Quảng Trị: Đưa pháp luật phòng, chống tác hại thuốc lá vào cuộc sống

Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam Trần Ngọc Hà phát biểu khai mạc Chương trình. Ảnh: Trần Tuyền

Đẩy mạnh truyền thông pháp luật và nâng cao nhận thức cộng đồng

Phòng, chống tác hại của thuốc lá vượt ra khỏi khuôn khổ của việc bảo vệ sức khỏe thuần túy, trở thành một bộ phận gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ phổ biến và giáo dục pháp luật. Phát biểu tại Lễ khai mạc Chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị” tổ chức vào sáng 22/9 tại Trường Đại học Luật TP HCM - Phân hiệu Quảng Trị, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam Trần Ngọc Hà khẳng định hoạt động này cần duy trì thường xuyên, thiết thực và vươn tới các lực lượng có sức lan tỏa rộng trong xã hội.

Chia sẻ tại sự kiện, Phó Tổng Biên tập Trần Ngọc Hà nhấn mạnh rằng với thế mạnh chuyên môn trong lĩnh vực thông tin pháp luật và truyền thông chính sách, Báo Pháp luật Việt Nam luôn coi việc đưa các quy định pháp luật đi vào đời sống là sứ mệnh quan trọng. Trong suốt thời gian qua, cơ quan báo chí này đã đồng hành cùng Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (nay là Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế) và nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đa dạng các hình thức tuyên truyền. Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, đây còn là trách nhiệm xã hội sâu sắc, tương tự như các chiến dịch truyền thông về an toàn giao thông mà Báo từng tham gia nhằm thay đổi tích cực hành vi cộng đồng.

Nhìn nhận về những hệ lụy dài hạn, lãnh đạo Báo Pháp luật Việt Nam chỉ rõ các bệnh lý nguy hiểm như ung thư phổi hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đang đe dọa trực tiếp đến thế hệ trẻ. Những cảnh báo về tác hại đã rõ ràng, ông Trần Ngọc Hà đặt ra câu hỏi lớn về sự thờ ơ của một bộ phận xã hội, từ đó đòi hỏi phải có sự nhìn nhận thấu đáo và các giải pháp thông tin mạnh mẽ hơn nữa.

Các đại biểu tham dự Chương trình. Ảnh: Trần Tuyền

Đồng quan điểm trên, Phó Giám đốc Sở Tư pháp kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Quảng Trị Trương Quang Sáng nhận định: trước sự biến tướng đa dạng của các sản phẩm chứa nicotine, công tác tuyên truyền pháp luật phải mang tính chủ động và bám sát từng nhóm đối tượng cụ thể. Chương trình chính là cơ hội thiết thực để lực lượng làm công tác tư pháp cập nhật thông tin, nhận diện rõ rủi ro và xác định đúng đắn trách nhiệm của cá nhân cũng như cơ quan đơn vị.

Nhìn lại quá trình triển khai tại địa phương, ông Trương Quang Sáng cho biết, Sở Tư pháp Quảng Trị đã lồng ghép khéo léo nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào các hội nghị tập huấn, các buổi sinh hoạt Ngày Pháp luật, hoạt động ngoại khóa tại các cơ sở giáo dục, đồng thời tận dụng hiệu quả nền tảng công nghệ thông tin và mạng xã hội. Định hướng trong thời gian tới, đơn vị này sẽ tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, tăng cường sự gắn kết giữa các cơ quan, ban ngành và cơ sở đào tạo nhằm tác động mạnh mẽ đến học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên.

Theo Lãnh đạo Sở Tư pháp Quảng Trị, mỗi cán bộ ngành Tư pháp không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ quy định mà còn gánh vác sứ mệnh đưa pháp luật lan tỏa vào thực tiễn đời sống. Việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc đòi hỏi sự kiên trì, gắn liền với kỷ cương công sở và các hoạt động giáo dục hướng đến thế hệ trẻ.

Nhận diện mối nguy từ thuốc lá mới và cam kết hành động thực tiễn

Trong khuôn khổ Chương trình, hơn 500 đại biểu là sinh viên, giảng viên cùng cán bộ, công chức ngành Tư pháp đã được cung cấp bức tranh toàn cảnh về tình hình sử dụng thuốc lá tại Việt Nam và trên thế giới. Nội dung tập trung phân tích sâu các khía cạnh ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế, môi trường, sức khỏe, hệ lụy từ việc hút thuốc thụ động, đồng thời phổ biến các quy định xử phạt vi phạm hành chính và những điểm trọng tâm của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Ths. Nguyễn Thị Thu Hương – chuyên gia thuộc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) phát biểu tại Chương trình. Ảnh: Trần Tuyền

Điểm nhấn quan trọng của buổi tập huấn là phần hướng dẫn chi tiết cách nhận diện các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng và các sản phẩm có liên quan. Dưới sự phân tích chuyên sâu, người tham dự nhận thấy các dòng sản phẩm mới này thường được ngụy trang bằng hình thức bắt mắt, tích hợp nhiều hương vị hấp dẫn và quảng bá rầm rộ qua mạng xã hội nhằm vào giới trẻ, khiến người sử dụng dễ chủ quan về mức độ gây nghiện cũng như tác hại sức khỏe. Ths. Nguyễn Thị Thu Hương – chuyên gia thuộc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) – dẫn chứng số liệu năm 2020 cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong nhóm tuổi từ 15 đến 24 đã lên tới 7,3%, vượt trội so với nhóm từ 25 đến 44 tuổi (3,2%).

Bên cạnh đó, các đại biểu còn được làm rõ về thành phần hóa chất độc hại ẩn giấu trong thuốc lá điện tử, nguy cơ tiềm ẩn bị lợi dụng để pha trộn ma túy, cũng như đính chính nhận thức sai lầm cho rằng dòng sản phẩm này hỗ trợ cai nghiện thuốc lá truyền thống. Các quy định pháp lý hiện hành nghiêm cấm các hành vi sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng được quán triệt triệt để.

Các đại biểu tham dự Chương trình. Ảnh: Trần Tuyền

Ghi nhận thực tế tại Quảng Trị, từ năm 2025, ngành Y tế đã phối hợp xây dựng mô hình “Địa điểm du lịch không khói thuốc lá” nhằm kiến tạo không gian du lịch thân thiện, xanh và sạch. Theo đại diện Sở Tư pháp, mô hình này cần được nhân rộng mạnh mẽ từ công sở, trường học cho đến các điểm dịch vụ, khu du lịch và khu dân cư trên toàn tỉnh.

Trong khuôn khổ Chương trình, đại diện các cơ quan, đơn vị tham dự đã ký cam kết đẩy mạnh phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nội dung cam kết tập trung vào việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, xây dựng không gian học tập và làm việc trong lành không khói thuốc, đề cao vai trò và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu, đồng thời chủ động ngăn chặn sự xâm nhập của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Thông qua sự kiện tại Quảng Trị, thông điệp về môi trường sống không khói thuốc đã khẳng định sự gắn kết chặt chẽ giữa sức khỏe con người, kỷ cương pháp luật và trách nhiệm đối với cộng đồng./.