Quỹ phát triển khoa học, công nghệ lấy doanh nghiệp làm trung tâm
Thông tư 17/2026/TT-BKHCN vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, thiết lập điều lệ mẫu cho Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế, nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực và gắn với nhu cầu thị trường.
Điểm đột phá của điều lệ là chuyển từ cơ chế cấp phát sang quản lý theo kết quả đầu ra. Theo đó, kinh phí không còn được phân bổ dàn trải mà gắn với các mốc đánh giá cụ thể, cho phép điều chỉnh hoặc chấm dứt nhiệm vụ nếu không đạt yêu cầu.

Điều lệ của Quỹ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Đáng chú ý, quy định mới nhấn mạnh định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, gắn hoạt động tài trợ, đặt hàng nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của thị trường. Các nhiệm vụ khoa học – công nghệ sẽ ưu tiên giải quyết bài toán của ngành, lĩnh vực và địa phương, thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu hàn lâm.
Cơ chế đồng tài trợ cũng được bổ sung nhằm huy động nguồn lực xã hội. Với các nhiệm vụ có khả năng thương mại hóa, doanh nghiệp phải tham gia đóng góp kinh phí, với tỷ lệ tăng dần theo mức độ phát triển công nghệ.
Song song, điều lệ cho phép chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo – một bước tiến quan trọng nhằm "cởi trói" tâm lý e ngại thất bại. Việc đánh giá rủi ro sẽ do hội đồng khoa học hoặc chuyên gia độc lập thực hiện, làm căn cứ cho các quyết định tiếp tục, điều chỉnh hay dừng nhiệm vụ.
Việc ban hành Thông tư 17/2026/TT-BKHCN được đặt trong yêu cầu cấp thiết khi quy định cũ đã hết hiệu lực, trong khi thực tiễn vận hành các quỹ còn bộc lộ nhiều bất cập.
Trên thực tế, dù được phép triển khai nhiều hình thức hỗ trợ như tài trợ, cho vay, bảo lãnh vốn vay hay nâng cao năng lực khoa học – công nghệ, phần lớn quỹ vẫn chủ yếu dừng ở hoạt động cho vay. Các công cụ tài trợ, hỗ trợ trực tiếp chưa được triển khai đồng bộ, khiến hiệu quả lan tỏa nguồn lực còn hạn chế.
Nếu thông qua ngân hàng thương mại thì lãi suất ưu đãi chưa đủ hấp dẫn; còn nếu quỹ trực tiếp cho vay lại thiếu nhân lực chuyên môn về tín dụng, tiềm ẩn rủi ro. Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy của nhiều quỹ còn mỏng, nhân sự kiêm nhiệm, thiếu sự phối hợp rõ ràng giữa cơ quan chuyên môn và cơ quan quản lý tài chính.
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 16/4/2026.











