Quê hương nghĩa nặng, tình sâu

Mỗi chúng ta, ai cũng có một nơi chôn nhau cắt rốn, một chốn đi về. Có thể với bạn, đó là ngôi nhà thân thương nơi phố thị nhộn nhịp. Còn tôi, đó là mái tranh nghèo giữa làng quê yên bình với những người dân mộc mạc, tần tảo, giàu nghĩa nặng tình.

 Minh họa: Hà Huy.

Minh họa: Hà Huy.

Người xưa từng nói “Cáo chết ba năm quay đầu về núi” là có ý nhắc nhở người đời không được quên nguồn cội, cho dù có bôn ba khắp chân trời, góc bể vẫn một lòng hướng về nơi sinh thành, kể cả khi sức tàn, lực kiệt phải lìa xã cõi tạm. Giống như bao làng quê khác, quê tôi thời công nghệ số có nhiều chuyển động vừa âm thầm, lặng lẽ, vừa tất bật, hối hả. Số người rời làng mưu sinh khắp mọi nơi ngày càng nhiều. Người lên thành phố làm thuê, làm mướn đủ thứ nghề. Người đầu quân cho các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Người đi nước ngoài xuất khẩu lao động. Không ít người học hành đỗ đạt làm kỹ sư, bác sĩ, nhà giáo, nhà khoa học.

Đặc biệt, những người thành đạt làm lãnh đạo cấp tỉnh, trên trung ương, làm cấp tướng công an, quân đội không còn là chuyện “xưa nay hiếm” nữa. Thật mừng là cho dù có đi khắp nơi đâu, có làm ông vương bà tướng hay chỉ là tha phương cầu thực… người làng tôi vẫn không quên quê hương, bản quán, gốc gác của mình. Mỗi người một cách hướng về quê hương, người dành tiền tài trợ làm đường giao thông, xây trường học, làm đình chùa, người quyên góp tặng quà cho người nghèo, cho quỹ khuyến học, người lo làm nhà thờ tổ tiên, dòng họ…

Ngày thường về quê thấy làng trên, xóm dưới vắng hoe. Ghé thăm nhà nào cũng chỉ gặp người già và con trẻ. Người trong độ tuổi lao động từ mờ sáng đã ra thành phố kiếm ăn, tối nhọ mặt mới về làng. Ngày nối ngày, người làng tôi kiếm tiền trên thành phố mang về dựng nhà, dựng cửa. Tùy theo công việc, ngành nghề, mỗi người làng tôi đi làm thợ, làm công nhân có mức lương bình quân trên dưới mười triệu đồng một tháng. Cá biệt có người mỗi tháng bỏ túi hàng chục triệu đồng. Nhà hai vợ chồng đi làm chỉ ăn tiêu hết một tháng lương, còn lại dành dụm năm, mười năm sau là có món kha khá đủ dựng một nếp nhà khang trang.

Như con kiến cần mẫn tha mồi lâu dần sẽ đầy tổ, dân làng tôi đã có của ăn của để. Cái đói, cái nghèo năm xưa giờ thành dĩ vãng. Có tiền, người làng tôi như thể “con gà tức nhau tiếng gáy”… đua nhau làm nhà kiểu biệt thự mái Thái, mái Nhật. Bộ mặt làng quê đổi thay nhanh chóng. Những ngôi nhà mái xanh, mái đỏ, kín cổng, cao tầng xuất hiện khắp làng, tạo nên cảnh sắc không khác phố huyện là mấy. Trò chuyện với người già được biết, những nếp nhà to đẹp phần nhiều của những người đi làm ăn tận bên Nhật, bên Hàn. Có người thành danh trên tỉnh bỏ tiền mua đất, làm nhà thờ bằng gỗ quý để vừa thờ phụng tổ tiên, vừa lấy chỗ đi về dịp giỗ Tết, ngày cuối tuần. Âu đó cũng là cách hướng về nguồn cội.

Ai cũng vui khi thấy quê hương thời đổi mới, mở cửa có cuộc sống sung túc đủ đầy. Song mỗi khi tĩnh tại để quan sát và suy ngẫm, đó đây vẫn còn những nỗi se lòng thoảng qua. Cơn lốc đô thị ào tới, làng tôi giờ đâu còn cây đa, bến nước, con đò. Ao hồ, thậm chí cả sông suối, kênh mương cũng bị vùi lấp để lấy chỗ phân lô bán nền. Đồng ruộng bị bỏ hoang, nhiều bờ xôi ruộng mật cỏ mọc um tùm. Lũy tre làng ngày xưa xanh mát, du dương theo chiều gió nay cũng chỉ còn trong ký ức. Không khí còn đâu trong lành. Nhà xưởng sản xuất cơ khí, chế biến gỗ... rồi trại chăn nuôi nằm trong khu dân cư khiến mùi xú uế nồng nặc khắp nơi. Cây xanh vắng bóng, nhường chỗ nhà mái bằng, mái ngói đủ kiểu dáng, màu sắc mọc lên xô bồ, tự phát, mạnh ai nấy làm khiến làng tôi chưa phải phố xá sầm uất nhưng cũng không còn nét quê.

Có nhiều chuyện vui, buồn về làng quê thời hội nhập có thể biên chép thành sách. Nhưng trong bức tranh quê ấy, gam màu tươi sáng vẫn là chủ đạo. Dẫu có mở cửa và hướng ngoại nhiều hơn, nhưng làng quê tôi vẫn có nhịp sống riêng, không trộn lẫn với những miền quê khác, hội nhập nhưng không mất bản sắc, không quên tổ tiên, nơi cha mẹ sinh thành dưỡng dục. Vượt qua lũy tre làng, các thế hệ người làng tôi đã và đang hòa nhập với cuộc sống hiện đại, cùng cả nước vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Tản văn của Văn Anh

Nguồn Bắc Ninh: https://baobacninhtv.vn/que-huong-nghia-nang-tinh-sau-postid458698.bbg