Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi): Tăng kiểm soát chỉ định thầu và hợp đồng

Chiều 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi) với 487/489 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 97,6%. Luật gồm 8 chương, 59 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, với nhiều quy định nhằm kiểm soát chặt việc lựa chọn nhà thầu, hạn chế rủi ro trong thực hiện hợp đồng và nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan.

Phiên biểu quyết diễn ra trong chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Trình bày Báo cáo giải trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, đối với các hình thức lựa chọn nhà thầu đặc biệt, dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu cạnh tranh, công khai, minh bạch với tiến độ, chất lượng, hiệu quả và năng lực thực tế của nhà thầu.

Đáng chú ý, điều kiện, tiêu chí và phạm vi áp dụng chỉ định thầu trong các trường hợp cấp bách, khẩn cấp, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc bảo vệ bí mật nhà nước được quy định chặt chẽ hơn. Các trường hợp cụ thể tương ứng với từng tiêu chí sẽ do Chính phủ hướng dẫn.

Việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu được lý giải nhằm tạo sự linh hoạt trước biến động của giá hàng hóa, dịch vụ và chi phí thực hiện gói thầu trên thị trường. Đối với những trường hợp chỉ định thầu khác, Luật xác định các tiêu chí cơ bản để Chính phủ quy định chi tiết.

Về hình thức đặt hàng, Chính phủ sẽ quy định cụ thể tại nghị định những loại hàng hóa, dịch vụ được áp dụng, căn cứ vào tính chất và yêu cầu thực hiện. Cùng với đó, các cơ chế kiểm soát rủi ro được thiết kế tương ứng, trong đó đề cao trách nhiệm của người đứng đầu khi quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Kiểm soát chặt việc sửa đổi hợp đồng và chuyển nhượng thầu

Một nội dung quan trọng khác của Luật là kiểm soát quá trình ký kết và điều chỉnh hợp đồng. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, hợp đồng phải bảo đảm phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và kết quả lựa chọn nhà thầu.

Việc sửa đổi hợp đồng chỉ được thực hiện trong những trường hợp đã được xác định từ thời điểm ký kết. Quy định này nhằm ngăn ngừa việc lợi dụng điều chỉnh hợp đồng để làm thay đổi bản chất kết quả lựa chọn nhà thầu, bảo đảm các cam kết thực hiện đúng với kết quả đấu thầu ban đầu.

Đối với hoạt động sử dụng nhà thầu phụ, Luật quy định nhà thầu chính phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về việc quản lý, kiểm soát khối lượng và phạm vi công việc do nhà thầu phụ, nhà thầu phụ đặc biệt thực hiện. Việc thuê nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm của nhà thầu chính đối với chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện hợp đồng.

Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi). (Ảnh minh họa)

Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi). (Ảnh minh họa)

Dự thảo không quy định cứng tỷ lệ hoặc phạm vi công việc được giao cho nhà thầu phụ, nhằm bảo đảm tính linh hoạt theo đặc điểm và quy mô của từng gói thầu. Tuy nhiên, trách nhiệm tổng thể của nhà thầu chính vẫn được duy trì trong mọi trường hợp.

Minh bạch xác định giá gói thầu

Về xác định giá gói thầu, Chính phủ sẽ hoàn thiện quy định theo hướng thu hẹp những trường hợp được sử dụng một báo giá làm căn cứ. Việc lập giá phải bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thị trường và khả năng cung ứng của nhà cung cấp.

Dự thảo nghị định hướng dẫn cũng sẽ làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch. Việc xác định giá gói thầu được khuyến khích dựa trên mức giá trung bình của các báo giá và giá trúng thầu đối với hàng hóa, dịch vụ tương tự, qua đó tăng tính sát thực tế thị trường.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết thêm, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát tổng thể các luật có liên quan, đặc biệt là những luật đang được Quốc hội xem xét sửa đổi tại kỳ họp này. Mục tiêu là xử lý đồng bộ các quy định về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; phân định rõ phạm vi áp dụng giữa Luật Đấu thầu và pháp luật chuyên ngành.

Việc rà soát tập trung bảo đảm thống nhất về hình thức lựa chọn, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các bên, hạn chế chồng chéo trong quá trình tổ chức thực hiện.

Huy Tùng

Nguồn PetroTimes: https://petrotimes.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-dau-thau-sua-doi-tang-kiem-soat-chi-dinh-thau-va-hop-dong-748276.html