Romania đóng cửa lò phản ứng hạt nhân cuối cùng vì hạn hán

Đây là diễn biến mới nhất trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu đối mặt với nguy cơ khủng hoảng năng lượng do nắng nóng và hạn hán kéo dài.

Mực nước sông Danube tại Rasova, Romania xuống thấp nghiêm trọng, ngày 5.8.2026. Ảnh: THX/TTXVN

Mực nước sông Danube xuống thấp, hai lò phản ứng lần lượt ngừng hoạt động

Sông Danube là nguồn nước làm mát cho nhà máy điện hạt nhân Cernavodă.

Theo Công ty Nuclearelectrica, đơn vị vận hành Nhà máy điện hạt nhân Cernavodă, một lò phản ứng của nhà máy đã phải ngừng hoạt động từ cuối tháng 7 do mực nước sông xuống thấp.

Đến ngày 13.8, doanh nghiệp này tiếp tục thông báo đóng cửa lò phản ứng còn lại vì mực nước "giảm đáng kể và liên tục", đồng thời cho biết chưa dự kiến khởi động trở lại trong ít nhất 10 ngày.

Hai lò phản ứng của Cernavodă có công suất 706MW mỗi lò, cung cấp khoảng 20% tổng sản lượng điện của Romania.

Trước tình hình trên, Romania đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng trong tháng 8 và kêu gọi các doanh nghiệp cũng như hộ gia đình giảm tiêu thụ điện trong giờ cao điểm.

Bộ Năng lượng Romania cho biết đã đưa vào vận hành một nhà máy nhiệt điện than nâu công suất 330MW nhằm bù đắp phần điện thiếu hụt.

Chính phủ cũng tăng cường khai thác điện gió và thủy điện trong phạm vi nguồn nước còn lại tại các hồ chứa cho phép.

Trong trường hợp cần thiết, Romania cảnh báo sẽ hạn chế tiêu thụ điện đối với các cơ sở công nghiệp lớn vào buổi tối để tiết kiệm điện.

Đầu tháng 8, Chính phủ Romania cũng thông báo hai hãng ô tô Dacia và Ford sẽ tạm dừng hoạt động sản xuất tại nước này đến ngày 19.8 nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện.

Hạn hán gây sức ép lên điện hạt nhân châu Âu

Theo phân tích của Cơ quan Giám sát Biến đổi khí hậu châu Âu Copernicus, gần 2/3 chiều dài sông Danube ghi nhận lưu lượng nước thấp nhất trong 34 năm qua trong tháng 7.

Tác động của hạn hán không chỉ dừng lại ở Romania.

Tại Pháp, nơi điện hạt nhân đáp ứng khoảng 70% nhu cầu điện, hệ thống đang thiếu hơn 20% công suất phát điện hạt nhân, mức thiếu hụt được AFP đánh giá là kỷ lục. Nguyên nhân bao gồm hạn hán, nắng nóng cực đoan và hiện tượng sứa xâm nhập hệ thống làm mát.

Theo dữ liệu của Tập đoàn Điện lực Pháp (EDF), 13 trong tổng số 57 lò phản ứng hạt nhân của nước này đang bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, Hungary đã tránh được việc phải đóng cửa hoàn toàn nhà máy điện hạt nhân Paks, cơ sở điện hạt nhân duy nhất của nước này với 4 lò phản ứng cũng sử dụng nước sông Danube để làm mát.

Tuy nhiên, trước dự báo mực nước tiếp tục giảm, Thủ tướng Hungary Péter Magyar cho biết chính phủ nước này đã chỉ đạo xây dựng một đập ngầm nhằm điều tiết dòng chảy gần nhà máy.

Ngoài ra, hai sà lan dài 80m cũng được neo tại khu vực Paks và có thể được đánh chìm để nâng mực nước phục vụ làm mát.

Theo nhóm các nhà khoa học thuộc World Weather Attribution, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang làm hạn hán tại châu Âu trở nên nghiêm trọng hơn và xu hướng này sẽ còn tiếp diễn trong tương lai.