Quy hoạch Cần Thơ: Không chạy theo tiến độ, phải lượng hóa từng phương án

Đất ở không thể tăng theo kỳ vọng

Ngay sau hội nghị góp ý đồ án dự thảo ngày 16/9, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ yêu cầu đơn vị tư vấn và các sở, ngành thống nhất lại hệ thống số liệu về dân số, lao động, đất đai; đối chiếu với các quy hoạch cấp quốc gia, vùng và quy hoạch ngành để làm rõ nội dung kế thừa, điều chỉnh, bổ sung.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ kết luận hội nghị.

Đối với các phương án còn để mở như sân bay mới, trung tâm hành chính, đô thị y tế, đại học, thể thao... thành phố yêu cầu lượng hóa cụ thể chi phí hạ tầng, khả năng kết nối giao thông, diện tích đất chuyển đổi, số hộ dân bị ảnh hưởng, nguy cơ ngập, sụt lún, tác động môi trường và khả năng mở rộng.

Chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh, quy hoạch phải có tầm nhìn nhưng không viễn tưởng, có khát vọng nhưng phải khả thi. Những nội dung còn ý kiến khác nhau phải được tiếp tục kiểm chứng, giải trình bằng cơ sở khoa học và pháp lý.

Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Chí Hùng đề nghị rà soát lại phương án phân vùng phát triển trong bối cảnh mạng lưới giao thông của thành phố đã thay đổi, nhất là các tuyến cao tốc mới.

Ông Hùng lưu ý phương án đất ở cần được tính toán thận trọng. Theo số liệu được đưa ra tại hội nghị, có phương án dự kiến diện tích đất ở tăng từ khoảng 2.400ha lên 11.100ha vào năm 2050. Quy mô này cần được đối chiếu với dự báo dân số, nhu cầu thực tế và khả năng đầu tư hạ tầng, tránh mở rộng đất ở vượt quá sức hấp thụ của đô thị.

Cùng với đó, quy hoạch cần phản ánh đúng không gian sản xuất nông nghiệp, nhất là ba nhóm chủ lực thủy sản, lúa gạo và cây ăn trái; xác định rõ vùng sản xuất, vùng chế biến và hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất.

Ông Trần Chí Hùng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ góp ý Quy hoạch cần rà soát phương án vùng phát triển.

Ông Nguyễn Kỳ Nam, Trưởng ban Đô thị HĐND TP Cần Thơ, đề nghị đồ án cụ thể hóa quỹ đất theo từng chức năng, từ đô thị, công nghiệp, thương mại - dịch vụ đến nông nghiệp công nghệ cao, logistics; đồng thời xác định lộ trình, nguồn lực thực hiện thay vì chỉ dừng ở định hướng.

Theo ông Nam, hệ thống cảng, bến thủy, mặt nước và các tuyến giao thông quan trọng cần được thể hiện thống nhất trên bản đồ quy hoạch để thuận lợi cho quản lý sau này.

Ông Nguyễn Kỳ Nam đề xuất, hệ thống giao thông phải thống nhất trên bản đồ quy hoạch thành phố. 

Lấy sông nước làm nền phát triển

TS Phạm Ngọc Tuấn, Trưởng khoa Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM cho rằng, cần làm rõ hơn cấu trúc tổng thể của Cần Thơ mới, nhất là các cực tăng trưởng và mối quan hệ giữa đô thị với hệ thống sông, kênh, rạch.

Theo ông Tuấn, mạng lưới đường thủy cần được xem như một bộ phận của hệ thống giao thông và logistics đa phương thức. Cùng với đó, cần đánh giá đầy đủ khả năng khai thác sân bay quốc tế Cần Thơ hiện hữu trước khi tính toán các phương án đầu tư sân bay mới.

TS Phạm Ngọc Tuấn, Trưởng khoa Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đề xuất cần làm rõ hơn cấu trúc tổng thể của TP Cần Thơ mới. 

TS Ngô Trùng Dương, Giám đốc cơ sở Cần Thơ - Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đề nghị, phân định rõ khu vực đô thị tập trung với vùng nông nghiệp, sinh thái; hạn chế san lấp, tôn nền trên diện rộng và giữ các hành lang xanh, vùng đệm sinh thái.

Trong khi đó, PGS.TS Lê Anh Tuấn, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường, Đại học Cần Thơ nhấn mạnh, quy hoạch Cần Thơ phải dựa trên điều kiện sông nước và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo ông, thay vì chỉ tìm cách kiểm soát nước bằng đê, bờ bao và tôn nền, cần tăng khả năng trữ nước, thoát nước tự nhiên, tổ chức không gian phù hợp địa hình và thủy văn. Tư duy "sống chung với nước" cần được thể hiện ngay trong cấu trúc đô thị.

TS Dương Văn Ni (ảnh trái) cùng PGS.TS Lê Anh Tuấn đưa ra nhiều ý kiến thiết thực sự phát triển của thành phố. 

Muốn thành trung tâm vùng phải chứng minh bằng nguồn lực

Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI chi nhánh ĐBSCL, đề nghị làm rõ cơ sở để Cần Thơ trở thành trung tâm logistics, chế biến và phân phối của vùng.

Riêng với hàng không, theo ông Lam, quy hoạch cần tính toán cụ thể nguồn khách, nguồn hàng, loại nông sản phù hợp vận chuyển bằng đường hàng không và khả năng kết nối sân bay với vùng sản xuất, logistics, cảng biển và các tuyến cao tốc.

Ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở Công thương, đề nghị nghiên cứu khả năng hình thành trung tâm thương mại tự do gắn với sân bay quốc tế Cần Thơ; đồng thời rà soát quỹ đất dành cho thương mại, logistics, công nghiệp và các khu chức năng hỗ trợ. Những chợ dân sinh còn đáp ứng nhu cầu mua bán lớn cũng cần được nhìn nhận như một phần của cấu trúc đô thị và có thể kết hợp khai thác giá trị du lịch.

Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI chi nhánh ĐBSCL góp ý dự thảo quy hoạch.

Ở góc độ nguồn nhân lực, TS Dương Văn Ni, Chuyên gia sinh thái cảnh quan vùng ĐBSCL, đề nghị phát huy hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu để Cần Thơ trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng.

Ông cho rằng lợi thế về nhân lực, tri thức và nghiên cứu khoa học cần được đặt ngang với lợi thế về giao thông, logistics và quỹ đất trong chiến lược phát triển dài hạn.

Đối với Trần Đề, lãnh đạo thành phố yêu cầu tư vấn làm rõ hơn vai trò của khu vực này trong cấu trúc tăng trưởng mới, nhất là mối liên kết giữa cảng biển, logistics, công nghiệp, năng lượng, nông nghiệp biển và giao thông liên vùng.

Thành phố yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồ án để phấn đấu trình Bộ Xây dựng thẩm định vào cuối tháng 9/2026. Quan điểm xuyên suốt là quy hoạch phải tạo dư địa phát triển nhưng không đánh đổi môi trường, sinh kế và bản sắc sông nước; mọi lựa chọn lớn phải có căn cứ, có nguồn lực và có khả năng triển khai.