Rừng phòng hộ ven biển Hà Tĩnh tan hoang

Xót xa rừng phòng hộ đổ gãy

Có mặt dọc bãi biển xã Lộc Hà, phóng viên ghi nhận nhiều khoảnh rừng phòng hộ vẫn xơ xác sau bão. Hàng loạt cây phi lao bật gốc, gãy ngang thân, nằm ngổn ngang trên những dải cát. Những cánh rừng từng xanh tốt nay chỉ còn những khoảng đất trống xen giữa các thân cây gãy đổ.

Tại xã Lộc Hà, khoảng 37 ha rừng phòng hộ ven biển bị đổ gãy, hư hại do các cơn bão lớn năm 2025. Thiệt hại tập trung tại các thôn Yên Điềm, Thịnh Lộc và Yên Định.

Thời gian qua, địa phương đã chỉ đạo các thôn, người dân thu dọn cây đổ, cây chết và vật cản để chuẩn bị mặt bằng trồng mới, đồng thời kiểm tra hiện trạng, hướng dẫn người dân thực hiện các quy định về quản lý, chăm sóc, bảo vệ rừng. Tuy nhiên, việc phục hồi vẫn chậm do diện tích thiệt hại lớn, nguồn lực hạn chế và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

Theo ghi nhận tại khu vực ven biển xã Cổ Đạm, Tiên Điền, Đan Hải, nhiều cánh rừng phi lao cũng chịu thiệt hại nặng. Cả dãy phi lao xanh đã không còn, tạo ra những khoảng trống lớn.

Rừng phi lao dọc tuyến ven biển đến xã Cổ Đạm bị bão tàn phá, nhiều đoạn bị cạo trọc.

Ông Nguyễn Văn Tuấn - 58 tuổi, trú xã Cổ Đạm - cho biết người dân từng coi rừng phi lao như một “bức tường” bảo vệ làng mạc trước gió bão, cát bay.

“Mùa mưa bão đã đến gần, trong khi rừng phòng hộ ven biển trong tình trạng tan hoang, mất khả năng chống gió, chống cát bay. Người dân chúng tôi rất lo lắng và mong chính quyền, các đơn vị liên quan sớm trồng rừng thay thế để phủ xanh dải đất ven biển”, ông Tuấn nói.

Không chỉ mất cảnh quan, việc rừng phòng hộ bị suy giảm còn làm tăng nguy cơ cát bay, cát lấn và xói mòn bờ biển. Trong điều kiện thời tiết cực đoan, những khoảng trống lớn trong dải rừng chắn gió có thể khiến các khu dân cư, đất sản xuất phía trong chịu tác động trực tiếp hơn.

Đàn bò giữa khoảng đất trống, nơi trước đây là rừng phi lao phòng hộ ven biển.

Theo đại diện Phòng Kinh tế UBND xã Lộc Hà, tình trạng rừng phi lao chậm phục hồi làm suy giảm chức năng chắn gió, chắn cát, đồng thời ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường.

Cũng theo Phòng Kinh tế UBND xã Lộc Hà, việc phục hồi gặp nhiều trở ngại do diện tích hư hại lớn, nguồn kinh phí hạn chế, trong khi khu vực ven biển thường xuyên chịu gió bão, xâm nhập mặn, nắng nóng và đất nghèo dinh dưỡng.

Phục hồi chậm trước mùa mưa bão

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, bão số 5 và số 10 năm 2025 gây thiệt hại hơn 1.050 ha rừng ven biển trên địa bàn tỉnh, chủ yếu là phi lao, thông và bạch đàn.

Đến nay, nhiều diện tích rừng dọc 137 km bờ biển vẫn chưa được phục hồi. Công tác khắc phục chủ yếu tập trung vào tận thu cây gỗ bị đổ và xử lý thực bì để bảo đảm an toàn phòng cháy. Diện tích trồng mới mới đạt gần 30 ha, chủ yếu từ nguồn lực tại chỗ, còn manh mún.

Tại xã Tiên Điền, địa phương có khoảng 24 ha rừng phòng hộ bị thiệt hại. Đến nay, mới có khoảng 3 ha được trồng thay thế với 24.000 cây phi lao từ nguồn xã hội hóa. Phần diện tích còn lại đang được địa phương xây dựng phương án, bố trí kinh phí và chuẩn bị mặt bằng để trồng trong mùa mưa.

Nhiều cây bật gốc, chết khô.

Theo ngành chức năng, việc phục hồi rừng ven biển không thể thực hiện trong thời gian ngắn. Ngoài kinh phí và cây giống, việc trồng mới còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, chất đất, độ mặn và khả năng chống chịu của cây con. Tỷ lệ cây sống cũng chịu ảnh hưởng lớn bởi nắng nóng, gió biển và cát vùi lấp.

Ông Hồ Thế Nam - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hồng Lĩnh - Nghi Xuân - cho biết đơn vị đang phối hợp với các địa phương rà soát hiện trạng, hướng dẫn người dân chuẩn bị mặt bằng, cây giống và các điều kiện cần thiết để triển khai trồng rừng khi bước vào mùa mưa.

Cùng với trồng mới, lực lượng kiểm lâm tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chăm sóc, bảo vệ diện tích rừng đã trồng; thường xuyên kiểm tra để kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình phục hồi.

Rừng phi lao phòng hộ bị bão năm 2025 tàn phá.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, thời gian qua sở đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương, ban quản lý rừng phòng hộ và các đơn vị liên quan huy động nguồn lực, bố trí kinh phí để khôi phục diện tích rừng bị thiệt hại do thiên tai.

Việc phục hồi được triển khai theo Quyết định số 1137/QĐ-UBND ngày 7/5/2026 của UBND tỉnh, trong đó yêu cầu thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, lựa chọn loài cây phù hợp với điều kiện từng khu vực, đồng thời gắn trồng mới với quản lý, chăm sóc và bảo vệ rừng.

Tuy nhiên, với diện tích thiệt hại lên tới hơn 1.050 ha, quá trình này cần nguồn lực lớn và thời gian dài. Trong khi những cánh rừng mới trồng phải mất nhiều năm mới đủ khả năng phát huy chức năng phòng hộ, nguy cơ từ những mùa bão tiếp theo vẫn là nỗi lo của các địa phương ven biển Hà Tĩnh.