Tàu ngầm không người lái Orca 'Cá voi sát thủ' lần đầu thành công vượt Thái Bình Dương

Tàu ngầm không người lái Orca XLUUV của Hải quân Mỹ vừa đạt một cột mốc quan trọng khi hoàn thành chuyến hành trình dài 1.000 hải lý (tương đương khoảng 1.852 km) qua khu vực Đông Thái Bình Dương.

Đây là nhiệm vụ tầm xa đầu tiên trong lịch sử chương trình Orca, do Hải quân Mỹ phối hợp với Văn phòng Điều hành Chương trình Hệ thống Tác chiến Không người lái và Tàu chiến cỡ nhỏ (PEO USC) thực hiện.

Điều này diễn ra trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang tìm cách mở rộng nhanh chóng các hoạt động không người lái tại Thái Bình Dương nhằm bổ sung cho các lực lượng có người điều khiển (gồm máy bay, tàu chiến, bệ phóng tên lửa và tàu ngầm) và đóng vai trò là yếu tố chủ chốt nhằm khuếch đại sức mạnh.

Theo Chuẩn Đô đốc Chris Cavanaugh, Tư lệnh Lực lượng Tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, môi trường hoạt động tại Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng với những tiến bộ công nghệ dưới nước.

"Môi trường tác chiến tại Thái Bình Dương liên tục thay đổi cùng với sự phát triển nhanh chóng của các tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực tác chiến dưới lòng biển", Đô đốc Cavanaugh cho biết trong một tuyên bố.

"Lực lượng tàu ngầm Thái Bình Dương đang đầu tư mạnh mẽ vào các năng lực không người lái để hỗ trợ các tàu ngầm có người lái và duy trì lợi thế dưới nước trong toàn bộ phổ hoạt động tàu ngầm", ông nhấn mạnh.

Orca, nghĩa là “Cá voi sát thủ”, là một trong những tàu ngầm không người lái cỡ lớn nhất của Hải quân Mỹ. Ảnh: TFI Global

Orca, nghĩa là "Cá voi sát thủ", được chế tạo bởi Boeing và Huntington Ingalls. Hành trình băng qua khu vực Đông Thái Bình Dương của chiếc tàu ngầm không người lái cỡ lớn đã kết thúc trong tháng 7.

Đây là một trong những tàu ngầm không người lái cỡ lớn nhất của Hải quân Mỹ, được phát triển để thực hiện cả nhiệm vụ tấn công lẫn phòng thủ theo đúng yêu cầu khẩn cấp đã được phê duyệt cho khu vực.

Các nhiệm vụ này bao gồm tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), tác chiến chống mìn, tác chiến đáy biển và hỗ trợ viễn chinh. Phiên bản Orca XLE2 mới nhất đã được đưa vào biên chế từ đầu năm 2026.

Theo thông tin từ Boeing, Orca là phương tiện không người lái dưới nước dài khoảng 51 feet (khoảng 15,5 m), sử dụng hệ thống đẩy hybrid kết hợp pin và máy phát điện diesel hàng hải.

"Cá voi sát thủ" có tầm hoạt động lên tới 6.500 hải lý (hơn 12.000 km) và trang bị khoang chứa tải trọng module dài 34 feet (10,36 m), có khả năng mang tới 8 tấn tải trọng khô. Khoang này được thiết kế mở với các giao diện kết cấu, nguồn điện và dữ liệu để lắp đặt thiết bị nhiệm vụ.

Phương tiện sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp với cảm biến vận tốc Doppler và cảm biến độ sâu. Sự kết hợp này là cần thiết vì tín hiệu GPS không khả dụng dưới nước, trong khi phương thức liên lạc bằng sóng âm lại chậm, dễ bị phát hiện và có phạm vi hoạt động hạn chế.

Tàu ngầm không người lái Orca được thiết kế để phóng từ cầu cảng, quá lớn để mang trên tàu ngầm thông thường, và có kiến trúc mở, có thể cấu hình lại theo từng nhiệm vụ.

Tàu ngầm không người lái Orca XLUUV của Hải quân Mỹ. Ảnh: Militarnyi

Hải quân Mỹ đang tích hợp một số năng lực cao cấp vào đội tàu ngầm không người lái Orca, trong đó có gói tải trọng Hunter nhằm cung cấp khả năng rải mìn tiên tiến tại các môi trường bị tranh chấp và bị kiểm soát mạnh mẽ.

Theo thông tin trên trang web của DARPA (Cơ quan Chỉ đạo các Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến thuộc Bộ Quốc phòng/Chiến tranh Mỹ), "chương trình Hunter hướng tới việc phát triển một ý tưởng đột phá nhằm triển khai các loại tải trọng dưới nước tiên tiến từ các phương tiện lặn không người lái cỡ cực lớn (XLUUV)".

Chiến lược mua sắm cho chương trình này sẽ được chính thức hóa vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028.

Ngoài ra, Orca cũng sẽ triển khai hệ thống phóng ngư lôi hạng nặng tầm xa, hiện đang được chuyển giao sang văn phòng PMS 406.

Orca cũng sẽ được trang bị một hệ thống phóng ngư lôi hạng nặng tầm xa mới – một công nghệ chưa từng được công bố trước đây. Tiến độ phát triển và mua sắm module Hunter của Orca phụ thuộc vào hệ thống phóng ngư lôi này.

Về kế hoạch trang bị, Hải quân Mỹ đã chuyển Orca từ giai đoạn phát triển thử nghiệm sang mua sắm đội tàu theo kế hoạch đóng tàu tháng 5/2026. Ngân sách tài khóa 2027 dành 135,8 triệu USD để mua 2 chiếc XLUUV này, và tổng cộng 16 chiếc sẽ được tài trợ đến năm tài khóa 2031 với tổng kinh phí khoảng 1,13 tỷ USD trong chương trình quốc phòng kéo dài nhiều năm.

Việc này đặt tàu ngầm không người lái Orca ngang hàng với các khoản đầu tư lớn khác vào các hệ thống hàng hải không người lái, nhằm mở rộng tầm hoạt động dưới nước, giảm rủi ro cho các nền tảng có người lái và tăng khả năng sống sót trước các mối đe dọa hải quân ngang tầm.

Sự thành công của chuyến hành trình dài 1.852 km khẳng định tàu ngầm không người lái Orca đã sẵn sàng chuyển từ nền tảng thử nghiệm sang hoạt động thực tế, góp phần tăng cường năng lực dưới nước của Hải quân Mỹ tại khu vực Thái Bình Dương.

Minh Đức (Theo Naval News, Army Recognition)