Quyết liệt giải tỏa nò sáo lấn chiếm mặt nước phá Tam Giang

Tình trạng dựng nò sáo không theo quy hoạch trên phá Tam Giang gây ảnh hưởng đến dòng chảy và hệ sinh thái. Ảnh: V.N

Đầm phá Tam Giang - Cầu Hai trải dài 68km qua nhiều địa phương của TP. Huế, với diện tích mặt nước khoảng 22.000ha. Đây được xem là đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á với hệ sinh thái đa dạng.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, tình trạng vây ví, rọ sáo trái phép giữa phá để nuôi trồng thủy sản đã ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên và dòng chảy, giao thông đường thủy.

Những năm qua, TP. Huế đã nhiều lần chỉ đạo đẩy mạnh công tác chấn chỉnh, xử lý, tháo dỡ nò sáo giữa phá Tam Giang, quản lý và sử dụng mặt nước theo quy hoạch. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm vẫn tái diễn tại nhiều khu vực.

Tại các khu vực đầm phá qua xã Phú Vang, đã có 96 hộ dân tổ chức quây ví, dựng nò sáo trái phép với diện tích khoảng 250ha. Hàng chục nghìn cọc tre, thanh gỗ được cắm, giăng trên mặt nước, khiến không gian đầm phá bị chia cắt, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Xã Phú Vang đã nhiều lần tổ chức kiểm tra thực địa, tuyên truyền, vận động người dân tháo dỡ nò sáo; trong đó, đã thành lập 4 tổ tuyên truyền trực tiếp đến từng hộ để phổ biến quy định, vận động các hộ ký cam kết và theo dõi tiến độ thực hiện.

Người dân xã Phú Vang chủ động tháo dỡ cọc tre, nò sáo dựng trái phép trên phá Tam Giang. Ảnh: V.N

Ông Trương Văn Hạ, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Phú Vang cho biết: Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, đến nay đã có 90% số hộ lấn chiếm mặt nước đầm phá chủ động tháo dỡ nò sáo trái phép.

Đối với các hộ chưa chấp hành hoặc chưa hoàn thành tháo dỡ, xã sẽ tiếp tục làm việc và yêu cầu thời hạn cụ thể. Những trường hợp cố tình kéo dài, không thực hiện tháo dỡ hoặc tái vi phạm thì địa phương sẽ kiểm tra và lập hồ sơ xử lý theo quy định.

Theo Phòng Kinh tế xã Phú Vang, đầm phá Tam Giang có vai trò quan trọng đối với sinh kế người dân, phát triển kinh tế và bảo tồn hệ sinh thái. Tuy nhiên, tình trạng tự ý vây, ví, dựng nò sáo, lấn chiếm mặt nước để nuôi trồng, khai thác thủy sản trái quy định đã ảnh hưởng đến cảnh quan, giao thông đường thủy và công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Nếu không được kiểm soát, tình trạng này còn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, cản trở dòng chảy, ảnh hưởng đến môi trường sống của thủy sản, đồng thời hạn chế tiềm năng phát triển du lịch sinh thái.

Ông Trương Văn Hạ cho biết, tháo dỡ nò sáo (hệ thống cọc và lưới dựng trên mặt nước để quây giữ, khai thác hoặc nuôi trồng thủy sản) vi phạm nhằm lập lại trật tự quản lý mặt nước, bảo vệ hệ sinh thái, hướng đến khai thác thủy sản bền vững và phát triển kinh tế đầm phá lâu dài, hài hòa lợi ích của người dân và cộng đồng.

Nò sáo trên phá Tam Giang. Ảnh: V.N

Xã Phú Vang đang quản lý hơn 1.487ha diện tích đất mặt nước chuyên dụng. Theo quy hoạch đã được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) phê duyệt từ năm 2011, địa phương này có 43 trộ nò sáo được sắp xếp vị trí phù hợp, đảm bảo các yêu cầu về nuôi trồng thủy sản và dòng chảy trên phá Tam Giang.

Thời gian tới, xã Phú Vang sẽ phối hợp rà soát hiện trạng sử dụng mặt nước, nuôi trồng, khai thác thủy sản; tổng hợp nguyện vọng chính đáng của người dân để đề xuất phương án quản lý phù hợp. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn chuyển đổi phương thức sản xuất, ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm và khai thác thủy sản trái phép.

Về lâu dài, xã định hướng kết hợp khai thác thủy sản bền vững với phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm cộng đồng gắn với cảnh quan, văn hóa bản địa và đời sống ngư dân. Các mô hình phải bảo đảm quy hoạch, bảo vệ môi trường, an toàn đường thủy và quyền lợi của người dân.