Robot hình người Trung Quốc đối mặt phép thử thương mại hóa

Năm 2026, robot hình người tiếp tục là một trong những lĩnh vực công nghệ nhận được sự quan tâm lớn tại Trung Quốc. Hàng loạt startup gọi vốn, nâng định giá và hướng tới IPO, trong khi kỳ vọng về khả năng robot thay thế hoặc hỗ trợ con người trong sản xuất ngày càng tăng. Tuy nhiên, phía sau làn sóng đầu tư vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa tiềm năng công nghệ và khả năng tạo doanh thu thực tế.

Theo dữ liệu được 36Kr dẫn lại, số doanh nghiệp robot hình người tại Trung Quốc có mức định giá trên 10 tỷ nhân dân tệ đã tăng từ 3 lên 22 công ty chỉ trong một năm. Trong khi đó, doanh số robot hình người trên toàn cầu mới ở mức khoảng 20.000-22.000 chiếc mỗi năm. Nếu chia đều về mặt lý thuyết cho 22 doanh nghiệp nói trên, mỗi công ty chỉ tương ứng chưa đến 1.000 robot. Đây không phải phép tính phản ánh trực tiếp hiệu quả của từng doanh nghiệp, nhưng cho thấy mức định giá hiện tại đang đặt nặng kỳ vọng tương lai.

Robot hình người đang thu hút lượng vốn lớn tại Trung Quốc, dù thị trường ứng dụng thực tế vẫn trong giai đoạn đầu.

Khoảng cách còn rõ hơn khi xét đến môi trường sử dụng. Theo số liệu được bài viết đề cập, khoảng 80% robot hình người bán ra hiện chưa được triển khai trong các dây chuyền sản xuất công nghiệp, mà chủ yếu phục vụ trình diễn, nghiên cứu, giáo dục và thu thập dữ liệu. Chưa đến 20% được đưa vào nhà máy, kho vận hoặc những môi trường có khả năng tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp. Một robot có thể thực hiện các động tác phức tạp trên sân khấu vì thế chưa đồng nghĩa với việc thiết bị có thể vận hành ổn định trong dây chuyền sản xuất liên tục.

Bài toán dữ liệu cũng đang trở thành điểm nghẽn. Trung Quốc đã xây dựng hơn 70 cơ sở huấn luyện robot và hàng chục cơ sở khác đang được triển khai. Tuy nhiên, tỷ lệ thu thập dữ liệu hiệu quả trung bình được đề cập chỉ ở mức hơn 10%. Với robot hình người, dữ liệu chất lượng cao đóng vai trò quan trọng trong quá trình huấn luyện khả năng vận động và xử lý tình huống. Vì vậy, mở rộng cơ sở huấn luyện không đồng nghĩa dữ liệu phục vụ phát triển sản phẩm cũng tăng tương ứng.

Khả năng trình diễn chưa đủ để chứng minh hiệu quả công nghiệp, khi robot phải hoạt động ổn định trong môi trường thực tế.

Trong bối cảnh thị trường vốn thận trọng hơn, thương mại hóa robot hình người đang trở thành phép thử quan trọng. Các doanh nghiệp không chỉ cần chứng minh robot có thể làm được gì, mà còn phải cho thấy chi phí, độ tin cậy và năng suất có đủ thuyết phục khách hàng hay không. Những ứng dụng cụ thể như logistics, tác nghiệp trong môi trường nguy hiểm hoặc các công đoạn sản xuất phù hợp có thể trở thành thước đo rõ ràng hơn cho giá trị của công nghệ. Cuộc đua robot hình người vì thế đang chuyển từ câu chuyện về những lời hứa tỷ USD sang câu hỏi thực tế hơn: robot có thể tạo ra bao nhiêu giá trị trong đời thực?