RỪNG VẪN 'CHẢY MÁU' (*): Siết quản lý, bám sát địa bàn

Một lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk cho biết chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, tỉnh này đã phát hiện và lập biên bản 139 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp. Trong năm 2025, địa phương cũng phát hiện, lập biên bản xử lý 952 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, trong đó chủ yếu là phá rừng lấy đất sản xuất.

Phá rừng trồng cà phê

Ban Quản lý rừng Lịch sử - Văn hóa - Môi trường hồ Lắk (tỉnh Đắk Lắk) quản lý hơn 10.300 ha rừng và đất rừng đặc dụng. Trên diện tích này, từ tháng 6-2025 đến nay, lực lượng chức năng của ban đã phát hiện 22 vụ lấn chiếm đất rừng đặc dụng, với tổng diện tích hơn 16,5 ha, chủ yếu để trồng cà phê trái phép. Trong đó, ban đã chuyển hồ sơ 17 vụ cho UBND xã Liên Sơn Lắk và 5 vụ cho UBND xã Đắk Liêng xử lý theo thẩm quyền. Ngoài ra, nhiều diện tích cà phê mới trồng trên đất rừng đang tiếp tục được xác minh đối tượng vi phạm.

Đầu tháng 11-2025, Ban Quản lý rừng Lịch sử - Văn hóa - Môi trường hồ Lắk đã ra thông báo yêu cầu các hộ vi phạm tự nguyện di dời cây trồng; đồng thời đề nghị lực lượng chức năng phối hợp hỗ trợ cưỡng chế đối với các diện tích vi phạm. Sau đó, lực lượng liên ngành đã tiến hành nhổ bỏ hơn 10 ha cà phê trồng trái phép tại các tiểu khu 1339, 1343 và 1353.

Tuy nhiên, sáng 12-11-2025, lợi dụng thời điểm cán bộ đi tuần tra, một số đối tượng đã đập phá Trạm Bảo vệ rừng số 2 cùng nhiều trang thiết bị bên trong. Một ngày sau, nhiều người tiếp tục kéo đến chốt gây rối, đe dọa lực lượng làm nhiệm vụ và cản trở hoạt động cưỡng chế.

Nhiều vụ phá rừng, lấn chiến đất rừng xảy ra tại lâm phần của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: CAO NGUYÊN

Một lãnh đạo Ban Quản lý rừng Lịch sử - Văn hóa - Môi trường hồ Lắk cho biết ngay sau khi xảy ra sự việc, đơn vị đã báo cáo UBND xã và Công an xã Liên Sơn Lắk, đồng thời kiến nghị cơ quan chức năng xử lý các đối tượng có hành vi lấn chiếm đất rừng, trồng cà phê trái phép và gây rối tại Trạm Bảo vệ rừng số 2.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk, tình trạng phá rừng lấy đất sản xuất vẫn ở mức cao và phức tạp. Nguyên nhân là lực lượng kiểm lâm địa bàn tại một số xã còn mỏng, năng lực nghiệp vụ hạn chế. Bên cạnh đó, công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong quản lý, bảo vệ rừng chưa kịp thời. Việc phối hợp, huy động nguồn lực để xử lý dứt điểm các "điểm nóng" vi phạm Luật Lâm nghiệp và Luật Đất đai ở một số nơi vẫn chưa hiệu quả, dẫn đến số vụ phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp còn ở mức cao.

Vi phạm tăng hằng tuần

Trong khi đó, tại tỉnh Lâm Đồng, tình trạng phá rừng đang diễn biến phức tạp.

Tại xã Quảng Lập, UBND xã vừa đề nghị lực lượng chức năng xác minh vụ phá 1.300 m² rừng, làm thiệt hại hơn 76 m³ gỗ, trong đó có tới 382 cây gỗ lớn.

Tại xã Hiệp Thạnh, chỉ riêng trong năm 2025 đã xảy ra 19 vụ vi phạm lấn chiếm đất lâm nghiệp, với diện tích thiệt hại gần 60.000 m². Theo lãnh đạo xã, nạn phá rừng lấy đất sản xuất trên địa bàn xảy ra thường xuyên. Do diện tích rừng tự nhiên lớn, giao thông đi lại khó khăn, nhiều đồng bào dân tộc sinh sống, sản xuất xen kẽ trong và ven rừng nên công tác quản lý gặp nhiều trở ngại.

Lãnh đạo xã Hiệp Thạnh cũng thừa nhận các đơn vị chủ rừng chưa có biện pháp ngăn chặn hiệu quả, vẫn để xảy ra tình trạng lấn chiếm, tái lấn chiếm đất lâm nghiệp trên lâm phần quản lý.

Theo báo cáo của cơ quan chức năng, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, chỉ trong 1 tháng (từ ngày 10-12-2025 đến 10-1-2026), lực lượng chức năng đã phát hiện 68 trường hợp vi phạm lâm luật, chủ yếu là phá rừng lấy đất sản xuất.

Đáng chú ý, các vụ phá rừng ở Lâm Đồng tiếp tục xảy ra trong thời gian gần đây. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong tuần lễ từ ngày 11 đến 18-3, trên địa bàn tỉnh xảy ra 10 vụ phá rừng, làm thiệt hại 1,69 ha. So với tuần trước đó, số vụ phá rừng tăng 6 vụ, diện tích rừng bị thiệt hại tăng 1,21 ha.

Nạn phá rừng khiến diện tích rừng tự nhiên ở tỉnh này giảm đáng kể. Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng gửi Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho thấy tổng diện tích rừng tự nhiên năm 2025 là 930.156 ha, giảm 17.715 ha so với năm 2024 (947.871 ha). Theo giải thích của sở này, trên bản đồ trước đây, phần diện tích rừng bị giảm được ghi nhận là rừng tự nhiên nhưng thực tế đã không còn rừng từ nhiều năm trước, chủ yếu bị người dân lấn chiếm, chuyển sang sản xuất nông nghiệp.

Trước tình hình trên, lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, xác định hiện trạng, nguyên nhân, thời điểm và diện tích rừng bị giảm, đặc biệt là rừng tự nhiên, so với hiện trạng năm 2024, nhằm đề ra giải pháp quyết liệt hơn trong bảo vệ rừng.

Các đơn vị, địa phương, đặc biệt là các chủ rừng, được yêu cầu siết chặt quản lý, tăng cường lực lượng bám sát địa bàn, tổ chức tuần tra các khu vực trọng điểm, có nguy cơ cao xảy ra phá rừng; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm vi phạm.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có tổng diện tích rừng hơn 1,11 triệu ha, với tỉ lệ che phủ đạt 45,91%. Chính quyền địa phương xác định công tác quản lý, bảo vệ rừng là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt trong bối cảnh áp lực phát triển kinh tế và biến động sử dụng đất ngày càng gia tăng.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 23-3

CAO NGUYÊN - TRƯỜNG NGUYÊN - CHÂU TỈNH