Quân sự thế giới hôm nay (9-5): Nhật Bản lần đầu bắn tên lửa diệt hạm Type 88 ngoài lãnh thổ

* Mỹ đóng mới tàu khu trục DDG-149

Hải quân Mỹ vừa trao hợp đồng đóng tàu khu trục USS Robert R. Ingram (DDG-149) cho xưởng Bath Iron Works, tiếp tục duy trì dây chuyền sản xuất biến thể Flight III của lớp Arleigh Burke - dòng chiến hạm đang giữ vai trò xương sống trong mạng lưới phòng không, phòng thủ tên lửa của Washington trên toàn cầu.

Xưởng Bath Iron Works đã và đang chế tạo tổng cộng 39 tàu khu trục lớp Arleigh Burke. Ảnh: Hải quân Mỹ

DDG-149 sẽ là chiếc Arleigh Burke thứ 98 được chế tạo và là tàu Flight III thứ 21 trang bị radar AN/SPY-6(V)1 cùng hệ thống tác chiến Aegis Baseline 10 - tổ hợp được đánh giá là bước nhảy vọt về năng lực phát hiện và đánh chặn mục tiêu đường không hiện đại. Radar SPY-6 sử dụng công nghệ mảng pha quét điện tử chủ động với độ nhạy cao gấp khoảng 30 lần radar SPY-1D đời cũ, cho phép phát hiện mục tiêu nhỏ hơn ở khoảng cách xa gấp đôi.

Với 96 ống phóng thẳng đứng Mk 41, DDG-149 có thể triển khai hỗn hợp tên lửa SM-2, SM-3, SM-6, ESSM, tên lửa hành trình Tomahawk và đạn chống ngầm ASROC. Đây là cấu hình tối ưu cho các nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo, phòng không hạm đội và tấn công đa nhiệm trong môi trường tác chiến cường độ cao.

Tàu có lượng giãn nước gần 9.700 tấn, dài 155,3m, sử dụng 4 tua-bin khí General Electric LM2500 cho tốc độ 55,6km/giờ, tầm hoạt động gần 9.000km. Điểm đáng chú ý là hệ thống điện mới với 3 máy phát AG9160 công suất 4 MW.

Ngoài năng lực phòng không, DDG-149 còn được tăng cường khả năng săn ngầm với tổ hợp AN/SQQ-89, sonar kéo phía sau, trực thăng MH-60R Seahawk và ngư lôi hạng nhẹ Mk 32. Hệ thống tự vệ gồm Phalanx CIWS, tác chiến điện tử AN/SLQ-32, mồi bẫy Nulka và tổ hợp chống ngư lôi AN/SLQ-25 Nixie.

Việc Mỹ tiếp tục đặt đóng Flight III cho thấy nhu cầu cấp thiết đối với các tàu khu trục phòng thủ tên lửa, đặc biệt sau hàng loạt chiến dịch đánh chặn tên lửa và UAV tại Biển Đỏ, Địa Trung Hải và Trung Đông giai đoạn 2023-2025.

* Indonesia mua 60 UAV chiến đấu Kizilelma của Thổ Nhĩ Kỳ

Indonesia sẽ trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên vận hành máy bay chiến đấu không người lái (UCAV) Bayraktar Kizilelma, sau khi hãng Baykar của Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận ngày 6-5 bán lô đầu tiên gồm 12 chiếc, kèm tùy chọn mua thêm 48 máy bay, nâng tổng số lên tới 60 UCAV.

Baykar sẽ cung cấp cho Indonesia 12 UCAV Kizilelma bắt đầu từ năm 2028. Ảnh: Baykar

Kizilelma là UCAV phản lực đầu tiên do Thổ Nhĩ Kỳ phát triển, thực hiện chuyến bay đầu tiên cuối năm 2022. Máy bay sở hữu thiết kế tàng hình với thân khí động học cánh mũi-tam giác, hai cánh đuôi nghiêng và khoang vũ khí trong thân nhằm giảm diện tích phản xạ tín hiệu radar.

Máy bay dài 14,5m, sải cánh 10m, trọng lượng cất cánh tối đa 8,5 tấn, mang tải trọng trong thân 1,5 tấn. Ngoài khoang vũ khí kín, Kizilelma còn có 6 điểm treo ngoài cánh để mang tên lửa và bom dẫn đường.

Điểm nổi bật nhất nằm ở hệ thống tác chiến điện tử hiện đại. Kizilelma được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động Murad của Aselsan, hệ thống tìm kiếm - bám bắt hồng ngoại Karat, cảm biến quang điện Toygun và hệ thống cảnh báo tên lửa MAWS. Baykar khẳng định máy bay được tối ưu cho không chiến ngoài tầm nhìn với khả năng tự động phát hiện, khóa mục tiêu và khai hỏa tên lửa không đối không.

Trong cuộc thử nghiệm cuối năm 2025, Kizilelma đã tự động đánh chặn điện tử từ một tiêm kích F-16, sử dụng radar tích hợp và thuật toán điều khiển AI. Đây được xem là bước tiến quan trọng đưa Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập nhóm quốc gia phát triển UAV chiến đấu đồng hành cùng chiến đấu cơ có người lái.

Đáng chú ý, Kizilelma còn được thiết kế để hoạt động trên tàu sân bay đổ bộ TCG Anadolu mà không cần máy phóng, mở ra khả năng triển khai tác chiến hải quân linh hoạt. Indonesia hiện cũng được cho là đang nghiên cứu hoán cải tàu sân bay Giuseppe Garibaldi do Italy chuyển giao để vận hành UAV chiến đấu kiểu mới này.

* Nhật Bản lần đầu bắn tên lửa diệt hạm Type 88 ngoài lãnh thổ

Nhật Bản vừa vượt qua một cột mốc quân sự mang tính lịch sử, khi lần đầu tiên kể từ năm 1945 triển khai bắn đạn thật tên lửa chống hạm trên lãnh thổ nước ngoài trong khuôn khổ cuộc tập trận Balikatan 2026 tại Philippines. Động thái này cho thấy Tokyo đang chuyển mạnh từ thế phòng thủ lãnh thổ sang khả năng tác chiến phối hợp cùng đồng minh ngay trong “Chuỗi đảo thứ nhất”.

Theo Army Recognition, ngày 6-5, Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản đã phóng hai tên lửa chống hạm Type 88 từ phía Tây Bắc Luzon, tỉnh Ilocos Norte, hướng ra eo biển Luzon. Hai quả đạn đánh trúng tàu mục tiêu ở khoảng cách khoảng 75km ngoài khơi, khiến mục tiêu chìm chỉ sau vài phút.

Trong cuộc tập trận Balikatan 2026 tại Philippines, hai tên lửa đất đối hạm Type 88 của Nhật Bản đã bắn trúng tàu mục tiêu neo đậu cách bờ biển 75km. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ

Type 88, được định danh SSM-1, do Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries phát triển và đưa vào trang bị từ năm 1988. Tên lửa dài 5,08m, nặng khoảng 660kg, mang đầu đạn nổ mạnh 225kg. Hệ thống sử dụng động cơ phản lực một luồng, đạt tầm bắn 150-200km.

Đáng chú ý là Type 88 bay bám biển ở độ cao cực thấp nhằm giảm khả năng bị radar phát hiện. Tên lửa sử dụng dẫn đường quán tính giữa hành trình và radar chủ động trong pha cuối. Mỗi xe phóng mang 6 đạn tên lửa đặt trên khung gầm xe tải hạng nặng Mitsubishi Type 74 8x8.

Tại Balikatan 2026, Type 88 phối hợp cùng HIMARS dùng đạn GMLRS, tổ hợp NMESIS mang tên lửa tấn công hải quân và hệ thống C-Star để mô phỏng chiến thuật “chống tiếp cận/chống xâm nhập” (A2/AD) quy mô lớn.

Việc Nhật Bản triển khai tên lửa chống hạm ngay tại Philippines cho thấy sự thay đổi lớn trong học thuyết quân sự của Tokyo. Thay vì chỉ bảo vệ quần đảo nội địa, Nhật Bản đang xây dựng năng lực tác chiến viễn chinh và mạng lưới phong tỏa biển phối hợp với Mỹ và đồng minh.