Quốc hội xem xét hàng loạt quy định mới quan trọng về nhà ở xã hội, nhà cho thuê

Bổ sung nhiều quy định mới về nhà ở cho thuê

Trong phiên họp sáng nay, 22/10, Quốc hội nghe Tờ trình về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Theo tờ trình, dự thảo Luật đã rà soát phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương (20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ còn 1 thủ tục cho thuê nhà ở công vụ Thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng), đồng thời cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thành phần hồ sơ thủ tục hành chính.

Dự thảo phát triển 4 nhóm nhà ở và chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm nhà ở gồm nhà thương mại; nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ; nhà ở chính sách;

Bổ sung chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về đối tượng được thuê; Hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; Yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; Chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án; Giá cho thuê nhà ở; Quản lý nhà ở cho thuê.

Quang cảnh phiên họp

Dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công tư (BT); đơn giản hóa thủ tục lựa chọn chủ đầu tư dự án;

Sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý sử dụng nhà chung cư như quy định về sở hữu chung, sở hữu riêng, chỗ để xe, trách nhiệm, quyền hạn của Ban quản trị, chủ đầu tư, chủ sở hữu, người sử dụng…

Bên cạnh đó, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) còn chỉnh lý một loạt nội dung như chỉnh lý quy định về khu vực hạn chế phân lô bán nền theo hướng đối với đô thị loại III và các khu vực còn lại giao địa phương quyết định khu vực cho phép chủ đầu tư được phân lô bán nền;

Chỉnh lý quy định liên quan đến nghĩa vụ nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại theo hướng: UBND cấp tỉnh quyết định việc chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thực hiện nghĩa vụ nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội thông qua việc dành một phần diện tích đất ở trong dự án hoặc bố trí quỹ đất ở vị trí khác ngoài phạm vi dự án hoặc nộp tiền tương đương”;

Chỉnh lý quy định đất để phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân theo hướng: “Đất QPAN đã được quy hoạch đưa ra khỏi đất QPAN hoặc quỹ đất này không còn nhu cầu sử dụng vào mục đích QPAN để phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân”;

Bên cạnh đó, dự thảo Luật còn chỉnh lý nội dung quy định về bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm theo hướng: “Sau thời hạn 5 năm, kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua nhà ở, bên mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của Luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận”;

Chỉnh lý giá cho thuê với nhà ở cho thuê theo hướng: “Giá cho thuê do chủ đầu tư thỏa thuận với bên thuê và xác định trên nguyên tắc tính đủ chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng, kinh phí bảo trì, chi phí vận hành, thuế phí, lệ phí theo quy định, chi phí hợp lý, hợp lệ khác, lợi nhuận theo phương án kinh doanh và không vượt quá khung giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định”.

Làm rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong phát triển nhà ở xã hội

Thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật này.

Về “Quỹ nhà ở”, UBPLTP đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nguồn vốn của Quỹ nhà ở, nguyên tắc quản lý, sử dụng vốn và hạch toán tài sản hình thành từ vốn của Quỹ nhà ở; cơ chế quản lý vốn của Quỹ để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định có liên quan pháp luật về ngân sách nhà nước.

Về nhà ở thương mại, so với quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở thương mại của Luật Nhà ở năm 2023, dự thảo Luật đã lược bỏ quy định về nghĩa vụ “đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khi bố trí quỹ đất hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại để thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê”.

UBPLTP nhận thấy, đây là chính sách nhân văn, thể hiện tinh thần Nhà nước và doanh nghiệp chung tay thực hiện chính sách an sinh xã hội. Do đó, đề nghị nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Về nhà ở cho thuê, UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê nhà ở cho thuê, các đối tượng ưu tiên được thuê nhà ở để bảo đảm xác định đối tượng thụ hưởng chính sách một cách phù hợp, đặc biệt đối với các dự án nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước.

Cũng theo UBPLTP, các chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê của dự thảo Luật còn có sự trùng lặp, đặc biệt là quy định về nhà ở xã hội để cho thuê nên cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát.

Về quản lý, sử dụng nhà chung cư, UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như vấn đề trục lợi chính sách của Ban quản trị, tranh chấp giữa Ban quản trị nhà chung cư và cư dân; tranh chấp về phần sở hữu chung - sở hữu riêng của nhà chung cư.