Quy định về quản lý dữ liệu sinh trắc học giọng nói

Theo Thông tư 169/2026/TT-BCA ngày 1/10/2026 của Bộ Công an, dữ liệu giọng nói là thông tin sinh trắc học nhạy cảm, phải được thu nhận, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, sử dụng đúng mục đích, bảo đảm theo quy định của pháp luật.

Chỉ tiêu kỹ thuật micro thu nhận khi sinh trắc học giọng nói (ảnh: TH)

Quản lý dữ liệu sinh trắc học giọng nói

Dữ liệu giọng nói là thông tin sinh trắc học nhạy cảm, phải được thu nhận, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, sử dụng đúng mục đích, bảo đảm theo quy định của pháp luật.

Quản lý thiết bị thu nhận sinh trắc học giọng nói

1. Thiết bị thu nhận sinh trắc học giọng nói phải được kiểm tra an ninh, an toàn thông tin của cơ quan có thẩm quyền.

2. Thiết bị thu nhận sinh trắc học giọng nói khi đưa vào sử dụng phải có tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng và các thông tin cần thiết để phục vụ công tác quản lý, vận hành và bảo trì.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, vận hành thiết bị thu nhận sinh trắc học giọng nói có trách nhiệm bảo đảm thiết bị hoạt động đúng chức năng, mục đích sử dụng và duy trì các điều kiện kỹ thuật theo quy định.

Phương thức đánh giá sự phù hợp đối với phần mềm thu nhận sinh trắc học giọng nói

1. Phần mềm thu nhận sinh trắc học giọng nói trước khi đưa vào sử dụng chính thức phải được kiểm tra xác nhận sự phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật quy định theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học giọng nói.

2. Việc kiểm tra phần mềm thu nhận được thực hiện bằng bộ dữ liệu thử nghiệm chuẩn do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

3. Tổ chức, cá nhân sản xuất, cung cấp phần mềm thuộc đối tượng áp dụng của Quy chuẩn kỹ thuật này có trách nhiệm thực hiện đánh giá sự phù hợp, công bố hợp quy và đăng ký công bố hợp quy theo quy định của pháp luật hiện hành trước khi đưa phần mềm vào sử dụng.

Thời hạn lưu trữ dữ liệu sinh trắc học giọng nói

Thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành có liên quan.

Yêu cầu bảo mật, bảo vệ, truy vết dữ liệu sinh trắc học giọng nói

1. Mã hóa tại thiết bị thu nhận: dữ liệu âm thanh và metadata phải được mã hóa ngay tại nguồn trước khi ghi xuống bộ nhớ cục bộ.

2. Mã hóa trong truyền dẫn: toàn bộ luồng truyền giữa thiết bị và máy chủ phải được mã hóa có xác thực hai chiều.

3. Mã hóa tại cơ sở dữ liệu trung tâm: thiết bị quản lý khóa phần cứng chuyên dụng đạt tiêu chuẩn quốc tế về an toàn mật mã. Khi hết thời hạn lưu trữ hoặc theo yêu cầu chủ thể dữ liệu, thực hiện xóa an toàn theo quy định.

4. Phân quyền truy cập theo vai trò, mỗi vai trò chỉ được thực hiện đúng chức năng được giao; không cá nhân nào có thể đơn phương truy cập toàn bộ dữ liệu đủ để nhận diện một chủ thể cụ thể. Mọi thao tác trên dữ liệu đều được ghi vào nhật ký kiểm toán bất biến, lưu trữ theo thời hạn của cơ quan có thẩm quyền phục vụ truy vết, thanh tra hoặc khi pháp luật quy định.

5. Nhật ký kiểm toán

- Hệ thống tự động ghi nhật ký kiểm toán cho mọi sự kiện: thu nhận, truy cập, truyền, sửa đổi, xóa dữ liệu; lỗi và cảnh báo hệ thống.

- Nhật ký lưu trữ tách biệt với dữ liệu sinh trắc, mã hóa độc lập, phân quyền truy cập riêng. Nhật ký có tính bất biến, không cho phép sửa xóa kể cả với vai trò quản trị hệ thống.

- Mỗi bản ghi nhật ký gồm các thông tin sau: định danh người thao tác, vai trò, loại thao tác, đối tượng dữ liệu, thời điểm, địa chỉ IP nguồn, kết quả.

Quy định sửa, xóa dữ liệu sinh trắc học giọng nói

1. Nguyên tắc chung 

Việc sửa đổi và xóa dữ liệu phải tuân thủ các nguyên tắc: tính toàn vẹn của bản ghi gốc, tính minh bạch của mọi thay đổi, tính truy vết đầy đủ qua nhật ký kiểm toán bất biến.

2. Quy định về sửa dữ liệu

- Bản ghi âm gốc: không được sửa đổi dưới bất kỳ hình thức nào sau khi đã xác nhận thu nhận. Trường hợp cần khắc phục chất lượng, thực hiện thu nhận lại tại lần thu tiếp theo trong phiên.

- Metadata: không được sửa đổi trực tiếp. Mọi điều chỉnh phải thực hiện thông qua bản ghi đính chính riêng, lưu trữ song song với bản gốc, có liên kết tham chiếu đến bản gốc.

-. Bản ghi đính chính phải bao gồm tối thiểu: trường được đính chính, giá trị cũ, giá trị mới, lý do, căn cứ pháp lý hoặc tham chiếu văn bản phê duyệt của người có thẩm quyền.

- Các trường hợp được phép tạo bản đính chính gồm: sai sót dữ liệu nhập thủ công; yêu cầu cập nhật hợp pháp của chủ thể dữ liệu; kết quả đo lường, phân tích kỹ thuật được thực hiện lại.

3. Quy định về xóa dữ liệu

- Trường hợp được phép xóa: hết thời hạn lưu trữ theo quy định hoặc thực hiện theo yêu cầu của chủ thể dữ liệu, quyết định của cơ quan có thẩm quyền và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

- Phạm vi xóa: đồng thời và đầy đủ bản ghi gốc, các bản đính chính liên quan, và mọi bản sao trong hệ thống (bao gồm bản sao lưu dự phòng).

- Phương pháp xóa: áp dụng tối thiểu mức Purge theo NIST SP 800-88 Rev.2 hoặc tiêu chuẩn tương đương; phương pháp cụ thể phù hợp với loại phương tiện lưu trữ.

Hồ sơ nguồn gốc dữ liệu sinh trắc học giọng nói

Mỗi mẫu sinh trắc học giọng nói phải có hồ sơ nguồn gốc theo dõi toàn bộ vòng đời dữ liệu từ lúc thu nhận đến lúc xóa. Thời gian lưu trữ theo quy định của pháp luật.

Chuỗi lưu giữ sinh trắc học giọng nói

Mọi sự chuyển giao dữ liệu sinh trắc học giọng nói giữa các đơn vị, cá nhân hoặc hệ thống phải được ghi nhận đầy đủ:

Bên giao: mã định danh, thời điểm, số lượng bản ghi, mã xác thực toàn vẹn (checksum) tổng; Bên nhận: xác nhận nhận, kết quả kiểm tra toàn vẹn, thời điểm tiếp nhận; Phương thức chuyển giao: trực tiếp, mạng, thiết bị lưu trữ vật lý; Không chấp nhận dữ liệu không có hồ sơ chuỗi lưu giữ đầy đủ.