Rời TP.HCM, chàng trai đem 200 triệu đồng về Cần Thơ làm khô lươn

Từng có công việc ổn định với thu nhập chạm mốc 30 triệu đồng/tháng tại TP.HCM, Nguyễn Hoài Phong (sinh năm 1997) quyết định rẽ hướng, trở về cù lao Phong Nẫm (TP Cần Thơ) để bắt đầu hành trình khởi nghiệp với các sản phẩm thủy sản chế biến.

Trước khi về quê, Phong có khoảng 4 năm làm việc trong lĩnh vực kinh doanh và chiến lược cho các doanh nghiệp du lịch tại TP.HCM. Trước đó, sau khi tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, anh cũng có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm.

Dù thu nhập hàng tháng ở mức tương đối cao, Phong cho biết chi phí sinh hoạt tại đô thị cũng lớn. Từ ăn uống, cà phê, xăng xe đến những buổi gặp gỡ đối tác, bạn bè đều khiến khoản chi mỗi tháng tăng lên, vì vậy anh gần như không tích lũy được đáng kể.

Sự thay đổi bắt đầu từ năm 2023. Sau những chuyến du lịch nội địa tại Hà Giang, Tây Nguyên và làng nổi Tân Lập, Phong nhận ra tiềm năng phát triển du lịch ngay tại quê hương mình. Cù lao Phong Nẫm thời điểm đó đang được định hướng phát triển du lịch, nhưng lại thiếu vắng các sản phẩm đặc trưng để du khách mua làm quà mang về.

Mỗi ngày, ông chủ 29 tuổi vừa theo dõi nguyên liệu, sản xuất, đóng gói, vừa xử lý đơn hàng, quay nội dung và livestream bán hàng. Ảnh: Như Phương.

Trở về sống cùng gia đình, Phong thấy bài toán chi tiêu của mình thay đổi hoàn toàn. Anh cho biết chỉ cần khoảng 5-6 triệu đồng/tháng là đủ để sống khá thoải mái. Mức chi tiêu sinh hoạt hàng ngày rơi vào khoảng 200.000 đồng, chủ yếu phụ tiền đi chợ cho gia đình. Chi phí sinh hoạt giảm sâu giúp anh dồn toàn bộ nguồn lực tài chính cho kế hoạch kinh doanh mới.

“Đồ ăn ở chợ quê rất rẻ. Chỉ cần khoảng 100.000-200.000 đồng/ngày là đã đủ cho cả gia đình 5 người, cùng người giúp việc và người giao hàng ăn uống dư dả”, Phong chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Dốc 200 triệu tiền tiết kiệm để khởi nghiệp

Ý tưởng làm khô lươn đến với Phong rất tình cờ. Ban đầu, anh làm các video ngắn trên mạng xã hội giới thiệu cảnh đẹp và đời sống cù lao. Thấy gia đình anh có truyền thống nuôi lươn nhiều năm, nhiều khán giả đã để lại bình luận gợi ý anh thử chế biến khô lươn.

Vào mùng 1 Tết, khi Phong thổ lộ ý định khởi nghiệp, ba anh, một người có nhiều năm kinh nghiệm kinh doanh và đang sở hữu doanh nghiệp cung cấp thức ăn chăn nuôi tại địa phương, đã quả quyết ủng hộ: "Con làm được, ba bảo đảm với con làm được, con làm đi".

Do chưa tuyển được nhân sự phù hợp, phần lớn các khâu trong xưởng hiện vẫn do Phong tự đảm nhiệm. Ảnh: Như Phương.

Để biến món ăn thử nghiệm thành sản phẩm thương mại, Phong mua nhiều loại khô lươn trên thị trường về nghiên cứu, sau đó tinh chỉnh công thức theo khẩu vị miền Tây, như cắt lươn thành khúc nhỏ dễ thấm gia vị, thêm sả, ớt và dùng rượu để khử mùi tanh. Gia đình và họ hàng trực tiếp ăn thử, đưa ra những góp ý quan trọng giúp anh khắc phục lỗi sản phẩm bị khô.

Anh dốc khoảng 200 triệu đồng tiền tích lũy từ những năm làm việc ở TP.HCM để xây xưởng sản xuất, đầu tư máy móc, bao bì, kiểm định chất lượng. Xưởng được thiết kế theo quy trình một chiều từ sơ chế, nướng, sấy đến đóng gói, kèm không gian riêng phục vụ bán hàng trực tuyến. Trong đó, máy sấy khô công suất 10-13 kg có giá khoảng 7 triệu đồng, còn máy làm chà bông lươn khoảng 30 triệu đồng.

Bên cạnh sự đồng hành về tinh thần, gia đình còn trở thành “hậu phương” quan trọng của Phong trong quá trình vận hành công việc kinh doanh. Lợi thế lớn nhất của anh là nguồn nguyên liệu tương đối ổn định từ chính gia đình. Dù giá lươn thịt từng giảm mạnh, khiến ba anh có lúc tính chuyện thu hẹp quy mô nuôi, gia đình vẫn duy trì đàn lươn để cung cấp đầu vào cho Phong với mức giá tốt hơn so với mua bên ngoài.

Ba mẹ anh cũng hỗ trợ về dòng tiền bằng cách cho phép gối đầu tiền nguyên liệu. Phong có thể lấy hàng trước, sau khi bán được sản phẩm và dòng tiền ổn định hơn mới hoàn trả. Trong những thời điểm thiếu vốn lưu động, gia đình cũng sẵn sàng hỗ trợ thêm.

Khâu vận hành cũng có sự tham gia của người thân. Mẹ Phong phụ trách bếp núc, đồng thời trông máy sấy những khi anh phải đi công tác xa.

"Sống rẻ hơn, nhưng không hẳn nhàn hơn"

Phần lớn công đoạn tại xưởng hiện vẫn do một mình Phong tự xoay xở, bao gồm theo dõi khu nuôi, kiểm tra nguyên liệu, quản lý sản xuất, đóng gói, xử lý đơn hàng cho đến tự quay dựng video và livestream bán hàng.

Ý định tìm thêm cộng sự đồng hành của anh vẫn đang gặp trở ngại bởi bài toán nhân sự tại địa phương, lao động trẻ thường chọn lên trung tâm Cần Thơ hoặc vào các khu công nghiệp, còn lực lượng lao động lớn tuổi ở quê lại chưa quen với các quy trình sản xuất cố định, hợp đồng hay giấy tờ pháp lý.

Bên cạnh lươn, gia đình Phong còn tận dụng khu vườn phía sau nhà để nuôi thêm ếch. Ảnh: Như Phương.

Thiếu người san sẻ khiến quỹ thời gian làm việc của ông chủ trẻ tuổi kéo dài liên tục. Khác với giai đoạn làm văn phòng có giờ giấc cố định, hiện tại những ngày có phiên bán hàng, công việc của anh có thể kéo dài từ sáng sớm đến 23h hoặc nửa đêm, gần như không có ngày nghỉ cố định.

“Từ lúc làm chủ, tôi gần như không có giờ nghỉ cố định. Có việc là phải làm,” Phong nói.

Đổi lại, cuộc sống ở quê mang đến cho anh sự tự chủ về thời gian và trạng thái tinh thần thư thái hơn. Những ngày không có lịch làm việc sớm, anh có thể ngủ dậy lúc 7h30-8h00, thậm chí ngủ đến 10h để khôi phục sức khỏe sau những đợt cao điểm. Quan trọng hơn, không gian sống ở quê cho phép anh có thêm khoảng trống để "thử sai và làm lại".

Việc trở về cũng giúp anh gắn kết và hỗ trợ gia đình nhiều hơn. Phong có thể phụ ba xử lý hóa đơn VAT cho công ty thức ăn chăn nuôi, hay chủ động đưa mẹ đi khám bệnh ngay khi bà đau ốm, những việc trước đây khi còn ở TP.HCM anh khó xếp lịch để có mặt kịp thời.

Sau khi đưa khô lươn và chà bông lươn vào vận hành ổn định, Phong tiếp tục phát triển thêm các dòng sản phẩm mới như khô cá lóc và chà bông cá lóc. Anh cũng từng thử nghiệm làm mứt tắc rim mật ong để hỗ trợ tiêu thụ khi giá tắc tại địa phương rớt mạnh, nhưng quyết định tạm dừng do chi phí mật ong đẩy giá thành lên cao, khó cạnh tranh trên các sàn thương mại điện tử.

Trong tương lai, mục tiêu dài hạn của chàng trai 29 tuổi là tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm chế biến từ nông, thủy sản đặc trưng của vùng cù lao, từng bước hoàn thiện bộ máy vận hành và tạo đầu ra ổn định cho nông dân trong khu vực.