Quân y - điểm tựa an toàn cho phụ nữ bị bạo lực

Trong những tình huống khẩn cấp, thế mạnh về cơ động, tổ chức lực lượng và phối hợp của quân y có thể được phát huy để người bị bạo lực được tiếp cận y tế, bảo vệ và hỗ trợ phục hồi kịp thời.

Quân y là một trong những lực lượng bảo đảm an ninh con người trước các thách thức an ninh phi truyền thống. Ảnh: UN Women

“Bệnh viện có thể là nơi đầu tiên, và đôi khi là nơi duy nhất, mà một người bị bạo lực tiếp xúc với một cơ quan có khả năng giúp đỡ”, bà Vũ Thu Hồng, Cán bộ Chương trình Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của UN Women Việt Nam, nói với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Nhiều nạn nhân không trình báo vì sợ trả thù, phụ thuộc kinh tế hoặc thiếu niềm tin vào khả năng được bảo vệ. Ngay cả khi tìm đến cơ sở y tế, họ vẫn có thể bị đe dọa, kiểm soát và bỏ sót nhu cầu hỗ trợ nếu việc tiếp nhận chỉ dừng ở điều trị thương tích.

“Khủng hoảng không tác động đến tất cả mọi người như nhau. Người bị bạo lực cần được tiếp nhận riêng tư, bảo mật, tôn trọng quyền lựa chọn và kết nối với dịch vụ hỗ trợ. Bảo đảm y tế có trách nhiệm giới, cùng với môi trường được kiểm soát, tính kỷ luật và năng lực tổ chức của quân y, sẽ giúp phụ nữ và trẻ em gái tiếp cận sự hỗ trợ an toàn, tôn trọng”, bà Hồng trao đổi nhân triển lãm “Từ ứng phó đến phục hồi: An ninh con người, sẵn sàng bảo đảm và hỗ trợ y tế trong bối cảnh khủng hoảng và nhiệm vụ quốc tế”, tổ chức tại Bệnh viện Quân y 175, thành phố Hồ Chí Minh ngày 14-8.

Bà Vũ Thu Hồng, cán bộ Chương trình Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của UN Women Việt Nam. Ảnh: UN Women

Từ thực tế đó, Bệnh viện Quân y 175 và UN Women trao đổi về cách phát huy năng lực sẵn có của quân y để hỗ trợ phụ nữ, trẻ em gái bị bạo lực trong khủng hoảng và những tình huống dễ bị tổn thương.

Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, cho biết quân y đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ từ ứng phó khẩn cấp, dịch bệnh, hỗ trợ nhân đạo đến hoạt động quốc tế. Theo ông, sẵn sàng y tế đòi hỏi năng lực chuyên môn, cơ chế phối hợp và khả năng hành động nhanh chóng, có trách nhiệm.

Ở góc độ quản lý, Đại tá Lê Văn Đông, Phó Cục trưởng Cục Quân y, nhấn mạnh sự sẵn sàng phải được chuẩn bị từ trước khi tình huống xảy ra. “Sẵn sàng bảo đảm y tế không chỉ là chuẩn bị thuốc, trang thiết bị hay cơ sở điều trị, mà trước hết là chuẩn bị con người, tổ chức lực lượng, huấn luyện, khả năng cơ động và cơ chế phối hợp để có thể triển khai hiệu quả khi cần thiết”.

Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 (thứ 4 từ trái sang); Bà Annie Dubé, Tổng Lãnh sự Canada tại TP Hồ Chí Minh; Đại tá Lê Văn Đông, Phó Cục trưởng Cục Quân y. Ảnh: UN Women

Hai bệnh viện trao đổi kinh nghiệm từ mô hình một cửa Bồ Công Anh tại Bệnh viện Hùng Vương, tập trung vào tiếp nhận riêng tư, bảo mật, phối hợp và chuyển tuyến để vận dụng phù hợp với môi trường quân y, giúp người bị bạo lực tiếp cận sự bảo vệ thuận lợi hơn.

Bệnh viện Quân y 175 có kinh nghiệm tổ chức lực lượng, huấn luyện và thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Trong 14 năm qua, bệnh viện đã tham gia quản lý, huấn luyện ba Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam trước khi triển khai tới Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc tại Nam Sudan. Nền tảng này tạo điều kiện để quân y tiếp tục ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, trong đó có nguy cơ đối với phụ nữ và trẻ em gái.

Chuẩn bị từ thời bình

Nữ quân nhân tham gia gìn giữ hòa bình - niềm tự hào của quân đội Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Triển lãm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam triển khai Chương trình hành động quốc gia về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh (WPS) giai đoạn 2024-2030, với yêu cầu đưa an toàn, bảo vệ và trách nhiệm giới vào công tác chuẩn bị y tế từ thời bình. Triển lãm do Bệnh viện Quân y 175 và UN Women phối hợp tổ chức, trong khuôn khổ hợp tác với Bộ Quốc phòng Việt Nam và sự hỗ trợ của Chính phủ Canada thông qua Chương trình Hợp tác Huấn luyện Quân sự Canada (MTCP).

Bà Annie Dubé, Tổng Lãnh sự Canada tại thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng hợp tác Canada - Việt Nam về gìn giữ hòa bình, quân y và sẵn sàng bảo đảm y tế cùng hướng tới một nền hòa bình bao trùm.

“Các lĩnh vực hợp tác của Canada, từ đào tạo gìn giữ hòa bình, tăng cường năng lực thể chế có trách nhiệm giới đến quân y và sẵn sàng bảo đảm y tế, phản ánh một nhận thức chung rằng hòa bình bền vững nhất khi có tính bao trùm”, bà Annie Dubé nói.

Với quân y, chuẩn bị khả năng tiếp nhận và bảo vệ người bị bạo lực từ thời bình cũng là một phần của năng lực sẵn sàng, để khi có khủng hoảng, người cần giúp đỡ có thể tiếp cận y tế an toàn và đúng dịch vụ.