Rõ thời hạn, trách nhiệm giải ngân vốn giao thông

Rốt ráo gỡ vướng vật liệu

Những ngày đầu tháng 8, ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc ban điều hành dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn vẫn tất bật cùng các cuộc họp với lãnh đạo địa phương để gỡ nút thắt nguồn vật liệu đá, tạo đà bứt tốc sản lượng. Được giao kế hoạch vốn hơn 1.800 tỷ đồng trong năm 2026, tính đến nay, giá trị giải ngân tại dự án đạt khoảng 37%.

Thi công mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn Ảnh: Trí Đức.

Con số lũy kế đạt 100% kế hoạch đăng ký, song vị lãnh đạo vẫn chưa thể yên tâm khi sản lượng giải ngân những tháng gần đây có sự trồi sụt rõ nét. Nếu tháng 5, tháng 6/2026, giá trị giải ngân của dự án đạt từ 160 - 180 tỷ đồng thì hai tháng kế tiếp (tháng 7 và tháng 8) chỉ đạt khoảng 60 tỷ đồng. Bên cạnh lý do khu vực dự án đang bước vào mùa mưa, còn là khó khăn về nguồn vật liệu.

Nhu cầu đá cho dự án trong thời gian cao điểm 6 tháng cuối năm khoảng 596.000m3 đá các loại nhưng các mỏ cấp cầm chừng hoặc đã hết công suất. Theo đánh giá của tư vấn giám sát, việc khan hiếm vật liệu ảnh hưởng khoảng 25 - 30% tiến độ các dây chuyền.

Nếu nguồn đá cung cấp đủ, trong những tháng cuối năm, số mũi thi công tại dự án dự kiến được tăng gấp 1,5 lần so với hiện tại để tập trung cho các hạng mục có sản lượng giải ngân lớn.

Xác định rõ thời hạn hoàn thành

Sau nhiều tháng bị "liệt" vào danh sách các chủ đầu tư giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của Bộ Xây dựng, hiện kết quả của Ban QLDA Thăng Long cũng bắt đầu có tín hiệu tích cực trong khi 2/4 dự án ghi nhận con số vượt kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Đình Thắng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp - Ban QLDA Thăng Long, đến ngày 30/7, bên cạnh 2 dự án đang giải ngân chậm gồm Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng do đang hoàn tất các thủ tục để quyết toán hoàn thành, dự án cầu Ninh Cường đã vượt kế hoạch đăng ký hơn 23 tỷ đồng, dự án Phan Thiết - Dầu Giây vượt kế hoạch hơn 20 tỷ đồng.

Trên tổng số hơn 1.100 tỷ đồng được giao năm 2026, giá trị giải ngân của Ban đã đạt gần 396 tỷ đồng (đạt 35,7% kế hoạch), vượt hơn 32 tỷ đồng so với kế hoạch đăng ký đến hết tháng 7/2026.

Là một trong những ban quản lý dự án giải ngân tốt nhất thời điểm hiện nay, kết thúc tháng 7/2026, Ban QLDA 85 ghi nhận giá trị giải ngân hơn 1.570 tỷ đồng, vượt hơn 19% so với kế hoạch, đạt hơn 43% kế hoạch năm.

Tuy vậy, ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Ban QLDA 85 cho biết, hiện, dự án hoàn thiện hầm Núi Vung vẫn giải ngân chậm, chỉ đạt 78% kế hoạch đăng ký đến hết tháng 7 do gói thầu thi công xây dựng hầm mới được triển khai.

Tiếp tục đẩy tiến độ giải ngân thời gian cuối năm, dự án đầu tư hoàn thiện hầm Cù Mông đang được Ban tiến hành lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu xây lắp, dự kiến khởi công trước ngày 15/8/2026 và sẽ giải ngân khoảng 240 tỷ đồng trong năm 2026.

Theo ông Long, để đảm bảo giải ngân 100% kế hoạch, Ban sẽ rà soát, phân loại từng dự án chậm theo từng nguyên nhân để xử lý, xác định rõ thời hạn hoàn thành và trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.

Các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp sẽ được tăng cường kiểm tra hiện trường, xử lý kịp thời các vướng mắc, yêu cầu nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, tăng ca, tăng mũi thi công, áp dụng các chế tài theo hợp đồng đối với nhà thầu vi phạm tiến độ. Trường hợp cần thiết xem xét thay thế nhà thầu không đáp ứng năng lực.

Kết quả giải ngân là thước đo

Theo đại diện Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Xây dựng), quá trình theo dõi, thời gian qua, nhiều chủ đầu tư có kết quả giải ngân cao hơn bình quân chung của Bộ nhưng thực chất vẫn còn một số dự án chậm so với kế hoạch đăng ký.

Nhiều dự án hoàn thành chậm so với kế hoạch như: mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn; đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận; QL14B Đà Nẵng; Nâng cấp mở rộng QL2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì; Nâng cao tĩnh không cầu khu vực phía Nam; cầu đường sắt Đuống...

Bảo đảm tiến độ giải ngân nói chung, bên cạnh sự cần thiết trong đẩy mạnh thi công các dự án đang chậm tiến độ, Vụ Vụ Kế hoạch - Tài chính đã tham mưu lãnh đạo Bộ chỉ đạo các chủ đầu tư sớm hoàn thiện thủ tục khởi công 3 dự án trong năm 2026 theo kế hoạch, gồm: Hoàn thiện hầm Cù Mông; Hành lang thủy logistics phía Nam và dự án 3 tuyến quốc lộ 53, 62, 91B kết nối vùng, thích ứng biến đổi khí hậu khu vực ĐBSCL; chỉ đạo các cơ quan đơn vị liên quan sớm bàn giao mốc, ranh giới GPMB để các địa phương triển khai thực hiện đối với các dự án chuẩn bị khởi công, đặc biệt là công tác bàn giao mốc, cọc ranh giới GPMB tại các vị trí ga thuộc dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu rà soát khả năng giải ngân kế hoạch năm 2026 các dự án chuyển tiếp, để giải ngân số vốn được bố trí (gồm các số vốn đề xuất bổ sung kế hoạch năm nếu có), ngoại trừ số vốn hết nhiệm vụ chi.

Trường hợp, dự án chậm tiến độ thực hiện giải ngân, không bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án theo yêu cầu sẽ không được điều chỉnh giảm kế hoạch năm. Kết quả giải ngân các dự án sẽ làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ tập thể, cá nhân theo quy định.