Quốc hội thảo luận, xem xét về dự án Luật Phát triển đô thị

Phát biểu thảo luận, hầu hết các đại biểu đều ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ trong việc chuẩn bị dự án Luật Phát triển đô thị với phạm vi rộng với tinh thần đổi mới, kiến tạo phát triển, phân cấp phân quyền mạnh mẽ.

Cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ

Về cơ chế tháo gỡ cho các dự án chậm triển khai quy định tại dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Thành phố Hải Phòng) cho rằng, đây là hướng tiếp cận rất cần thiết nhằm giải phóng nguồn lực đất đai đang bị "đóng băng", song để cơ chế này vận hành hiệu quả và không bị "biến tướng" cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Đại biểu đề xuất cần xác định đầy đủ nghĩa vụ tài chính khi cho phép tiếp tục dự án phải rà soát, để Nhà nước không thất thu nhưng cũng không xác lập lại nghĩa vụ đã được thực hiện hợp pháp, tránh biến việc giải phóng nguồn lực thành cơ chế hợp thức hóa lợi ích phát sinh từ dự án kéo dài. Với dự án có giá trị đất đai, tài sản công hoặc nghĩa vụ tài chính lớn, phức tạp cần qua thẩm định liên ngành…

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Thành phố Hải Phòng) phát biểu

Về quy hoạch tổng thể thành phố - quy hoạch thay thế quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị đặc biệt, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhấn mạnh đây là bước phân quyền rất mạnh. Dù vậy, quy hoạch của "siêu đô thị" có tác động vượt địa giới hành chính, ảnh hưởng tới hạ tầng quốc gia.

“Luật phải quy định rõ việc lấy ý kiến và xử lý ý kiến của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ đối với nội dung liên quan đến quy hoạch ngành, hạ tầng quốc gia và liên vùng trước khi thành phố phê duyệt, thay vì chỉ quy định nghĩa vụ báo cáo sau khi Hội đồng nhân dân (HĐND) thông qua” - đại biểu kiến nghị.

Về việc lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn phân tích các dự án quy mô từ 800 tỷ đến 75.000 tỷ đồng cần nhiều thời gian để nghiên cứu khả thi và thu xếp vốn. Việc quy định thời hạn nộp hồ sơ cho nhà đầu tư thứ hai chỉ có 7 ngày và ban hành tiêu chí chấm điểm sau khi tiếp nhận hồ sơ là chưa đảm bảo cạnh tranh thực chất.

Đại biểu đề nghị công khai danh mục dự án và tiêu chí chấm điểm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi nhận hồ sơ, đồng thời kéo dài thời hạn tiếp nhận tối thiểu 45 ngày đối với dự án lớn.

Quy định rõ nguồn kinh phí do ngân sách địa phương đảm bảo

Cùng tham gia phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) nhận định, về quy định cho phép Chính phủ sau khi báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội được ban hành chính sách thí điểm khác hoặc chưa có trong luật cần xác định rõ phạm vi, giới hạn quyền hạn, loại trừ các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo Hiến pháp; quy định thời hạn thí điểm, cơ chế giám sát và trách nhiệm báo cáo Quốc hội.

Ngoài ra, việc giao HĐND thành phố quyết định chính sách thu nhập đối với người làm việc tại một số cơ quan Trung ương trên địa bàn cần cân nhắc kỹ để tránh ảnh hưởng đến tính thống nhất của chế độ công vụ. Cần quy định rõ nguồn kinh phí do ngân sách địa phương đảm bảo, không sử dụng ngân sách Trung ương. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ giữa cơ chế thử nghiệm với pháp luật chuyên ngành (đất đai, điện lực, đầu tư, quy hoạch). Quy định nguyên tắc bảo vệ cán bộ trong trường hợp đã làm đúng quy trình nhưng phát sinh rủi ro khách quan.

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) thảo luận

Quan tâm đến các đô thị động lực đang trên đà phát triển, đại biểu Phạm Văn Thịnh (đoàn Bắc Ninh) phân tích, việc bắt buộc thành phố chưa là đô thị đặc biệt phải có "chủ trương của cấp có thẩm quyền" và chờ "quy định phạm vi của Chính phủ" mới được áp dụng một số cơ chế sẽ tạo ra rào cản hành chính.

Đại biểu đề xuất cho phép các thành phố này được thực hiện ngay một số chính sách trong Luật. Đồng thời đề nghị sửa quy định để cho phép các địa phương này được ban hành thủ tục hành chính thực hiện nhiệm vụ được phân cấp) tránh tình trạng được phân cấp nhưng không thể triển khai vì thiếu thủ tục…