hữu cơ. Dự án hướng tới quy hoạch vùng nguyên liệu hữu cơ tập trung khoảng 300ha, ứng dụng công nghệ trong các khâu trồng, chăm sóc, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Các tiêu chuẩn ESG, công nghệ IoT, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống hộ chiếu sản phẩm được định hướng tích hợp nhằm nâng cao chất lượng quản lý, minh bạch thông tin và đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Đây được kỳ vọng là hướng đi mới để tổ chức lại sản xuất, hình thành chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp và người trồng chè, từng bước khắc phục tình trạng sản xuất phân tán, thiếu ổn định về đầu ra. Việc chuyển đổi sang quy trình canh tác hữu cơ, ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển sản phẩm chế biến sâu cũng mở ra cơ hội nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích canh tác.

Người dân xóm Đoàn Kết, xã Quân Chu thu hái chè, duy trì nghề trồng chè truyền thống của địa phương.

Ông Trần Đăng Minh, Bí thư Đảng ủy xã Quân Chu, cho biết: Địa phương đang tiếp tục quy hoạch, mở rộng diện tích chè, ưu tiên sản xuất theo hướng hữu cơ và đa dạng hóa sản phẩm. Cùng với đó, xã tạo điều kiện để doanh nghiệp phối hợp với các hộ dân triển khai dự án chè công nghệ cao, xây dựng vùng nguyên liệu và tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết.

Về phía doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Vinh, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Chè Quân Chu, cho biết: Công ty đang thực hiện quy hoạch lại vùng dự án, chuẩn hóa dữ liệu và số hóa vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất. Doanh nghiệp cũng định hướng hỗ trợ người trồng chè thông qua đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ, kết nối các khâu từ trồng, chăm sóc đến thu mua và tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu của dự án là vừa gìn giữ dòng trà truyền thống, vừa phát triển những sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu thị trường.

Định hướng này càng có ý nghĩa khi tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên vừa được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận giá trị văn hóa, kinh nghiệm sản xuất được tích lũy qua nhiều thế hệ, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo tồn và phát huy di sản trong bối cảnh phát triển mới.

Từ nền tảng truyền thống được các thế hệ công nhân nông trường gây dựng, Quân Chu đang hướng tới một giai đoạn phát triển mới, trong đó sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị là những yếu tố then chốt. Sự kết hợp giữa gìn giữ bản sắc trà truyền thống và đổi mới phương thức sản xuất sẽ tạo nền tảng để nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của chè Quân Chu, từng bước đưa sản phẩm vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.