Tại TP. Hồ Chí Minh, nhiều ý kiến góp ý dự thảo quy chuẩn khí thải xe máy cho rằng, cần xem xét kỹ để tránh ảnh hưởng sinh kế người dân.
Cả nước hiện có khoảng 70 triệu xe mô tô, xe gắn máy, nhưng chưa có bất kỳ cơ sở nào thực hiện kiểm định khí thải cho loại phương tiện này.
Khi áp dụng quy chuẩn về kiểm soát khí thải, nhóm sử dụng xe mô tô, xe gắn máy sẽ ảnh hưởng rất lớn, nếu không tính toán kỹ lưỡng thì rất khó thực hiện.
Theo Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Tô An, nước ta sẽ cần khoảng 5.000 cơ sở kiểm định khí thải để đáp ứng với số lượng xe cộ hiện nay.
Ngày 6-6, Cục Môi trường, Bộ NN-MT tổ chức cuộc họp tham vấn dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô, xe mô tô, xe gắn máy và lộ trình áp dụng.
Dự thảo quy chuẩn khí thải ô tô, xe máy sắp ban hành, dự kiến miễn phí kiểm định giai đoạn đầu, áp dụng trước tại Hà Nội và TP HCM.
Việc siết chặt quy chuẩn khí thải đối với xe ô tô, xe gắn máy là xu hướng tất yếu để bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tô An – Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm (Bộ Xây dựng), việc triển khai cần có lộ trình phù hợp, nếu không sẽ gây tác động lớn đến người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế sử dụng xe máy cũ.
Để đáp ứng nhu cầu, cần có thêm 4.332 cơ sở kiểm định với số tiền đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, chưa kể phải có nguồn nhân lực, đầu tư thiết bị và tuần tra kiểm soát. Ngoài ra phải tính tới khả năng hỗ trợ người dân có phương tiện phải thải bỏ.
Lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải phương tiện và kiểm soát khí thải phương tiện giao thông đang lưu hành được đánh giá là giải pháp quan trọng giải quyết vấn đề ô nhiễm bụi mịn tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, theo một số ý kiến, cần có đánh giá đúng mức về tác động của khí thải phương tiện giao thông đến môi trường, đặc biệt là tác động của bụi mịn PM2.5.
Cục Đăng kiểm đề xuất nên kiểm định xe máy theo lộ trình phân loại, bắt đầu từ các xe sản xuất trước năm 2009 giúp giảm áp lực cho hạ tầng kiểm định trong giai đoạn đầu.
Theo kế hoạch mới nhất, bắt đầu từ ngày 1/7/2027, Hà Nội và TP.HCM sẽ chính thức triển khai chương trình kiểm định khí thải đối với mô tô và xe gắn máy đang lưu hành.
Xe máy, xe môtô tham gia giao thông ở Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải mức hai trở lên từ ngày 1-1-2030 thay vì 1-1-2032 như dự thảo trước.
Thiếu các cơ sở kiểm định trong khi số lượng xe máy khổng lồ, thiếu nhân lực tham gia công tác kiểm tra khí thải, hay việc bố trí nguồn lực thực hiện công tác tuần tra, kiểm soát… là những lo ngại khi thực hiện kiểm soát khí thải xe máy.
Nếu như kiểm định xe xăng - dầu tập trung vào động cơ và khí thải thì kiểm định xe điện sẽ tập trung vào các hạng mục an toàn cốt lõi khác về pin, điện, phanh và phần mềm điều khiển.