Quy hoạch Vùng Thủ đô: Lộ diện chùm siêu đô thị đa trung tâm quanh Hà Nội
Hà Nội đóng vai trò hạt nhân kết nối các đô thị vệ tinh tại Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, hình thành đại đô thị hàng chục triệu dân trong 100 năm tới.
Vùng Thủ đô Hà Nội được quy hoạch theo mô hình "chùm đô thị" với Hà Nội là hạt nhân trung tâm, bao quanh là hệ thống đô thị vệ tinh và đối trọng. Mô hình này nhằm chia sẻ áp lực hạ tầng, dân số và tạo động lực phát triển kinh tế liên vùng dựa trên các thế mạnh riêng biệt của từng địa phương.
Các tỉnh, thành được xác định có vai trò liên kết chặt chẽ trong mạng lưới này bao gồm: Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Ảnh minh họa AI
Mô hình đa trung tâm và trục xương sống giao thông
Điểm cốt lõi của quy hoạch này là tổ chức không gian theo mô hình đa trung tâm thay vì mở rộng địa giới hành chính đơn thuần. Trong đó, Hà Nội giữ vai trò trung tâm chính trị – tài chính – sáng tạo. Các tỉnh xung quanh đảm nhiệm chức năng chuyên biệt như công nghiệp, cảng biển, công nghệ cao, du lịch sinh thái hoặc logistics.
Hạ tầng giao thông liên vùng được xác định là "xương sống" kết nối toàn bộ hệ thống, đặc biệt là tuyến Vành đai 4, Vành đai 5, đường sắt tốc độ cao và mạng lưới cao tốc. Với tốc độ đô thị hóa hiện nay, các chuyên gia nhận định trong vòng 100 năm tới, khu vực quanh Hà Nội có thể hình thành một đại đô thị với quy mô dân số hàng chục triệu người, tương tự mô hình Tokyo (Nhật Bản) hay Seoul (Hàn Quốc).
Phân vai chức năng các cực tăng trưởng kinh tế
Để hỗ trợ đô thị hạt nhân Hà Nội, các địa phương trong vùng được phân bổ vai trò chuyên biệt rõ rệt:
Phía Bắc (Thái Nguyên): Phát triển thành trung tâm y tế, giáo dục đào tạo chất lượng cao. Sông Công và Phổ Yên tập trung công nghiệp hiện đại gắn với tổ hợp Samsung, tạo chuỗi cung ứng điện tử - bán dẫn.
Phía Đông Bắc (Bắc Ninh): Hình thành chuỗi đô thị công nghiệp - dịch vụ liên hoàn (Bắc Ninh, Từ Sơn, Thuận Thành), cung cấp không gian sản xuất và logistics.
Phía Đông Nam (Hưng Yên): Văn Giang phát triển chuỗi đô thị sinh thái và dịch vụ cao cấp như Ecopark, Ocean Park. Mỹ Hào và Phố Nối đóng vai trò hậu phương sản xuất dọc trục Quốc lộ 5.
Phía Nam (Hà Nam - Ninh Bình): Phủ Lý trở thành trung tâm y tế cấp vùng với cơ sở hai của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, giúp giảm tải trực tiếp cho Hà Nội. Ninh Bình tập trung du lịch văn hóa và đầu mối giao thông.
Phía Tây (Phú Thọ - Vĩnh Phúc): Vĩnh Yên và Việt Trì phát triển công nghiệp ôtô, xe máy và du lịch văn hóa tâm linh cội nguồn.
Ngoài ra, TP Hải Phòng đóng vai trò là đô thị trung chuyển chiến lược, kết nối Hà Nội với hệ thống cảng biển quốc tế qua cao tốc 5B. Sự phát triển đồng bộ này sẽ giúp ranh giới giữa Hà Nội và các tỉnh lân cận dần mờ nhạt, tạo nên một không gian phát triển thống nhất và vận hành như một cơ thể kinh tế chung.
