Quân đội Nga liên tục đổi tần số và lập mạng lưới UAV nhằm vượt tác chiến điện tử Ukraine

Quân đội Nga đang tích cực áp dụng các giải pháp kỹ thuật và chiến thuật mới nhằm duy trì khả năng điều khiển phương tiện bay không người lái (UAV) cũng như robot mặt đất trước mạng lưới tác chiến điện tử (EW) ngày càng mở rộng của Ukraine. Trọng tâm của nỗ lực này bao gồm việc liên tục thay đổi dải tần số liên lạc và thiết lập các mạng lưới chuyển tiếp tín hiệu vô tuyến trên không.

Chiến thuật linh hoạt thay đổi tần số điều khiển

Tại khu vực đô thị Slavyansk-Kramatorsk, các đơn vị Nga vận hành robot mặt đất đã triển khai quy trình điều chỉnh kỹ thuật để giảm thiểu thiệt hại do hoạt động áp chế điện tử. Nhóm kỹ thuật chuyên trách phần cứng và lập trình liên tục theo dõi phổ vô tuyến nhằm xác định chính xác các tần số đang bị đối phương gây nhiễu.

Theo chỉ huy có mật danh "Borzy" thuộc Trung đoàn Hệ thống Không người lái Độc lập số 75 thuộc Nhóm tác chiến phía Nam của Nga, các chuyên gia sẽ nạp lại chương trình và chuyển kênh điều khiển sang những dải tần số chưa bị can thiệp. Trung bình, quy trình dò tìm "kẽ hở" tần số và cấu hình lại thiết bị mất khoảng một tuần.

Binh sĩ Nga thực hiện thao tác phóng thiết bị bay không người lái trên chiến trường.

Cuộc đối đầu giữa phương tiện không người lái và các tổ hợp EW đã trở thành cuộc đua thích ứng công nghệ liên tục, khi cả hai bên đều vận hành thiết bị trên nhiều dải tần số khác nhau và áp dụng các phương thức gây nhiễu đa dạng.

Mô hình mạng lưới dạng lưới và trạm chuyển tiếp trên không

Bên cạnh việc can thiệp phần cứng, lực lượng Nga còn chuyển đổi phương thức vận hành đường truyền. Quân đội Nga đã sử dụng mô hình mạng lưới dạng lưới (mesh network) để liên kết các dòng UAV như Shahed và Gerbera, tạo thành chuỗi chuyển tiếp tín hiệu mở rộng tầm kiểm soát sâu vào lãnh thổ Ukraine.

Chuyên gia thông tin liên lạc quân sự Ukraine Serhii "Flash" Beskrestnov cho biết các UAV kết nối với nhau qua modem vô tuyến chuyên dụng. Cấu trúc mạng vô tuyến này được tổ chức theo nhiều tầng:

Trạm ăng-ten mặt đất: Đặt trên các điểm cao hoặc giá treo tại lãnh thổ Nga, có khả năng phát tín hiệu xa tới khoảng 220 km.
UAV chuyển tiếp: Hoạt động ở độ cao lên tới 2.200 m, đóng vai trò trạm lặp để duy trì kết nối giữa đài chỉ huy mặt đất và phương tiện tấn công, giúp vượt qua rào cản độ cong Trái Đất.
UAV tấn công: Nhận lệnh và truyền dữ liệu hình ảnh trực tiếp thông qua các nút chuyển tiếp trên không.

Mặc dù chuỗi truyền tín hiệu có thể mở rộng về mặt lý thuyết, nhưng số lượng nút tăng sẽ làm giảm băng thông và tăng độ trễ. Do đó, trên thực tế chỉ có khoảng 2 đến 3 UAV chuyển tiếp được triển khai cùng lúc cho mỗi nhiệm vụ.

Thay đổi đội hình bay và thích ứng phương thức dẫn đường

Ở giai đoạn cuối của hành trình công kích, các UAV Shahed có xu hướng cơ động bay gần nhau để tập trung cường độ tín hiệu vô tuyến, từ đó làm giảm hiệu quả của các tổ hợp gây nhiễu cục bộ từ đối phương.

Đáng chú ý, phương thức điều khiển thủ công thông qua camera và dữ liệu cảm biến trên khoang giúp phương tiện duy trì hoạt động ngay cả khi tín hiệu định vị vệ tinh GPS hoặc GLONASS bị chế áp hoàn toàn. Sự thay đổi chiến thuật này đang thúc đẩy phía Ukraine vừa phải tìm kiếm biện pháp đối phó mạng lưới vô tuyến mới, vừa phát triển thêm các phương tiện đánh chặn UAV chuyên dụng.