Quyết liệt thực hiện phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050: Ngành Công Thương chủ động triển khai các nhiệm vụ trọng tâm

Ngày 14/1/2026, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26, chủ trì Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo.

Dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long, cùng lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo COP26.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 là sứ mệnh và cam kết hành động của Việt Nam

Biến đổi khí hậu đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường và trở thành vấn đề toàn cầu. Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất và cần phải có giải pháp thích ứng hiệu quả, trong đó có tiến trình thực hiện các cam kết tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tìm giải pháp nâng cao năng lực điều phối trong triển khai các cam kết tại COP26 thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ đề nghị hội nghị tập trung trao đổi, thảo luận, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện các cam kết tại COP26 thời gian qua, nhất là những mặt đã làm được, những mặt làm chưa tốt, nguyên nhân, vướng mắc cần tháo gỡ, bài học kinh nghiệm.

Cùng với đó, đề xuất những nhiệm vụ trọng tâm của Ban Chỉ đạo trong thời gian tới để phù hợp với tình hình trong nước và thế giới, nhất là phù hợp với mục tiêu, quan điểm Đại hội XIV của Đảng về chiến lược phát triển nhanh và bền vững; bảo đảm cân bằng giữa phát triển xanh với kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu tăng trưởng 2 con số liên tục trong những năm tới; nhất là các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá cần ưu tiên thực hiện của các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương.

Chuyển đổi xanh đạt nhiều kết quả tích cực

Theo các báo cáo, ý kiến tại hội nghị, kể từ sau Phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo, các Bộ, ngành và Ban Chỉ đạo đã tích cực triển khai các nhiệm vụ; rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật.

Bộ Công Thương đã tích cực triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đề xuất nhiều giải pháp để đa dạng hóa nguồn năng lượng, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo; thiết lập khung pháp lý chính thức cho các hợp đồng mua bán điện trực tiếp. Tăng cường các hoạt động đối ngoại để thực hiện chuyển đổi năng lượng công bằng trong khuôn khổ Tuyên bố chính trị thiết lập quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) và Sáng kiến Cộng đồng phát thải bằng “0” Châu Á (AZEC). Hoàn tất thủ tục để Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên minh năng lượng mặt trời quốc tế (ISA), tham gia Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA).

Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng (ngoài cùng bên trái) cùng Lãnh đạo các Bộ, ngành tham dự Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26. (Ảnh: VGP)

Các địa phương đã lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện cam kết chính trị rõ ràng, đồng bộ, nỗ lực cụ thể hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0". Thói quen sử dụng xe ô tô điện, xe máy điện tại nhiều địa phương tăng rõ rệt, thực hiện chuyển đổi dần sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng điện. Phong trào sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện được triển khai ở nhiều thành phố lớn trên cả nước.

Về triển khai của khối ngân hàng, doanh nghiệp, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 750 nghìn tỷ đồng, tăng 10,3% so với cuối năm 2024. Các ngân hàng thương mại trong nước và các định chế tài chính nước ngoài tại Việt Nam đã triển khai nhiều gói chính sách mới nhằm đẩy mạnh các sản phẩm tín dụng xanh.

Nhiều doanh nghiệp chuyển hướng mạnh mẽ sang đầu tư xanh, công nghệ sạch, mô hình phát thải thấp. Các tập đoàn nhà nước đã tiên phong trong phát triển năng lượng bền vững. Điển hình, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) triển khai thí điểm dự án điện gió ngoài khơi; các giải pháp thu hồi và lưu trữ carbon; tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế chế tạo và lắp đặt các công trình điện gió ngoài khơi. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tập trung phát triển mạng lưới truyền tải và phân phối điện, đấu nối, giải tỏa công suất cho các dự án điện gió, điện mặt trời…

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, công tác thể chế hóa, lồng ghép các nội dung cam kết tại COP26 vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, các chính sách, chiến lược được triển khai kịp thời, hiệu quả, tạo nền tảng pháp lý thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về thu hút nguồn lực, Việt Nam đã trở thành điểm đến tin cậy, hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực phát triển xanh và chuyển đổi năng lượng; được các nước, tổ chức quốc tế uy tín mời tham gia nhiều cơ chế như JETP, AZEC…, qua đó huy động được khoảng 1 tỷ USD cho chuyển đổi năng lượng, 750 nghìn tỷ đồng vốn tín dụng cho tăng trưởng xanh; đẩy mạnh hợp tác quốc tế như tham gia lưới điện ASEAN.

Các thỏa thuận hợp tác, bản ghi nhớ giữa doanh nghiệp Việt Nam và các định chế tài chính, tổ chức tín dụng quốc tế đã được ký kết và từng bước triển khai, từ đó, huy động được nguồn lực phục vụ quá trình chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết tại COP26.

Ngành Công Thương chủ động thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng đúc kết một số bài học kinh nghiệm: Nắm chắc tình hình, bám sát thực tiễn theo tinh thần thích ứng an toàn, linh hoạt, hiệu quả với biến đổi khí hậu; đoàn kết, quyết tâm, chung sức, đồng lòng trong nước và quốc tế; thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh; kết hợp hài hòa, hợp lý, hiệu quả giữa nội lực và ngoại lực, nhà nước và tư nhân, giữa hợp tác và viện trợ, trong đó nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, ngoại lực là quan trọng, đột phá; tổ chức thực hiện với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, phân công bảo đảm "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả" và tăng cường đôn đốc, kiểm tra.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề ra một số nhiệm vụ cụ thể giao Bộ Công Thương thực hiện trong thời gian tới. (Ảnh: VGP)

Thủ tướng chỉ rõ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới: (1) Hoàn thiện thể chế phù hợp điều kiện, hoàn cảnh đất nước, tình hình diễn biến phức tạp và hài hòa hóa với các quy định của quốc tế; (2) Xây dựng cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực tài chính cho phát triển xanh; (3) Xây dựng quy trình, quy định chuyển giao công nghệ tiên tiến phục vụ phát triển xanh, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; (4) Xây dựng mô hình quản trị quốc gia về phát triển xanh, thông minh; (5) Đào tạo nhân lực cho phát triển xanh.

Thủ tướng đề nghị quán triệt một số quan điểm, nhận thức. Theo đó, xác định thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" là cam kết, sứ mệnh phải làm để phát triển đất nước nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập sâu rộng, thực chất, hiệu quả; phải thực hiện đa mục tiêu, vừa nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, trong đó có bảo đảm sống an toàn trước biến đổi khí hậu, vừa bảo vệ thiên nhiên, môi trường, bảo vệ độc lập, chủ quyền.

Chỉ đạo các nhóm nhiệm vụ cụ thể, về thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, Thủ tướng yêu cầu sớm triển khai thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải và thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công Thương thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể.

Thứ nhất, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng thí điểm phân bổ hạn ngạch cho các nhà máy nhiệt điện, các cơ sở sản xuất sắt, thép, các cơ sở sản xuất xi măng ngay sau khi được phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho năm 2025 - 2026; khẩn trương hoàn thành dự thảo Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026 - 2035 (NDC3.0), trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt trong Quý I/2026; tổ chức triển khai, theo dõi, giám sát việc thực hiện chặt chẽ, thực chất, hiệu quả.

Thứ hai, chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng cập nhật, hoàn thiện hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo từng lĩnh vực; theo dõi, đánh giá việc thực hiện hạn ngạch của các cơ sở được phân bổ hạn ngạch trong phạm vi quản lý.

Thứ ba, chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng khẩn trương tổ chức xây dựng, công bố các phương pháp tạo tín chỉ carbon, tiêu chuẩn carbon trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý trong năm 2026.

Thứ tư, chủ trì phát triển hệ thống sạc điện, năng lượng xanh cho phương tiện giao thông; sản xuất, cung ứng điện, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo thay thế nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu trong nước.

Thứ năm, chủ trì, phối hợp đẩy mạnh việc thực hiện Tuyên bố JETP; định kỳ rà soát, đánh giá tình hình thực hiện; trao đổi, tận dụng các nguồn lực từ JETP, AZEC để hỗ trợ, thúc đẩy các dự án ưu tiên như chuyển đổi nhà máy nhiệt điện sử dụng than; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới; nâng cấp hệ thống lưới điện; phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng.

Thứ sáu, chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ ngành liên quan triển khai các nhiệm vụ liên quan truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn, quy định chuyển đổi xanh.

Thứ bảy, chủ động theo dõi, phổ biến cho các doanh nghiệp về hướng dẫn thực hiện Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Thanh Hòa