Quản lý, khai thác hiệu quả 2.100 ha đất sau phục hồi sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ-Đáy, Ngũ Huyện Khê

Sáng 4/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê - Ảnh: CP

Quản lý, kiểm soát chặt chẽ các nguồn gây ô nhiễm nước mặt trên các sông

Theo Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp, thời gian qua, Bộ đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương, cơ quan, đơn vị và các chuyên gia đầu ngành xây dựng dự thảo Hồ sơ Đề án thí điểm phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê.

Dự thảo Đề án xác định 3 mục tiêu cụ thể. Thứ nhất, phấn đấu đến năm 2035 điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển nguồn nước mặt với các giải pháp ưu tiên tự chảy từ sông Hồng vào Bắc Hưng Hải với lưu lượng đến 120 m³/s, từ sông Đuống vào Ngũ Huyện Khê với lưu lượng đến 28 m³/s, từ sông Đà vào Nhuệ - Đáy với lưu lượng đến 200 m³/s. Việc này nhằm duy trì dòng chảy thường xuyên, liên tục cho các sông; nâng cao năng lực lấy nước, tiêu úng, giảm thiểu ngập lụt; tiết kiệm tối đa năng lượng và chi phí vận hành.

Thứ hai, quản lý, kiểm soát chặt chẽ các nguồn gây ô nhiễm nước mặt trên các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê; triển khai đồng bộ các giải pháp thu gom, xử lý nước thải theo quy định trước khi xả thải vào nguồn nước, qua đó cải thiện chất lượng nước mặt, phục hồi các hệ sinh thái và phát triển cảnh quan ven sông.

Đến năm 2035, phấn đấu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn có hạ tầng thu gom và xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; 70% nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom và xử lý; trên 45% nước thải sinh hoạt nông thôn được xử lý bằng các biện pháp tập trung hoặc phân tán phù hợp.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: CP

Thứ ba, thí điểm áp dụng các cơ chế, chính sách để huy động tối đa nguồn lực xã hội, đặc biệt là sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân trong triển khai các giải pháp cải tạo, phục hồi nguồn nước, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm và bền vững.

Phục hồi các dòng sông phải có cơ chế điều phối đồng bộ

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ NN&MT trong quá trình xây dựng dự án làm rõ 3 vấn đề lớn. Thứ nhất, phải xây dựng danh mục công trình theo thứ tự ưu tiên, xác định rõ những công trình cần triển khai trước để tạo hiệu quả, đồng thời bảo đảm tính khả thi trong từng giai đoạn.

Thứ hai, phải xác định cụ thể nguồn lực thực hiện, trong đó làm rõ Nhà nước đầu tư bao nhiêu, xã hội hóa bao nhiêu, nguồn vốn xã hội hóa được huy động ở đâu và theo hình thức nào. Các địa phương phải chủ động xác định khả năng cân đối nguồn lực và phương án triển khai phù hợp.

Phó Thủ tướng kết luận cuộc họp - Ảnh: CP

Thứ ba, phải làm rõ cơ chế vận hành khi các công trình hoàn thành, bảo đảm sự đồng bộ trong quá trình khai thác. Đặc biệt, hệ thống thu gom và xử lý nước thải phải được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Đối với các công trình điều tiết nước, cần bảo đảm tính khả thi, gắn với việc khơi thông dòng chảy và tạo lập cảnh quan. Hệ thống quan trắc phải được đầu tư hiện đại, đồng bộ, ứng dụng công nghệ; đồng thời cần rút kinh nghiệm từ quá trình triển khai thời gian qua để bảo đảm hiệu quả đầu tư…

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung rà soát, đánh giá kỹ các quy hoạch có liên quan đến hệ thống các sông, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa các địa phương. Đây là một hệ thống liên kết, vì vậy không thể để quy hoạch, phương án triển khai của địa phương này khác với địa phương khác, dẫn đến xung đột hoặc chồng chéo.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc quản lý, khai thác hiệu quả quỹ đất hình thành sau quá trình phục hồi các dòng sông - Ảnh: CP

Một nội dung được Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý là quản lý, khai thác hiệu quả quỹ đất hình thành sau quá trình phục hồi các dòng sông. Theo báo cáo tại cuộc họp, khu vực này có khoảng 2.100 ha đất. Đây là nguồn lực rất lớn nếu được quản lý, quy hoạch và khai thác hiệu quả.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phải đồng thời quản lý chặt chẽ, quy hoạch và khai thác hiệu quả quỹ đất, tránh tình trạng lấn chiếm hoặc sử dụng không hiệu quả, qua đó bổ sung nguồn lực cho quá trình phục hồi các dòng sông.

Cùng với việc cải tạo nguồn nước, các địa phương cần có quy hoạch để cải tạo cảnh quan, tổ chức lại không gian phát triển dọc các dòng sông.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ NN&MT hoàn thiện hồ sơ để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt về việc phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê; sau đó giao Bộ NN&MT chủ trì tổ chức triển khai.