Quy hoạch 18 tuyến metro Hà Nội: Tầm nhìn gần 1.000 km và lộ trình thực hiện đến 2045

Hà Nội công bố mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị tổng chiều dài 979 km, định hướng phát triển theo mô hình TOD và tích hợp hệ thống đường sắt liên vùng Thủ đô.

Tại triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã giới thiệu phương án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị (metro) với quy mô đột phá. Theo đó, thành phố dự kiến xây dựng 18 tuyến metro với tổng chiều dài lên tới 979 km, tạo thành khung xương sống cho hệ thống giao thông công cộng hiện đại.

Chi tiết mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị Hà Nội

Mạng lưới metro mới được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội và các quy hoạch chuyên ngành đã phê duyệt trước đó. Trong số 18 tuyến, có 15 tuyến được xác định lộ trình cụ thể dựa trên khung hạ tầng sẵn có và nhu cầu kết nối trong tương lai.

Ngoài các tuyến chính, quy hoạch còn bổ sung và điều chỉnh kéo dài một số lộ trình trọng điểm như tuyến số 1 (kết nối đến Nội Bài), tuyến số 2 (kéo dài đến Dân Hòa), tuyến số 10 (Đông Anh - Times City) và tuyến số 14 (cầu Thăng Long - Gia Lâm). Đặc biệt, tuyến số 1 và số 8 được quy hoạch là đường sắt nhanh với tốc độ vượt trội.

Lộ trình triển khai và định hướng công nghệ

Thành phố phân chia kế hoạch đầu tư thành hai giai đoạn chiến lược nhằm đảm bảo nguồn lực và tiến độ thi công. Trong giai đoạn 2026-2035, Hà Nội tập trung nghiên cứu và xây dựng khoảng 500 km đường sắt đô thị. Giai đoạn 2036-2045 sẽ hoàn thiện 479 km còn lại để phủ kín mạng lưới theo quy hoạch.

Để rút ngắn thời gian hoàn thành, các tuyến có điều kiện thuận lợi hoặc thu hút được nhà đầu tư đủ năng lực sẽ được triển khai song song. Thành phố ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thiết kế và vận hành để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng.

Bản đồ 18 tuyến đường sắt đô thị tại Triển lãm tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. (Ảnh: Sở QHKT).

Bản đồ 18 tuyến đường sắt đô thị tại Triển lãm tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. (Ảnh: Sở QHKT).

Phát triển đô thị theo mô hình TOD và kết nối liên vùng

Hệ thống metro Hà Nội được thiết kế theo cấu trúc "vòng - xuyên tâm - đa cấp". Trong đó, các tuyến đường sắt nhanh đóng vai trò trục xuyên tâm tốc độ cao, kết nối các khu vực phát triển mới với lõi trung tâm. Các tuyến đường sắt khối lượng lớn và đường sắt nhẹ sẽ tạo thành mạng lưới bao phủ toàn đô thị.

Mô hình TOD (phát triển đô thị lấy hệ thống giao thông công cộng làm trung tâm) là định hướng chủ đạo. Các nhà ga metro, đặc biệt là ga Hà Nội, sẽ được chuyển đổi thành các trung tâm đa chức năng, kết hợp thương mại và văn hóa. Hệ thống này không chỉ phục vụ nội đô mà còn tích hợp với đường sắt quốc gia và đường sắt vùng, nâng tổng chiều dài mạng lưới liên kết vùng Thủ đô lên khoảng 1.200 km.

Mô hình các mẫu đoàn tàu được trưng bày tại triển lãm. (Ảnh: Anh Duy).

Mô hình các mẫu đoàn tàu được trưng bày tại triển lãm. (Ảnh: Anh Duy).

Hiện trạng và các dự án đang thực hiện

Tính đến nay, Hà Nội đã đưa vào khai thác hai tuyến metro là 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến số 3 đoạn trên cao Nhổn - ga Hà Nội. Một số dự án quan trọng khác cũng đã được khởi công xây dựng từ cuối tháng 6/2025, bao gồm tuyến số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc), tuyến số 1 (Ngọc Hồi - sân bay Nội Bài), tuyến số 2 (Nội Bài - Trần Hưng Đạo) và một phần tuyến số 8, số 10, số 14.

Tàu điện trên tuyến Nhổn - ga Hà Nội. (Ảnh: Giang Huy).

Tàu điện trên tuyến Nhổn - ga Hà Nội. (Ảnh: Giang Huy).

Việc hoàn thiện mạng lưới metro được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để bài toán ùn tắc giao thông, đồng thời tạo sức lan tỏa phát triển kinh tế theo các hành lang kỹ thuật của Vùng Thủ đô.

Cảnh báo: Thông tin quy hoạch các tuyến đường sắt đô thị có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh của cơ quan chức năng trong từng giai đoạn triển khai cụ thể.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/quy-hoach-18-tuyen-metro-ha-noi-tam-nhin-gan-1000-km-va-lo-trinh-thuc-hien-den-2045-451915.html