Quân sự thế giới hôm nay (17-8): Cyprus đàm phán mua xe tăng Merkava của Israel

* Cyprus đàm phán mua xe tăng Merkava của Israel

Cyprus có thể trở thành quốc gia nước ngoài đầu tiên vận hành xe tăng chiến đấu chủ lực Merkava của Israel khi đang thúc đẩy đàm phán mua các xe Mk3 hoặc Mk4. Nếu Israel chấp thuận, Cyprus sẽ trở thành lực lượng nước ngoài đầu tiên vận hành Merkava. Động thái này diễn ra sau khi Cyprus từ chối đề xuất tiếp nhận xe tăng Leopard 1A5 từ Hy Lạp do số phương tiện này được đánh giá không đáp ứng yêu cầu tác chiến.

Theo nhật báo Phileleftheros, Cyprus đang đề nghị Israel cung cấp một số lượng đáng kể xe tăng Merkava để thay thế đội T-80U có nguồn gốc Nga. Việc chuyển sang Merkava sẽ giúp tăng cường năng lực thiết giáp hạng nặng, đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển từ hệ thống trang bị và bảo đảm kỹ thuật của Nga sang chuỗi cung ứng quốc phòng của Israel và phương Tây.

Cyprus đàm phán mua xe tăng Merkava 4 sau khi từ chối đề xuất tiếp nhận xe tăng Leopard 1A5 từ Hy Lạp. Ảnh: Lực lượng Quốc phòng Israel

Merkava được phát triển chủ yếu để đáp ứng nhu cầu quốc phòng của Israel và từ lâu gắn với Lực lượng Quốc phòng Israel (IDF), thay vì thị trường xuất khẩu. Israel từng xem xét bán các xe Merkava cũ cho nước ngoài vào năm 2023, trong đó có đàm phán với hai quốc gia không được tiết lộ danh tính. Cyprus khi đó được cho là đã đàm phán về Merkava Mk3. Nếu hoàn tất, đây sẽ là tiền lệ quan trọng vì Israel chưa từng xuất khẩu hoàn chỉnh xe tăng Merkava cho một lực lượng quân sự nước ngoài nào.

Các cuộc đàm phán sau đó gặp khó khăn khi Israel cần duy trì số lượng xe tăng lớn hơn cho lực lượng dự bị và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Hiện vấn đề được đưa trở lại khi Cyprus tái cơ cấu lực lượng lục quân và tìm cách thay thế các xe T-80U do chi phí duy trì ngày càng cao.

* Ba Lan hạ thủy tàu khu trục lớp Miecznik đầu tiên

Ba Lan đã bắt đầu quy trình hạ thủy tàu khu trục mang tên ORP Wicher, chiếc đầu tiên trong 3 tàu khu trục lớp Miecznik được đóng nhằm tăng cường năng lực tác chiến mặt nước của Hải quân Ba Lan. Cột mốc này đánh dấu một bước tiến trong kế hoạch thay thế các khinh hạm lớp Oliver Hazard Perry đã cũ bằng thế hệ tàu chiến đa nhiệm mới.

Theo Army Recognition, thân tàu đã được đưa ra khỏi nhà xưởng của PGZ Stocznia Wojenna tại Gdynia, bắt đầu quá trình chuẩn bị trước khi xuống nước lần đầu.

Chương trình Miecznik gồm 3 tàu khu trục đa nhiệm gồm ORP Wicher, ORP Burza và ORP Huragan. Các tàu được phát triển từ thiết kế tàu khu trục Arrowhead 140 và điều chỉnh theo yêu cầu của Hải quân Ba Lan. Tàu được đóng tại Gdynia với sự tham gia đáng kể của ngành công nghiệp quốc phòng Ba Lan. Wicher dự kiến được đưa vào biên chế năm 2029, trong khi 2 tàu còn lại sẽ tiếp nối vào đầu thập niên tới.

Theo PGZ Stocznia Wojenna, Wicher dài khoảng 138m, rộng tối đa khoảng 20m và có lượng giãn nước tối đa khoảng 7.000 tấn. Tàu được thiết kế đạt tốc độ tối đa 51,9km/giờ, tầm hoạt động khoảng 14.816km và sử dụng 4 động cơ diesel. Biên chế tiêu chuẩn của tàu khoảng 120 người, cùng chỗ ở cho khoảng 60 người bổ sung tùy nhiệm vụ.

 Ba Lan đưa tàu khu trục đầu tiên thuộc lớp Miecznik ra khỏi nhà xưởng. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ba Lan

Hải quân Ba Lan hiện vẫn vận hành 2 khinh hạm lớp Oliver Hazard Perry là ORP Kazimierz Pułaski và ORP Tadeusz Kościuszko, được Mỹ chuyển giao vào đầu những năm 2000 sau khi phục vụ trong Hải quân Mỹ từ đầu thập niên 1980. Lực lượng này còn có tàu hộ vệ ORP Kaszub, tàu hộ vệ tuần tra ORP Ślązak, các tàu tên lửa lớp Orkan và lực lượng tác chiến thủy lôi.

Lớp Miecznik được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ phòng không, tác chiến chống hạm và chống ngầm từ một nền tảng duy nhất. Cấu hình dự kiến gồm hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 kết hợp tên lửa đất đối không dòng CAMM, tên lửa chống hạm Saab RBS-15, ngư lôi và pháo. Hệ thống cảm biến gồm radar, thiết bị quang-điện tử và các phương tiện phát hiện mục tiêu dưới nước.

Các tàu khu trục sẽ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công trình ngoài khơi, giám sát vùng biển và đối phó với các mối đe dọa trên mặt nước, dưới nước và trên không. Tàu cũng có thể hộ tống lực lượng hải quân Ba Lan và đồng minh, bảo đảm an toàn vận tải biển và hỗ trợ các hoạt động đổ bộ hoặc nhân đạo.

* Thổ Nhĩ Kỳ hé lộ mô hình tác chiến trên không tương lai

Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (TUSAŞ) vừa công bố những hình ảnh cho thấy UAV chiến đấu tàng hình Anka III thực hiện chuyến bay mang theo 2 UAV Süper Şimşek. Cấu hình này cho thấy Anka III đang hướng tới vai trò một nút tác chiến trên không có khả năng triển khai và phối hợp các khí tài cho nhiều nhiệm vụ, gồm thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát, tác chiến điện tử và chế áp/tiêu diệt hệ thống phòng không đối phương.

Trước đó, TUSAŞ từng trưng bày Anka III mang 2 UAV Süper Şimşek tại Triển lãm Quốc phòng và Hàng không vũ trụ 2026. Ngày 8-4-2025, Anka III cũng đã phóng thành công một chiếc Süper Şimşek trong khi bay ở độ cao khoảng 3,1km và tốc độ 278km/giờ. Những thử nghiệm này cho thấy Anka III có thể đóng vai trò nền tảng phóng UAV trên không, đưa các hệ thống nhiệm vụ độc lập đến khu vực tác chiến trước khi triển khai chúng.   

Việc mang Süper Şimşek bên ngoài làm thay đổi cấu hình tàng hình của Anka III, nhưng cho phép máy bay đưa các khí tài tự chủ về phía trước, phóng tại thời điểm phù hợp rồi tiếp tục nhiệm vụ. Phóng từ trên không cũng giúp Süper Şimşek có được độ cao, vị trí và vận tốc ban đầu thuận lợi hơn so với một hệ thống được phóng từ mặt đất.

UAV chiến đấu tàng hình Anka III của Thổ Nhĩ Kỳ bay mang theo 2 UAV Süper Şimşek. Ảnh: TAI 

Anka III có trần bay 12,2km, tốc độ tối đa Mach 0,7 ở độ cao 9,1km và thời gian hoạt động lên tới 10 giờ. TUSAŞ cho biết máy bay có hai vị trí mang tải trọng vũ khí bên trong và năm vị trí bên ngoài, đồng thời được trang bị nhiều thiết bị. Anka III đảm nhiệm nhiều chức năng từ phát hiện, gây nhiễu, tiếp sóng đến tấn công và triển khai các khí tài tự động.  

Süper Şimşek là UAV dài 4m, có trọng lượng cất cánh tối đa 200kg, tải trọng 50kg, trần bay 10,7km, tốc độ tối đa Mach 0,85 và tầm hoạt động được công bố 900km. UAV có thể được trang bị các hệ thống tăng cường diện tích phản xạ radar, tăng cường dấu hiệu hồng ngoại, thiết bị gây nhiễu, cảm biến và tải trọng vũ khí. Khả năng bay tự chủ, cập nhật nhiệm vụ trước và trong chuyến bay cùng hoạt động bầy đàn được hỗ trợ bởi AI cho phép Süper Şimşek đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau.

Nhìn tổng thể, việc Anka III mang 2 UAV Süper Şimşek không chỉ thể hiện khả năng mang tải mới mà còn cho thấy hướng phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ về một mô hình tác chiến trên không phân tán, trong đó máy bay có người lái và không người lái phối hợp, còn các khí tài tự chủ được triển khai để tạo ra nhiều hiệu ứng tác chiến trên chiến trường.