Quốc tế nỗ lực ngăn chặn dịch Ebola

Lực lượng y tế tiến hành khử trùng sau khi tiếp xúc với người nhiễm Ebola tại CHDC Congo Ảnh: REUTERS

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ghi nhận diễn biến dịch bệnh Ebola tại CHDC Congo đang tiếp tục diễn biến phức tạp, khi số ca mắc gia tăng và nguy cơ lây lan mạnh qua biên giới. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), kể từ khi CHDC Congo công bố bùng phát dịch Ebola vào ngày 15.5 đã ghi nhận hơn 1.000 ca nghi nhiễm và hàng trăm trường hợp tử vong.

Đáng lo ngại hơn, đợt bùng phát này do chủng Bundibugyo hiện chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, CHDC Congo hiện vẫn chưa bảo đảm đầy đủ trang thiết bị y tế, vật tư bảo hộ và nguồn lực cần thiết để ứng phó hiệu quả với đợt bùng phát Ebola mới.

Hiện có ít nhất 11 quốc gia châu Phi được đánh giá đối mặt nguy cơ cao chịu tác động từ dịch bệnh Ebola, bao gồm Kenya, Rwanda, Nam Sudan, Tanzania và Ethiopia. Nếu nguồn viện trợ quốc tế không kịp thời thì nguy cơ dịch bệnh tiếp tục lan rộng là rất lớn. WHO xếp đợt dịch Ebola do chủng Bundibugyo gây ra tại CHDC Congo lần này vào nhóm “Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”.

Các biện pháp ứng phó dịch Ebola ở CHDC Congo hiện cũng được đánh giá chậm trễ, khiến nhân viên y tế đang phải chạy đua để truy vết mức độ lây lan dịch bệnh. Các chuyên gia lo ngại khả năng lặp lại đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất trong lịch sử, khi dịch lây lan khắp Tây Phi từ năm 2014 đến 2016 và gây ra hơn 11.000 ca tử vong.

Sau tuyên bố khẩn cấp của WHO về dịch Ebola, nhiều quốc gia đã kích hoạt các biện pháp phòng ngừa trước khi nguy cơ dịch vượt ra ngoài biên giới khu vực.

Tại Trung Đông, Jordan cùng Bahrain dừng tiếp nhận hành khách từ các nước châu Phi đang có dịch. Các nước láng giềng như Kenya cũng kích hoạt cơ sở cách ly biên giới và giao Viện Y tế Công cộng Quốc gia tăng cường sàng lọc. Từ ngày 25.5, chính phủ Uganda thực hiện đóng cửa biên giới với CHDC Congo trong 4 tuần, đồng thời yêu cầu người nhập cảnh cách ly 21 ngày.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không để các trường hợp nhiễm Ebola nhập cảnh vào nước này. Washington công bố lệnh cấm tạm thời đối với những người không mang hộ chiếu Mỹ đã đến Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày trước đó, đồng thời đưa toàn bộ công dân Mỹ từ vùng dịch về khu vực chỉ định để đo thân nhiệt và theo dõi y tế.

Ngoài ra, Canada đã áp dụng biện pháp cấm nhập cảnh 90 ngày đối với người đến từ những quốc gia trên và buộc công dân cách ly 21 ngày. Mexico cũng siết chặt quy trình sàng lọc sân bay, khuyến cáo người dân tránh đến CHDC Congo, đồng thời yêu cầu hành khách từ vùng dịch cách ly 21 ngày.

Ở châu Á, Ấn Độ nhanh chóng triển khai hệ thống giám sát tại những cửa khẩu lớn và khuyên công dân hạn chế đến vùng dịch, trong khi Thái Lan chỉ định hành khách từ CHDC Congo và Uganda nhập cảnh qua Sân bay Suvarnabhumi, yêu cầu người không triệu chứng cách ly 21 ngày và đưa các ca nghi nhiễm vào khu điều trị.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã chủ động triển khai các hoạt động phòng chống dịch từ sớm, đồng thời khuyến cáo người dân không nên hoang mang. Những người trở về từ vùng dịch cần chủ động tự cách ly và theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình, đánh giá nguy cơ thường xuyên và triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp với diễn biến thực tế.

Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế cũng kích hoạt hệ thống hỗ trợ nhân đạo trước diễn biến dịch bệnh phức tạp. Mỹ và Liên minh châu Âu cũng điều phối các chuyến hàng viện trợ y tế nhằm tăng cường năng lực chống dịch.

Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), WHO và Liên minh châu Âu đã đồng loạt tăng tốc hỗ trợ khẩn cấp các thiết bị vật tư y tế đến CHDC Congo nhằm ngăn dịch bệnh lây lan trên diện rộng. Đại diện UNICEF tại CHDC Congo John Agbor khẳng định tình hình hiện tại được xem như “cuộc đua với thời gian” và những lô hàng cứu trợ mới có ý nghĩa sống còn trong việc bảo vệ lực lượng y tế tuyến đầu cũng như hỗ trợ trẻ em và các gia đình bị ảnh hưởng.

Với vai trò điều phối trung tâm trong nỗ lực ứng phó toàn cầu, WHO nhấn mạnh mức độ lây lan virus sẽ không chỉ dừng lại ở biên giới. Vì vậy, ưu tiên trước mắt là tăng cường giám sát dịch tễ, xét nghiệm nhanh, truy vết tiếp xúc, cách ly điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng. Bên cạnh đó, hợp tác quốc tế tăng cường ứng phó cũng được xem là giải pháp cần thiết trước mắt để kiểm soát dịch bệnh ngay lúc này.