Quy định mới về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh

Sáng 16/10, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XIV, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày chuyên đề về Quy định số 224-QĐ/TW ngày 14/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Toàn cảnh Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: Media Quốc hội

Mở rộng quyền đầu tư, kinh doanh gắn với kiểm soát xung đột lợi ích

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, kinh tế tư nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước. Đảng xác định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất”, được khẳng định tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Để thực hiện thành công mô hình phát triển mới, hướng tới các mục tiêu năm 2030 và 2045, kinh tế tư nhân cần có những bước phát triển mạnh mẽ, đột phá hơn nữa.

Trên cơ sở bám sát Điều lệ Đảng, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tổng kết 20 năm thực hiện Quy định số 15-QĐ/TW và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất ban hành Quy định số 224-QĐ/TW, thay thế Quy định số 15-QĐ/TW trước đây.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Ảnh: Media Quốc hội

Quy định mới gồm 3 chương, 14 điều, có nội hàm rộng hơn, bám sát thực tiễn hoạt động đầu tư, kinh doanh và phù hợp với thông lệ quốc tế. Ban Bí thư sẽ hướng dẫn cụ thể để thống nhất triển khai; Đảng ủy Chính phủ và Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo thể chế hóa quy định.

Theo đó, đầu tư, kinh doanh được xác định là việc bỏ vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh, bao gồm góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, thành lập tổ chức kinh tế, thực hiện dự án đầu tư, hợp đồng đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh; mua, bán, nắm giữ chứng khoán và các hình thức đầu tư, kinh doanh khác theo quy định pháp luật.

Quy định xác lập 5 nguyên tắc chung. Đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh phải tuân thủ quy định của Đảng và pháp luật; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước, xã hội, môi trường, người lao động và người tiêu dùng; giữ gìn đạo đức, xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh.

Quyền sở hữu, quyền tài sản và lợi ích hợp pháp của đảng viên được bảo vệ theo pháp luật. Cấp ủy, tổ chức đảng không đặt thêm điều kiện, thủ tục hạn chế quyền đầu tư, kinh doanh hợp pháp ngoài quy định và hướng dẫn của Ban Bí thư.

Việc kiểm soát xung đột lợi ích được thực hiện theo chức danh, vị trí công tác và nhiệm vụ được giao. Đảng viên trong khu vực công không được sử dụng trái quy định tài sản, thông tin, dữ liệu, nhân lực và các nguồn lực công để phục vụ lợi ích riêng; không được đầu tư vào tổ chức kinh tế, lĩnh vực mình trực tiếp quyết định, quản lý hoặc để hoạt động kinh doanh ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ.

Việc chấp thuận đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh thuộc thẩm quyền theo phân cấp quản lý cán bộ. Sự chấp thuận này là yêu cầu trong nội bộ Đảng, không thay thế điều kiện, trình tự, thủ tục theo pháp luật.

Quy định quyền đầu tư, kinh doanh theo từng nhóm đảng viên

Quy định số 224-QĐ/TW phân loại hoạt động đầu tư, kinh doanh thành 4 loại: hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập; đầu tư không thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, quản lý, điều hành; đầu tư thành lập tổ chức kinh tế hoặc có quyền chi phối nhưng không quản lý, điều hành; và đầu tư có tham gia quản lý, điều hành.

Trên cơ sở đó, quyền tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh được xác định cụ thể theo từng nhóm đảng viên.

Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Nhà Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với đảng viên ngoài khu vực công, được thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh theo quy định và những hoạt động pháp luật không cấm mà không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng. Tuy nhiên, đảng viên được giao nhiệm vụ công không được lợi dụng tư cách, chức vụ hoặc quan hệ để tạo lợi thế bất bình đẳng, phục vụ lợi ích riêng, lợi ích nhóm hay xử lý công việc có xung đột lợi ích chưa được kiểm soát.

Đối với cán bộ, công chức, các hoạt động chuyên môn, khai thác tài sản tạo thu nhập và đầu tư không thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, quản lý, điều hành được thực hiện mà không phải xin chấp thuận. Cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và không ở vị trí có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối sau khi được chấp thuận. Cán bộ, công chức không được tham gia quản lý, điều hành tổ chức kinh tế.

Đối với viên chức, ngoài các hoạt động được thực hiện không cần chấp thuận, người không ở vị trí có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích còn được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế hoặc đầu tư chi phối nhưng không quản lý, điều hành. Một số viên chức không giữ chức vụ quản lý, không thuộc vị trí có nguy cơ cao được tham gia quản lý, điều hành sau khi được chấp thuận, với điều kiện không ảnh hưởng đến chức trách, nhiệm vụ và chất lượng dịch vụ công. Viên chức giữ chức vụ quản lý không được đồng thời quản lý, điều hành tổ chức kinh tế, trừ trường hợp được giao theo quy định pháp luật.

Đối với đảng viên trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, quy định cho phép thực hiện một số hoạt động đầu tư, kinh doanh không cần chấp thuận; việc mở rộng quyền đầu tư thành lập tổ chức kinh tế hoặc đầu tư chi phối phải được chấp thuận và bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật công tác, không phương hại đến quốc phòng, an ninh.

Người quản lý doanh nghiệp nhà nước, người đại diện phần vốn nhà nước được thực hiện một số hoạt động đầu tư theo quy định; trường hợp đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối, quản lý, điều hành phải được chấp thuận. Các hoạt động này phải bảo đảm tách bạch quyền lợi cá nhân với chức trách quản lý, đại diện vốn nhà nước và kiểm soát xung đột lợi ích.

Đối với đảng viên đã thôi giữ chức vụ, thôi công tác hoặc nghỉ hưu và không còn làm việc trong khu vực công, được thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh như đảng viên ngoài khu vực công, trừ những hoạt động bị hạn chế liên quan đến lĩnh vực, công việc đã phụ trách trong phạm vi và thời hạn theo quy định pháp luật. Trường hợp tiếp tục công tác trong khu vực công, đảng viên phải tuân thủ quy định tương ứng với chức danh, vị trí công tác mới và các hạn chế liên quan.