Quần đảo Hải Nam nỗ lực trở thành 'thiên đường xa xỉ' mới của thế giới

Quần đảo Hải Nam - Trung Quốc đặt mục tiêu phát triển thành một trung tâm thương mại, đầu tư và tiêu dùng tầm cao mới.

Từng được ca ngợi là “thiên đường mua sắm miễn thuế”, quần đảo Hải Nam - Trung Quốc hiện không chỉ muốn giành lại vị thế đó mà còn đặt mục tiêu phát triển thành một trung tâm thương mại, đầu tư và tiêu dùng tầm cao mới.

Ngày 18/12/2025, tỉnh cực nam của Trung Quốc chính thức triển khai cơ chế đóng cửa hải quan trên toàn đảo — một cột mốc quan trọng trong quá trình xây dựng Hainan Free Trade Port (Cảng thương mại tự do Hải Nam). Theo cơ chế mới, Hải Nam sẽ trở thành khu thí điểm thuế suất bằng 0 với mô hình quản lý đặc biệt: “thông thoáng ở tuyến đầu, kiểm soát ở tuyến hai và lưu thông tự do trong nội đảo.”

Tại “tuyến đầu”, phần lớn hàng hóa từ nước ngoài có thể được đưa vào Hải Nam mà không phải chịu thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng hay thuế tiêu thụ. Dòng vốn và người lao động cũng có thể di chuyển tự do hơn giữa Hải Nam và các thị trường quốc tế. Khi đã vào đảo, các mặt hàng được miễn thuế có thể lưu thông tự do trong nội địa đảo.

Tuy nhiên, hoạt động thương mại giữa Hải Nam và phần còn lại của Trung Quốc — được gọi là “tuyến hai” — vẫn chịu sự giám sát hải quan theo quy định tiêu chuẩn nhằm ngăn chặn buôn lậu và đảm bảo trật tự thị trường.

Phần lớn hàng hóa từ nước ngoài có thể được đưa vào Hải Nam mà không phải chịu thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng hay thuế tiêu thụ.

Dựa trên khuôn khổ này, số lượng mặt hàng được miễn thuế đã tăng từ 1.900 lên 6.637, bao phủ khoảng 74% tổng kim ngạch nhập khẩu. Việc mở rộng này có thể giúp các thương hiệu giảm chi phí và đơn giản hóa chuỗi cung ứng. Cùng với loạt chính sách ưu đãi nhằm thu hút vốn đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao, những biện pháp này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn của thị trường tiêu dùng hàng xa xỉ.

Nhờ các chính sách miễn thuế, chi phí kinh doanh thấp hơn và dòng lưu chuyển hàng hóa xuyên biên giới thuận lợi hơn — cùng với lợi thế sẵn có của một điểm đến du lịch nhiệt đới — Hải Nam có thể nổi lên như một động lực quan trọng, góp phần định hình lại bức tranh thị trường hàng xa xỉ tại châu Á.

THĂNG TRẦM CỦA HẢI NAM

Những động thái mới nhất trong chính sách thuế quan của Hải Nam được xem là bước nâng cấp đối với chính sách mua sắm miễn thuế ngoài đảo, vốn được triển khai từ năm 2011, đồng thời đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của Hainan Free Trade Port – được công bố vào năm 2018.

Một số cột mốc quan trọng bao gồm việc nâng hạn mức mua sắm miễn thuế hằng năm lên 100.000 nhân dân tệ (khoảng 14.000 USD) cho mỗi du khách vào năm 2020; bãi bỏ giới hạn số lần mua và mức trần đối với từng mặt hàng; đồng thời triển khai mô hình “mua và mang đi”, cho phép khách hàng nhận hàng miễn thuế ngay lập tức. Đến tháng 11/2025, Hải Nam tiếp tục mở rộng danh mục hàng hóa miễn thuế lên 47 nhóm sản phẩm.

Những chính sách ưu đãi này đã nhanh chóng biến Hải Nam trở thành một trung tâm mua sắm lớn của Trung Quốc và cả khu vực châu Á. Theo dữ liệu của Bain & Company, doanh số hàng xa xỉ tại đây tăng vọt 120% trong năm 2020 và tiếp tục tăng thêm 90% trong năm 2021, đạt khoảng 60 tỷ nhân dân tệ (tương đương 8,5 tỷ USD). Trong đó, nhóm hàng xa xỉ cá nhân chiếm tới 95% tổng doanh số.

Hải Nam đã trở thành một trung tâm mua sắm lớn của Trung Quốc và cả khu vực châu Á.

Năm 2021, thị phần mua sắm miễn thuế của Hải Nam trong tổng thị trường hàng xa xỉ cá nhân của Trung Quốc đã tăng gấp đôi, từ 6% năm 2018 lên 13%. Trong khi đó, hệ thống cửa hàng của China Duty Free Group (CDFG) trên toàn đảo đóng góp khoảng 70% tổng doanh thu của tập đoàn — một thành tích đáng chú ý khi bản thân doanh nghiệp này đang nắm giữ khoảng 25% thị phần toàn cầu trong lĩnh vực bán lẻ miễn thuế.

Trong giai đoạn hai năm đó, nhiều thương hiệu xa xỉ toàn cầu đã nhanh chóng mở rộng hiện diện tại Hải Nam. Các tập đoàn mỹ phẩm – nhóm ngành chiếm khoảng một nửa doanh số bán hàng miễn thuế trên đảo – cũng tăng cường đầu tư, bao gồm Esteé Lauder, L'Oreál và Shiseido.

Năm 2022, tập đoàn Tapestry đã đặt trụ sở mảng bán lẻ du lịch tại Trung Quốc ở Hải Nam. Cùng thời gian đó, hơn 800 thương hiệu xa xỉ và cao cấp hàng đầu — từ Louis Vuitton và Ralph Lauren đến Coach — đã gia nhập khu mua sắm miễn thuế Haikou International Duty Free City do China Duty Free Group vận hành. Đây được xem là cửa hàng miễn thuế đơn lẻ lớn nhất thế giới, khai trương trong cùng năm.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng quá nhanh cũng bộc lộ những điểm yếu mới của Hải Nam. Trong năm 2024, chi tiêu mua sắm miễn thuế trên đảo đã giảm 29,3%, trong khi lượng du khách sụt 15,9% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng trưởng quá nhanh cũng bộc lộ những điểm yếu mới của Hải Nam.

Khi doanh số bán hàng miễn thuế tại Hải Nam tăng mạnh, nhiều tập đoàn xa xỉ toàn cầu lại ghi nhận doanh thu suy giảm tại các cửa hàng boutique ở Trung Quốc đại lục. Trước tình hình đó, các thương hiệu bắt đầu thu hẹp mức giảm giá tại các cửa hàng miễn thuế và hạn chế tung ra các sản phẩm mới, nhằm tránh việc doanh số tại Hải Nam “ăn mòn” thị trường bán lẻ của họ tại đại lục.

Đồng thời, Hải Nam cũng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các điểm đến khác tại châu Á. Nhật Bản tiếp tục thu hút du khách quốc tế nhờ đồng yên yếu — từng giúp giá các mặt hàng xa xỉ giảm khoảng 30% so với mức giá thông thường — kết hợp với chính sách miễn thuế và danh mục sản phẩm được đánh giá là đầy đủ nhất khu vực.

Trong khi đó, Hàn Quốc cũng đang nổi lên như một “thỏi nam châm” mới đối với người mua sắm hàng xa xỉ. Quốc gia này thu hút khách hàng bằng những trải nghiệm bán lẻ được tuyển chọn kỹ lưỡng, đậm dấu ấn văn hóa K-pop, khi người tiêu dùng ngày càng tìm kiếm những hành trình mua sắm mang tính trải nghiệm và cá nhân hóa cao hơn.

Trong giai đoạn tới, sức hút của Hải Nam có thể sẽ ít phụ thuộc hơn vào lợi thế giá cả, mà thay vào đó nằm ở khả năng mang đến những trải nghiệm mua sắm du lịch xa xỉ hấp dẫn. Thách thức đặt ra là liệu hòn đảo này có thể tạo dựng được vị thế riêng trong thị trường hàng xa xỉ châu Á ngày càng đông đúc, bằng cách chinh phục một nhóm du khách đa dạng và ngày càng khắt khe hay không.

Minh Anh