Rõ trách nhiệm đến cùng trong quá trình giải quyết kiến nghị của người dân

Quy định rõ trách nhiệm theo dõi, phản hồi kiến nghị

Tán thành việc sửa đổi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, ĐBQH Bùi Văn Dũng cho rằng, khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều công việc được chuyển về cấp xã, tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân. Quyền quyết định càng được phân cấp thì càng cần sự tham gia, giám sát của người dân và trách nhiệm giải trình của chính quyền.

ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hoá) phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Qua nghiên cứu hồ sơ, báo cáo dự kiến tiếp thu ngày 29/10 và ý kiến thảo luận tại Tổ, đại biểu nhận thấy yêu cầu cấp thiết là khắc phục khoảng cách giữa quyền được quy định với khả năng thực hiện quyền. Theo đó, thông tin công khai phải đến được với người dân; việc lấy ý kiến phải đi đôi với xem xét nghiêm túc; tiếp nhận kiến nghị phải có người chịu trách nhiệm giải quyết. Thiếu những điều này, người dân sẽ ngại góp ý, chính quyền cũng mất đi nguồn thông tin đáng quý.

Đánh giá cao dự thảo đã bổ sung quyền được phản hồi, mở rộng phương thức tham gia, gắn kết quả thực hiện dân chủ với trách nhiệm người đứng đầu, đại biểu đề nghị làm rõ một số điều khoản để các đổi mới có thể thực hiện được, giúp Nhân dân thực hành dân chủ thực chất, góp phần xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và phát triển đất nước.

Trước hết, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu có người chịu trách nhiệm theo dõi, xử lý ý kiến của người dân đến cùng. Khoản 2 Điều 5 đã bổ sung quyền được phản hồi, để bảo đảm quyền này, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 3 Điều 7 quy định: trường hợp chuyển ý kiến, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền, cơ quan tiếp nhận phải thông báo cho người kiến nghị biết và theo dõi kết quả xử lý.

Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Theo đại biểu, người dân gửi kiến nghị với mong muốn công việc được giải quyết. Vì vậy, cần tránh tình trạng cơ quan chuyển văn bản rồi coi như đã hoàn thành trách nhiệm, trong khi người dân vẫn phải đi hỏi, chờ đợi.

Đối với Điều 19, đại biểu tán thành hướng tiếp thu sử dụng cụm từ “đa số ý kiến” thay tỷ lệ “trên 50%”, đồng thời giải trình cả ý kiến thiểu số. Khi thực hiện, cần xem xét đầy đủ căn cứ pháp lý, thực tiễn của từng ý kiến, nhất là những cảnh báo về nguy cơ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp.

Đại biểu dẫn ví dụ, nhiều người đồng ý với vị trí công trình xử lý chất thải nhưng một vài hộ cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước thì vẫn phải kiểm tra cảnh báo đó. Một ý kiến đúng có thể giúp tránh thiệt hại cho cả cộng đồng.

Bảo đảm đóng góp tự nguyện, đánh giá dân chủ từ kết quả thực hiện quyền

Về phát huy quyền tự quản, ĐBQH Bùi Văn Dũng nhấn mạnh yêu cầu gắn với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của từng người dân.

Đại biểu ghi nhận điểm c khoản 2 Điều 13 đã mở khả năng xem xét sáng kiến chưa đủ 10% số hộ đồng thuận nhưng có thể mang lại lợi ích và được Ban công tác Mặt trận tán thành. Đối với quyết định của cộng đồng dân cư, báo cáo đã khẳng định yêu cầu đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân.

Các ĐBQH tham dự thảo luận hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng phần giải trình về vận động đóng góp chưa làm rõ việc bảo đảm sự tự nguyện của từng hộ gia đình. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 15 quy định: quyết định của cộng đồng dân cư không được làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với khoản đóng góp tự nguyện.

Lý giải đề xuất này, đại biểu nêu thực tế một gia đình khó khăn cũng mong đường làng sạch đẹp nhưng có thời điểm chưa đủ tiền đóng góp. Cần tạo điều kiện để người dân trình bày hoàn cảnh, cùng tìm cách phù hợp. Giữ được sự tự nguyện, tình làng nghĩa xóm thì sức dân mới bền.

Đối với việc đánh giá thực hiện dân chủ, đại biểu đề nghị lấy khả năng người dân thực hiện được quyền của mình làm căn cứ. Về khoản 6 Điều 7, báo cáo đã nêu việc bổ sung yêu cầu đánh giá độc lập, khách quan, công khai, minh bạch. Đại biểu đề nghị làm rõ thêm rằng việc đánh giá phải có sự tham gia của đối tượng thụ hưởng, dựa trên kết quả bảo đảm quyền.

Đại biểu HĐND các tỉnh, thành phố dự thính phiên thảo luận tại hội trường sáng 30/10. Ảnh: Khánh Duy

Theo đó, cần xem xét người dân có thuận lợi khi góp ý hay không, kiến nghị có được giải quyết, sai sót có được sửa chữa hay không. Đại biểu lưu ý, nơi có nhiều ý kiến có thể chính là nơi người dân tin tưởng, sẵn lòng đóng góp.