Quốc hội thảo luận nhiều quy định quan trọng về phòng chống rửa tiền và các tổ chức tín dụng

Hầu hết các đại biểu đều tán thành sự cần thiết sửa đổi bổ sung Luật này và cho rằng, đây là dự án Luật có ý nghĩa quan trọng đối với việc điều hành chính sách tiền tệ, đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, phòng chống rửa tiền và phát triển thị trường tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.

Bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa

Góp ý liên quan đến việc sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đánh giá cao việc Ban soạn thảo đã đưa 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa vào dự thảo Luật.

Song theo đại biểu, cần thiết kế các dấu hiệu đáng ngờ theo nhóm, bởi “15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ trong Dự thảo hiện chưa được cấu trúc theo các nhóm dấu hiệu có cùng tính chất, mà đang được liệt kê khá dàn trải. Tôi đề nghị hệ thống lại theo từng nhóm để điều khoản rõ ràng, logic hơn...”, đại biểu kiến nghị.

Bên cạnh các dấu hiệu được quy định cụ thể trong Luật, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị cần có một quy định mở, giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa theo từng thời kỳ. Ngoài ra, cần bảo đảm năng lực kỹ thuật để phát hiện các dấu hiệu trên chuỗi.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) phát biểu

Đại biểu cũng cho rằng, cần hình thành năng lực phân tích và điều tra tài chính số. Bởi một hệ thống giám sát tốt cũng chưa đủ nếu cơ quan tiếp nhận và xử lý báo cáo giao dịch đáng ngờ không có năng lực phân tích tương ứng. Một báo cáo giao dịch đáng ngờ (STR - Suspicious Transaction Report) liên quan đến tài sản mã hóa có cấu trúc rất khác một giao dịch ngân hàng thông thường. “Phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực này không thể chỉ dựa trên phương pháp AML truyền thống. Cần bổ sung năng lực phân tích blockchain, điều tra tài chính số và pháp chứng kỹ thuật số (Digital Forensics)”, đại biểu nhấn mạnh.

Vì vậy, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị nghiên cứu cơ chế thu hút và sử dụng nhân lực chuyên môn cao về Blockchain Forensics - pháp chứng và điều tra trên chuỗi khối, phân tích dữ liệu và điều tra tài chính số cho các đơn vị có chức năng phòng, chống rửa tiền và điều tra tội phạm tài chính, công nghệ cao.

Tán thành việc luật hóa nguyên tắc hạn chế sử dụng ngoại hối

Cho ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) góp ý về cơ chế áp dụng tỉ lệ an toàn khác để thực hiện về yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Cho rằng quy định như dự thảo vẫn còn quá rộng, đại biểu Dương Khắc Mai kiến nghị cần làm rõ “tỉ lệ an toàn khác” là như thế nào so với mức độ thông thường. Nếu cho phép áp dụng mức độ thấp hơn thì đây thực chất là một cơ chế nới chuẩn an toàn, có thể tác động trực tiếp đến khả năng chống chịu của tổ chức tín dụng và an toàn của hệ thống, vì vậy phạm vi áp dụng phải được giới hạn chặt chẽ ngay trong dự án Luật.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) cho ý kiến

Về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thuộc Việt Nam, đại biểu Dương Khắc Mai tán thành việc luật hóa nguyên tắc hạn chế sử dụng ngoại hối và đánh giá cao Cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu theo hướng bãi bỏ Điều 22 của Pháp lệnh ngoại hối và dự kiến xác định ngoại lệ gồm trường hợp được phép theo luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước…

Cần có cơ chế nhận diện công khai và kiểm soát xung đột lợi ích

Liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung Điều 114, Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) đặc biệt quan tâm đến đề nghị kiểm soát xung đột lợi ích khi ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Thống nhất với việc bổ sung hoạt động này cho Ngân hàng thương mại, đại biểu cho rằng, nếu được thiết kế tốt, đây có thể là một giải pháp chuyên nghiệp hơn trong quản lý tài sản bảo đảm và góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) thảo luận

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là nếu một ngân hàng vừa là bên cấp tín dụng cho doanh nghiệp, vừa quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu, đồng thời lại có thể tham gia các khâu phân phối, thanh toán hoặc cung cấp dịch vụ khác cho đợt phát hành thì xung đợt lợi ích có thể phát sinh rất rõ. Đó là khi doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, lợi ích thu hồi khoản nợ của ngân hàng có thể không hoàn toàn đồng nhất với lợi ích của trái chủ. “Vì vậy, theo tôi, điểm quan trọng nhất là phải thiết kế cơ chế để Ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này một cách độc lập, minh bạch. và không lạm dụng vị thế của mình”, đại biểu kiến nghị.

Từ phân tích trên, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị ngay sau khi Luật được ban hành, Chính phủ cần quy định cụ thể về điều kiện, phạm vi và nguyên tắc thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm; cơ chế nhận diện công khai và kiểm soát xung đột lợi ích. Đồng thời, quy định trách nhiệm quản lý công khai thông tin về tài sản bảo đảm, tách bạch hồ sơ, tài sản, dữ liệu và cơ chế giám sát xử lý vi phạm.