Ký kết thỏa thuận truyền tải điện xuyên biên giới ASEAN giai đoạn 2

Ảnh minh họa.

Theo thông tin từ Cơ quan Phát điện Thái Lan (EGAT), thỏa thuận này cho phép truyền tải tối đa 100 MW điện tái tạo từ Lào sang Singapore thông qua hệ thống lưới điện của Thái Lan và Malaysia, sử dụng các hạ tầng kết nối hiện có giữa bốn quốc gia.

Đây được xem là bước tiến mới trong việc hiện thực hóa Lưới điện ASEAN (APG) – sáng kiến chiến lược nhằm liên kết hệ thống điện của các nước Đông Nam Á để thúc đẩy thương mại điện khu vực và hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng.

Với việc ký kết EWA giai đoạn 2, toàn bộ Dự án LTMS-PIP 2.0 chính thức được triển khai đầy đủ, nâng tổng công suất điện giao dịch trong khuôn khổ này từ 100 MW lên tối đa 200 MW, bao gồm cả nguồn điện bổ sung do Malaysia cung cấp cho Singapore. Đây là thỏa thuận có thời hạn hai năm.

Trước đó, giai đoạn 1 của dự án được ký kết vào năm 2022 kết thúc vào ngày 22/6/2024. Việc gia hạn dự án từng bị trì hoãn do những thay đổi chính trị nội bộ tại Thái Lan trong năm 2024.

Cơ chế truyền tải điện thuê ngoài – nền tảng của thị trường điện ASEAN

Theo thỏa thuận mới, EDL sẽ thanh toán cho TNB phí truyền tải để điện năng sản xuất tại Lào có thể đi qua lưới điện của Thái Lan và Malaysia sang Singapore.

Cơ chế này cho phép các quốc gia chia sẻ hạ tầng lưới điện để giao dịch điện xuyên biên giới, thay vì chỉ mua bán điện song phương. Đây được coi là nền tảng kỹ thuật – thương mại cốt lõi để hình thành thị trường điện đa phương trong khu vực ASEAN.

Dự án LTMS-PIP được xem là mô hình thử nghiệm tiền thân cho APG, sáng kiến dài hạn nhằm kết nối hệ thống điện của toàn bộ 10 quốc gia thành viên, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch thông qua việc gia tăng trao đổi điện tái tạo trong khu vực.

Lễ ký kết được tổ chức tại trụ sở EGAT. Ảnh: EGAT

Lễ ký kết được tổ chức tại trụ sở EGAT ở Nonthaburi với sự tham dự của lãnh đạo ba doanh nghiệp: ông Souksavart Sosouphanh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Lào (EDL); ông Narin Phoawanich, Thống đốc Cơ quan Phát điện Thái Lan (EGAT); và ông Hasmarizal Hassan, Giám đốc vận hành lưới điện của Tập đoàn Điện lực Quốc gia Malaysia (TNB).

Sự kiện cũng có sự hiện diện của ông Prasert Sinsukprasert, Thư ký thường trực Bộ Năng lượng Thái Lan; bà Santisouk Phimphachanh, Tổng cục trưởng phụ trách chính sách và quy hoạch của Bộ Công Thương Lào; và bà Mareena Mahpudz, Phó Tổng thư ký phụ trách năng lượng của Bộ Chuyển đổi năng lượng và Chuyển đổi nước Malaysia.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Souksavart Sosouphanh nhấn mạnh: “Tập đoàn Điện lực Lào vinh dự tiếp tục thành công của dự án hội nhập điện lực bốn nước. Với vai trò là quốc gia tiên phong cung cấp năng lượng sạch cho khu vực ASEAN vượt ra ngoài phạm vi các nước láng giềng, chúng tôi tự hào đóng góp vào việc hiện thực hóa Lưới điện ASEAN.

Chúng tôi hy vọng dự án này sẽ thúc đẩy tầm nhìn liên kết khu vực và mong muốn có thêm nhiều quốc gia tham gia nhằm bảo đảm an ninh năng lượng sạch và phát triển bền vững.”

Về phía Thái Lan, ông Narin Phoawanich, Thống đốc EGAT, đánh giá thỏa thuận là một bước tiến chiến lược: “Việc ký kết thỏa thuận giai đoạn 2 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa tầm nhìn Lưới điện ASEAN và thể hiện sự hợp tác năng lượng chiến lược giữa Lào, Thái Lan, Malaysia và Singapore.”

Theo Thống đốc EGAT, việc mở rộng thương mại điện xuyên biên giới sẽ giúp tăng cường an ninh năng lượng khu vực thông qua chia sẻ tài nguyên, đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của Đông Nam Á, củng cố khả năng chống chịu của hệ thống điện và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng.

Ông Phoawanich cho biết EGAT sẽ tiếp tục bảo đảm dòng điện ổn định, bền vững từ Lào sang Singapore, góp phần xây dựng một hệ thống điện ASEAN phát thải thấp và liên kết chặt chẽ hơn.

“LTMS-PIP 2.0 là một cột mốc quan trọng trong tiến trình hình thành Lưới điện ASEAN,” ông Megat Jalaluddin Megat Hassan, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc TNB, nhận định.

“Thỏa thuận này phản ánh rõ cơ chế quản trị đa phương giữa các quốc gia ASEAN và thúc đẩy mạnh mẽ thương mại điện xuyên biên giới trong khu vực. Với vai trò là một trụ cột của Lưới điện ASEAN, TNB cam kết vừa tăng cường an ninh năng lượng khu vực, vừa dẫn dắt tiến trình chuyển dịch năng lượng,” Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc TNB chia sẻ.

Ông Megat Jalaluddin Megat Hassan cho biết, Malaysia sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Chuyển đổi năng lượng và Chuyển đổi nước để xây dựng một không gian năng lượng ASEAN liên kết và có khả năng chống chịu cao hơn.

Trước đó, vào tháng 9/2024, TNB đã ký thỏa thuận cung cấp điện với Công ty Keppel Electric của Singapore để bán điện trong khuôn khổ giai đoạn đầu của dự án hội nhập điện lực bốn nước.

Thỏa thuận truyền tải điện xuyên biên giới giai đoạn 2 bổ sung khung pháp lý và kỹ thuật cần thiết để dòng điện tái tạo từ Lào có thể đi xuyên qua Thái Lan và Malaysia sang Singapore một cách ổn định và an toàn, qua đó đặt nền móng cho thị trường điện ASEAN trong tương lai.

Ngọc Linh