Robot, AI Việt Nam: Từ phòng thí nghiệm đến bài toán thương mại hóa

Ngày 8/10, tại Đại học Phenikaa (Hà Nội), Triển lãm Robot, Trí tuệ nhân tạo (AI) và STEM năm 2026 khai mạc, quy tụ các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo và cộng đồng khởi nghiệp.

Triển lãm có 25 gian hàng trên diện tích 300 m², kết hợp không gian trải nghiệm STEM tương tác. Ban tổ chức dự kiến đón 500-1.000 lượt khách tham quan, gồm chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, giảng viên, sinh viên và học sinh.

Trí tuệ nhân tạo, robot và tự động hóa đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy năng suất, năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống.

Thương mại hóa là khâu quyết định

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Tố Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhấn mạnh, giá trị của công nghệ phải được đo bằng khả năng ứng dụng thực tiễn.

Hà Nội xác định phát triển khoa học, công nghệ không thể chỉ dừng ở nghiên cứu, công bố kết quả hay giới thiệu những ý tưởng mới. Điều quan trọng là chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, giải pháp có khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể của thành phố.

Để đạt mục tiêu này, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với sự tham gia của ba chủ thể chính: Nhà nước, doanh nghiệp và viện nghiên cứu, trường đại học.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường phát triển; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa; viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bà Quyên cho rằng, phát triển ngành công nghiệp robot đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể. Doanh nghiệp cần dẫn dắt nhu cầu thị trường, trong khi cơ sở nghiên cứu tập trung phát triển những giải pháp có khả năng ứng dụng thực tế.

Đặc biệt, thành công của một triển lãm công nghệ không chỉ được đánh giá qua số lượng sản phẩm trưng bày, mà còn ở những thỏa thuận hợp tác được duy trì, ý tưởng được hiện thực hóa và công nghệ được đưa vào sử dụng sau sự kiện.

Bà Nguyễn Tố Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cùng đại diện Trường Đại học Phennika và Trung tâm Chuyển đổi số quốc gia tham quan các gian hàng.

Thực tế, quá trình đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thương mại đòi hỏi nhiều công đoạn, từ hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm, đánh giá khả năng ứng dụng đến tổ chức sản xuất và tiếp cận khách hàng.

Nếu thiếu sự tham gia của doanh nghiệp ngay từ giai đoạn phát triển sản phẩm, khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường có thể tiếp tục kéo dài.

Tại tọa đàm "Robot & AI - Từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế", các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tập trung trao đổi về quá trình phát triển sản phẩm, từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đến hoàn thiện giải pháp và thương mại hóa.

Nội dung thảo luận hướng đến một vấn đề cốt lõi của đổi mới sáng tạo: Làm thế nào để kết quả nghiên cứu có thể bước ra khỏi phòng thí nghiệm, tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và tạo ra giá trị kinh tế?

Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Phương Hoa, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhận định, thương mại hóa là khâu quyết định để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Theo bà Hoa, một ý tưởng dù đột phá nhưng không thể sản xuất hoặc ứng dụng trong đời sống thì khó tạo ra giá trị.

Chuẩn bị nhân lực cho nền kinh tế số

Bên cạnh thương mại hóa sản phẩm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những mục tiêu xuyên suốt của triển lãm.

Ông Lê Công Đăng, Giám đốc Kinh doanh GOV2 Công nghệ TH Holding nhận định, thị trường robotics và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục tại Việt Nam đang có tiềm năng phát triển lớn.

Nguồn nhân lực không chỉ cần biết sử dụng thiết bị, phần mềm mà còn phải có tư duy sáng tạo, kỹ năng lập trình, phân tích dữ liệu và khả năng giải quyết những bài toán thực tế.

Tại triển lãm, không gian trải nghiệm công nghệ tạo điều kiện để học sinh, sinh viên trực tiếp tiếp cận robot, AI, thị giác máy tính và các giải pháp tự động hóa.

Người tham gia có thể thực hành lập trình robot, lắp ráp mô hình thông minh, tìm hiểu nguyên lý vận hành của hệ thống IoT và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thông qua các hoạt động tương tác, giáo dục STEM được tiếp cận theo hướng gắn kiến thức với thực hành, khuyến khích người học chủ động khám phá và giải quyết vấn đề.

Đây được xem là một trong những giải pháp góp phần hình thành tư duy công nghệ từ sớm, tạo nền tảng phát triển đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và nhà nghiên cứu trong tương lai.

Chia sẻ bên lề triển lãm, ông Lê Công Đăng, Giám đốc Kinh doanh GOV2 Công nghệ TH Holding nhận định, thị trường robotics và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục tại Việt Nam đang có tiềm năng phát triển lớn.

Theo dự báo của doanh nghiệp, thị trường có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh trong các năm 2027-2028 và tiếp tục mở rộng đến năm 2030.

Từ góc độ doanh nghiệp, phát triển robotics không chỉ là câu chuyện cung cấp thiết bị mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, làm chủ phần mềm và xây dựng các giải pháp phù hợp với nhu cầu trong nước.

Tọa đàm "Robot & AI - Từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế".

Theo đại diện TH Holding, doanh nghiệp định hướng phát triển sản phẩm mang thương hiệu "Made in Vietnam", với phần mềm và giải pháp công nghệ do người Việt làm chủ.

Trước mắt, doanh nghiệp tập trung phát triển thị trường Hà Nội và TP.HCM, sau đó từng bước nhân rộng mô hình trên phạm vi toàn quốc.

Cùng với hoạt động trưng bày, tọa đàm "Robot & AI - Học gì, làm gì để dẫn đầu tương lai?" tập trung thảo luận về định hướng nghề nghiệp, kỹ năng cần thiết và nhu cầu nhân lực trong những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Bà Nguyễn Phương Hoa, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhận định, thương mại hóa là khâu quyết định để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Thông qua trao đổi giữa chuyên gia, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, học sinh, sinh viên có thêm thông tin về xu hướng nghề nghiệp, từ đó chủ động chuẩn bị kiến thức và kỹ năng phù hợp.

Đáng chú ý, phát triển nhân lực công nghệ không thể tách rời nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Khi AI và tự động hóa ngày càng được ứng dụng sâu vào sản xuất, chất lượng nguồn nhân lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ triển khai, hiệu quả đầu tư và khả năng làm chủ công nghệ.