Quản lý mỹ phẩm: Thông thoáng hơn, trách nhiệm rõ hơn, hậu kiểm chặt hơn
Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định về quản lý mỹ phẩm để trình Chính phủ xem xét, ban hành.
Dự thảo được xây dựng theo hướng đổi mới phương thức quản lý, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
Mục tiêu xuyên suốt và ưu tiên cao nhất là bảo đảm chất lượng, an toàn của mỹ phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Theo đó, một số định hướng, điểm mới đáng chú ý của dự thảo Nghị định phải kể đến đầu tiên là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Dự thảo tiếp tục rà soát, đơn giản hóa các thủ tục và yêu cầu quản lý không cần thiết, hạn chế sự chồng chéo trong quá trình thực hiện; đẩy mạnh thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử và tăng cường phân cấp, phân quyền.

Dự thảo Nghị định quy định về quản lý mỹ phẩm hướng đến mục xuyên suốt và ưu tiên cao nhất là bảo đảm chất lượng, an toàn của mỹ phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Ảnh: minh hoạ
Tinh thần chung là tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh mỹ phẩm, giảm chi phí tuân thủ nhưng không làm giảm yêu cầu về chất lượng, an toàn của sản phẩm.
Thứ hai, đổi mới phương thức quản lý theo mức độ rủi ro. Theo đó, thay vì áp dụng các biện pháp quản lý một cách đồng đều, dự thảo định hướng quản lý mỹ phẩm theo mức độ rủi ro, phù hợp với đặc thù của lĩnh vực mỹ phẩm và các nguyên tắc của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào những sản phẩm, hoạt động có mức độ rủi ro cao hơn; đồng thời áp dụng biện pháp quản lý phù hợp đối với các trường hợp có mức độ rủi ro thấp hơn.
Qua đó, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa hạn chế việc kiểm tra dàn trải và giảm gánh nặng không cần thiết cho doanh nghiệp.
Thứ ba, tạo thuận lợi trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và tăng cường hậu kiểm
Dự thảo tiếp tục kế thừa cơ chế quản lý mỹ phẩm đã được hài hòa trong ASEAN, trong đó tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm ra thị trường chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn của sản phẩm.
Cùng với việc tiếp tục cải cách các thủ tục trước khi sản phẩm lưu hành, dự thảo quy định rõ hơn trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm chất lượng, an toàn của sản phẩm và tuân thủ các yêu cầu trong suốt quá trình sản phẩm lưu hành trên thị trường.
Hoạt động hậu kiểm được thực hiện trên cơ sở mức độ rủi ro và thông tin thực tế từ thị trường, nhằm tập trung nguồn lực quản lý, tăng cường giám sát an toàn, phát hiện sớm nguy cơ và kịp thời xử lý các sản phẩm không bảo đảm chất lượng, an toàn.
Theo đó, việc tạo môi trường kinh doanh thông thoáng được thực hiện đồng thời với việc xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và bảo đảm đầy đủ công cụ để cơ quan nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Thứ tư, đẩy mạnh số hóa, minh bạch thông tin và nâng cao năng lực quản lý. Dự thảo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về mỹ phẩm nhằm tạo thuận lợi cho việc thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước.
Việc số hóa cũng giúp tăng khả năng truy xuất thông tin, hỗ trợ phát hiện và xử lý nhanh các sản phẩm có vấn đề về chất lượng, an toàn, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin về sản phẩm.
Thứ năm, bảo đảm hài hòa với ASEAN và phù hợp với pháp luật Việt Nam. Dự thảo tiếp tục kế thừa các nguyên tắc, yêu cầu quản lý mỹ phẩm đã được hài hòa trong ASEAN, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại và hội nhập quốc tế.
Đồng thời, đối với những vấn đề điều ước quốc tế chưa quy định hoặc chưa quy định cụ thể, dự thảo tiếp tục hoàn thiện các công cụ quản lý phù hợp với pháp luật và điều kiện thực tiễn của Việt Nam nhằm bảo đảm khả năng kiểm soát thị trường và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Thứ sáu, chuyển đổi có lộ trình, hạn chế xáo trộn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các chính sách và phương thức quản lý mới được xây dựng theo nguyên tắc có lộ trình phù hợp, bảo đảm tính kế thừa và khả năng thực hiện.
Quy định chuyển tiếp được thiết kế theo hướng hạn chế tối đa việc phát sinh chi phí không cần thiết, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp và tạo thời gian phù hợp để doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý thích ứng với phương thức quản lý mới.
Đại diện Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế nhấn mạnh: Tinh thần của dự thảo Nghị định có thể khái quát là "thông thoáng hơn nhưng không buông lỏng quản lý".
Nhà nước tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và chuyển mạnh sang quản lý dựa trên mức độ rủi ro, dữ liệu và hậu kiểm. Đi cùng với đó là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sản phẩm mình đưa ra thị trường được quy định rõ ràng hơn và năng lực kiểm tra, giám sát hiệu quả hơn của cơ quan quản lý nhà nước.
Mục tiêu quan trọng của việc đổi mới phương thức quản lý không chỉ là tạo lập một thị trường mỹ phẩm thông thoáng, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh, mà trước hết là bảo đảm chất lượng, an toàn của mỹ phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.


