Quốc tế phản ứng sau khi Iran tuyên bố mở hoàn toàn Eo biển Hormuz

Ngày 17-4, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi nói rằng Eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn Israel-Lebanon.

“Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc lưu thông của tất cả các tàu thương mại qua eo biển Hormuz được tuyên bố mở hoàn toàn trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn, theo tuyến đã được Cơ quan Cảng và Hàng hải của Cộng hòa Hồi giáo Iran công bố” - ông Araghchi viết trên mạng xã hội X.

Các nước phản ứng

Phản ứng với tuyên bố của Ngoại trưởng Araghchi, Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh tin tức từ Iran rằng eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, nhưng làm rõ rằng lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran hiện tại của Mỹ sẽ vẫn được duy trì “cho đến khi thỏa thuận của chúng ta với Iran hoàn tất 100%”.

Một tàu chở hàng đang di chuyển ngoài khơi TP ven biển Fujairah (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) hồi tháng 2. Ảnh: Giuseppe Cacace/AFP

Tại Paris, đại diện của khoảng 40 quốc gia đã gặp nhau tại một hội nghị do Pháp và Anh đồng chủ trì để thảo luận về một kế hoạch quốc tế nhằm đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz, theo hãng tin Reuters.

Bên lề hội nghị, Thủ tướng Anh Keir Starmer thận trọng hoan nghênh tin tức về việc mở cửa trở lại eo biển nhưng cho rằng điều đó phải trở thành “một đề xuất khả thi và bền vững”. Ông Starmer nói rằng Anh và Pháp sẽ dẫn đầu một sứ mệnh đa quốc gia “hoàn toàn hòa bình và phòng thủ” để bảo vệ tự do hàng hải ngay khi điều kiện cho phép.

Tại hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rằng tất cả các quốc gia “đều yêu cầu các bên mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và vô điều kiện Eo biển Hormuz”.

“Tất cả chúng ta đều phản đối bất kỳ hạn chế hoặc hệ thống thỏa thuận nào mà trên thực tế sẽ tương đương với một nỗ lực tư nhân hóa eo biển và tất nhiên, bất kỳ hệ thống thu phí nào” - ông Macron nói.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb - người tham dự hội nghị thượng đỉnh Paris, viết trên X rằng chúng tôi “hoan nghênh tuyên bố của Iran về việc mở cửa eo biển. Các giải pháp lâu dài đòi hỏi con đường ngoại giao”.

Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz hoan nghênh thông báo của Iran về việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz cho tất cả các tàu thuyền cho đến khi kết thúc thời hạn ngừng bắn, xem đây là một bước quan trọng hướng tới việc giảm leo thang căng thẳng.

"Ngăn ngừa các cuộc khủng hoảng, xung đột và diễn biến tương tự làm gián đoạn vận tải hàng hải trong khu vực của chúng ta chỉ có thể thực hiện được thông qua đối thoại, kiềm chế và tăng cường hợp tác đa phương” - ông Yilmaz nhấn mạnh.

Các tổ chức và hiệp hội ngành vận tải biển lên tiếng

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh việc Iran mở cửa Eo biển Hormuz và cho rằng đó là “một bước đi đúng hướng”.

Người đứng đầu Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết cơ quan này “đang xác minh thông báo gần đây liên quan đến việc mở cửa lại Eo biển Hormuz, về việc tuân thủ quyền tự do hàng hải cho tất cả các tàu thương mại và sự an toàn khi đi lại”.

Người đứng đầu Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez. Ảnh: X

Các hiệp hội ngành vận tải biển cho biết họ đang xem xét tình hình. Hiệp hội Chủ tàu Na Uy cho biết cần phải làm rõ một số vấn đề trước khi bất kỳ tàu nào có thể đi qua eo biển, bao gồm sự hiện diện của thủy lôi, các điều kiện của Iran và việc thực hiện trên thực tế.

“Nếu điều này thể hiện một bước tiến hướng tới việc mở cửa, đó là một diễn biến đáng hoan nghênh” - ông Knut Arild Hareide, Giám đốc điều hành của hiệp hội, đại diện cho 130 công ty với khoảng 1.500 tàu, cho biết.

Một người phát ngôn của Công ty Vận tải biển Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ hiện đang bắt đầu đánh giá tình hình mới và những rủi ro liên quan.

“Do đó, hiện tại, chúng tôi vẫn đang tránh đi qua eo biển” - người này cho hay.

Trong một tuyên bố, hãng vận tải biển Maersk của Đan Mạch cho biết họ “đã ghi nhận thông báo. Sự an toàn của thủy thủ đoàn, tàu thuyền và hàng hóa của khách hàng vẫn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Kể từ khi xung đột nổ ra, chúng tôi đã tuân theo hướng dẫn của các đối tác an ninh trong khu vực, và khuyến nghị cho đến nay là tránh đi qua Eo biển Hormuz”.

“Bất kỳ quyết định nào về việc đi qua eo biển sẽ dựa trên đánh giá rủi ro và theo dõi chặt chẽ tình hình an ninh, với những diễn biến mới nhất cũng được đưa vào các đánh giá đang diễn ra” - hãng vận tải biển Maersk lưu ý.