Quốc hội thảo luận về dự án Luật Tổ chức cơ quan hình sự (sửa đổi)

Phát biểu tại phiên họp, đề cập đến tăng cường tính chuyên nghiệp của đội ngũ điều tra viên, nhất là trong việc bố trí cán bộ thực hiện hoạt động điều tra tại Công an cấp xã, đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy (Đoàn Hà Nội) cho rằng, việc phân công điều tra viên cần căn cứ vào ngạch, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và yêu cầu cụ thể của từng vụ án. Đây là cơ sở để phát huy tính chuyên nghiệp, đồng thời bảo đảm việc sử dụng cán bộ phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Đại biểu Nguyễn Phương Thuỷ phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Từ đó, bà Thủy đề nghị hoàn thiện các quy định liên quan tại Điều 37 và Điều 39 của dự thảo Luật. Cụ thể, không nên quy định cứng Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã phải là điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp để thực hiện các nhiệm vụ về điều tra; thay vào đó cần làm rõ và mở rộng thẩm quyền của các ngạch điều tra viên này.

Theo dự thảo Luật, thẩm quyền quy định tại Điều 39 được giao cho điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp với điều kiện những người này đồng thời phải là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã, bà Thủy cho rằng, cần phân biệt rõ giữa thẩm quyền gắn với chức vụ quản lý, chỉ huy Công an cấp xã và thẩm quyền gắn với ngạch, năng lực chuyên môn của điều tra viên. Việc thực hiện thẩm quyền cũng phải đi kèm theo các cơ chế phân công, kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm rõ ràng.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đồng tình với quy định tại Điều 39 của dự thảo Luật và việc giao nhiệm vụ cho Thủ trưởng Cơ quan điều tra của tỉnh phân công một số nhiệm vụ có quy định: Cơ quan điều tra của Công an tỉnh có thể phân công tiến hành tố tụng để giải quyết nguồn tin tố giác tội phạm hoặc khởi tố, điều tra những tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng trong thời gian có tính chất đơn giản và đặc biệt là những địa bàn liên quan với nhau cũng như những chứng cứ cụ thể, rõ ràng trong việc xảy ra trên địa bàn thì giao trách nhiệm cho Cơ quan điều tra.

Ông Phạm Văn Hoà phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Ông Hòa cho rằng, việc giao thẩm quyền điều tra ban đầu, giải quyết nguồn tin về tội phạm cho Trưởng/Phó Công an xã kiêm Điều tra viên là rất hợp tình, hợp lý và phù hợp với thực tế hiện nay. Theo ông Hoà, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ở cơ sở, địa bàn cấp xã cách xa cấp tỉnh, có nơi cách cả trăm cây số. Hiện nay tỉnh chỉ có mỗi Cơ quan điều tra. Nếu có tin báo tội phạm hay vụ việc ít nghiêm trọng, nghiêm trọng mà cứ đợi lực lượng cấp tỉnh xuống thì sự việc đã trôi qua, không đảm bảo tính kịp thời.

Đại biểu Hà Đức Minh phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Hà Đức Minh (Đoàn Lào Cai) đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế hoặc giao cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về phạm vi, mức độ, thời điểm và quy trình tiếp cận thông tin, hồ sơ vụ án. Bởi điều tra hình sự là lĩnh vực đặc thù, đòi hỏi tính bảo mật cao. Việc quy định rõ quy trình tiếp cận sẽ vừa bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát. Do đó, ông Minh cho rằng, việc quy định rõ quy trình tiếp cận thông tin sẽ vừa bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát thực chất của Nhân dân thông qua các cơ quan dân cử theo đúng đường lối của Đảng về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang phát biểu giải trình (Ảnh: Quang Vinh)

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, tại phiên thảo luận Tổ vào ngày 19/10, đã có nhiều lượt ý kiến đại biểu Quốc hội tham gia đóng góp. Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu gửi các đại biểu Quốc hội. Tại phiên thảo luận tại hội trường ngày hôm nay ý kiến phát biểu cũng cơ bản đồng tình với những nội dung tiếp thu, giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho hay, ngay sau phiên họp tại hội trường, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội sẽ nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Bộ luật, báo cáo Chính phủ, chỉnh lý, hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.