Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược
Với 491/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,40% tổng số đại biểu Quốc hội), Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được thông qua, đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế, tháo gỡ điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Quốc hội Khóa XVI
Sáng 21/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp. Trước đó, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.
Theo Nghị quyết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan liên quan tập trung thực hiện các giải pháp khắc phục tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong hai lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ.
Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế
Trong lĩnh vực tài chính, Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện. Việc phân bổ vốn phải bảo đảm kịp thời, sử dụng hiệu quả nguồn lực theo Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày Báo cáo (ảnh QH).
Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương hoàn thành phân bổ chi tiết số vốn đầu tư công năm 2026 còn lại, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.
Cùng với đó, cần kiểm soát chặt việc tạm ứng, thu hồi tạm ứng, xử lý dứt điểm các khoản tạm ứng tồn đọng, kéo dài. Kết quả giải ngân vốn đầu tư công phải được chấm điểm, công khai; kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án chậm giải ngân sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Kết quả giải ngân và hiệu quả thực hiện dự án là căn cứ bố trí kế hoạch vốn năm 2027, hạn chế tối đa việc chuyển nguồn vốn sang năm sau.
Nghị quyết cũng yêu cầu nâng cao chất lượng chuẩn bị và tổ chức thực hiện các dự án đầu tư, nhất là dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa và dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi. Đẩy nhanh giải ngân các nguồn vốn này, tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuẩn bị, triển khai dự án và huy động nguồn vốn dài hạn.
Đối với đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Quốc hội yêu cầu nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện pháp luật; trước ngày 31/12/2027, xử lý dứt điểm tồn đọng, vướng mắc đối với các dự án BT chuyển tiếp. Đồng thời, nghiên cứu thành lập Quỹ Phát triển dự án PPP kết hợp vốn ngân sách và vốn của định chế tài chính quốc tế.

Các đại biểu dự phiên họp (ảnh QH).
Trong quản lý thuế, Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện chính sách đối với thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và nhà cung cấp nước ngoài; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu, quản lý thuế và chống gian lận.
Từ ngày 1/1/2027, các chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream bán hàng theo quy định. Cơ quan quản lý tập trung kiểm tra các đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ thất thu cao, xử lý nghiêm hành vi mua bán trái phép hóa đơn, đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện phương thức quản lý thuế mới.
Nghị quyết cũng yêu cầu đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng, bảo đảm hoàn thuế đúng thời hạn. Chậm nhất quý I/2028, hoàn thành rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, làm sạch mã số thuế, khắc phục tình trạng người nộp thuế bị treo, khóa mã số thuế do lỗi đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan.
Cùng với cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất còn hiệu lực; nghiên cứu giải pháp hỗ trợ phù hợp cho năm 2027, chú trọng doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh.

Các đại biểu dự phiên họp (ảnh QH).
Về thị trường vốn, Quốc hội yêu cầu nâng cao hiệu quả huy động, sử dụng nguồn lực của nền kinh tế, đổi mới thu hút FDI theo hướng coi trọng chất lượng, công nghệ và giá trị gia tăng trong nước; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, tư nhân và doanh nghiệp FDI. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong chứng khoán, phấn đấu đến năm 2030 vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 120% GDP, dư nợ thị trường trái phiếu tối thiểu 58% GDP.
Tháo gỡ điểm nghẽn dữ liệu, thúc đẩy công nghệ chiến lược và AI
Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ưu tiên các quy định trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.
Đến hết năm 2027, hoàn thành xử lý các văn bản quy phạm pháp luật đã xác định cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Đồng thời, khẩn trương ban hành hướng dẫn về khoán chi, xác định sản phẩm đầu ra, cấp kinh phí qua các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với yêu cầu chấp nhận rủi ro, thử nghiệm có kiểm soát.
Trong phân bổ dự toán năm 2027, bảo đảm bố trí ít nhất 15% ngân sách nhà nước chi sự nghiệp khoa học phục vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Các nhiệm vụ được cấp kinh phí phải xác định rõ sản phẩm đầu ra, tiến độ thực hiện và địa chỉ ứng dụng kết quả, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước.

Các đại biểu dự phiên họp (ảnh QH).
Đối với phát triển công nghệ chiến lược, trong quý IV/2026, hoàn thành tuyển chọn, ký hợp đồng, bố trí kinh phí cho các nhiệm vụ đủ điều kiện, gắn với sản phẩm cuối cùng, địa chỉ ứng dụng, mốc đánh giá và thương mại hóa. Trong năm 2027, hoàn thiện, vận hành hiệu quả Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, thúc đẩy huy động nguồn lực của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân cho thương mại hóa công nghệ.
Một nhiệm vụ trọng tâm khác là xử lý những điểm nghẽn trong kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; khắc phục tình trạng chậm triển khai nền tảng số dùng chung, đầu tư phân tán, trùng lặp hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu.
Trước ngày 31/12/2026, các cơ quan chủ quản nền tảng số dùng chung phải công bố rõ phạm vi nghiệp vụ, chức năng và tiến độ cung cấp để các bộ, ngành, địa phương xác định phần sử dụng chung, phần chủ động đầu tư và phần cần tích hợp. Trước ngày 29/1/2027, các bộ, ngành, địa phương hoàn thành Khung kiến trúc số.
Trong năm 2027, hoàn thành kết nối, khai thác 100% (12/12) cơ sở dữ liệu trọng yếu và 104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Đến năm 2030, hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; trên 70% dân số từ 18 tuổi trở lên có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân.

Toàn cảnh phiên họp (ảnh QH).
Nghị quyết cũng nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia, nhà khoa học tham gia các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. Việt Nam cần phát triển đồng bộ nhân lực, dữ liệu, hạ tầng tính toán, năng lực nghiên cứu, thử nghiệm và hệ sinh thái doanh nghiệp AI.
Đối với AI, tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, phương pháp kiểm thử và năng lực đánh giá hệ thống AI có rủi ro cao, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tính minh bạch và trách nhiệm của con người.
Việc ứng dụng AI trong khu vực công chỉ được mở rộng sau khi kiểm chứng về độ chính xác, căn cứ pháp lý, an toàn dữ liệu và hiệu quả công việc. Người có thẩm quyền vẫn phải kiểm tra, quyết định và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm, văn bản do mình ký, kể cả khi sử dụng AI hỗ trợ. Đồng thời, đẩy mạnh phổ cập kỹ năng AI trong toàn dân, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm, góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.


