Rượu ngoại 'xách tay' trôi nổi: Hiểm họa ẩn sau nhãn mác hào nhoáng

Hôn mê, ngừng tim sau vài giờ uống rượu “Mao Đài” nghi chứa Methanol

Cụ thể, ngày 22/3, một người đàn ông (35 tuổi, Hà Nội) sau khi uống chai rượu Mao Đài và đi ngủ, đến khoảng 18h cùng ngày, bệnh nhân được phát hiện trong tình trạng hôn mê sâu, thở ngáp, rối loạn nhịp thở, da niêm mạc nhợt, hạ thân nhiệt, mất kiểm soát đại tiểu tiện. Chỉ ít phút sau khi vào Bệnh viện Đa khoa Đông Anh, bệnh nhân rơi vào ngừng tuần hoàn, không đo được mạch và huyết áp. Các bác sĩ đã phải tiến hành hồi sức tim phổi khẩn cấp, ép tim ngoài lồng ngực, đặt nội khí quản, dùng thuốc vận mạch để duy trì tuần hoàn. Sau gần một giờ nỗ lực, tim bệnh nhân đập trở lại nhưng tiên lượng vẫn hết sức nặng nề.

Các loại rượu ngoại "xách tay" không rõ nguồn gốc xuất xứ được chào bán trên mạng xã hội. Ảnh: PT

Nhận định ban đầu cho thấy đây là ca ngộ độc cấp do độc chất nghi liên quan đến Methanol – loại cồn công nghiệp cực độc, có thể gây tổn thương não không hồi phục và tử vong. Ngay trong đêm, bệnh nhân được chuyển lên Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị chuyên sâu bằng các biện pháp như lọc máu liên tục, xét nghiệm độc chất và hồi sức tích cực. Dù đã qua “cửa tử”, nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề vẫn hiện hữu.

Từ một trường hợp ngộ độc rượu cụ thể, có thể thấy rõ một thực tế đáng lo ngại: thị trường rượu ngoại “xách tay” không qua nhập khẩu chính ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những chai rượu mang nhãn mác nước ngoài từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đến châu Âu, được quảng cáo là “hàng xách tay”, “hàng nội địa”, “không qua trung gian nên giá rẻ” đang được chào bán tràn lan trên các hội nhóm mạng xã hội, chợ “ảo”. Không ít người tiêu dùng tin rằng đây là sản phẩm chất lượng cao, thậm chí “đẳng cấp” nên sẵn sàng chi tiền mà không kiểm chứng nguồn gốc.

Thực tế, rượu giả hiện nay được làm rất tinh vi. Từ vỏ chai, tem nhãn, mã QR cho đến bao bì đều có thể bị làm nhái gần như hoàn hảo. Các đối tượng có thể sử dụng cồn công nghiệp, pha chế thêm hương liệu, chất tạo màu để tạo ra sản phẩm có mùi vị giống rượu thật. Trong đó, Methanol là chất cực kỳ nguy hiểm, không màu, không mùi, dễ bị nhầm với ethanol – loại cồn dùng trong thực phẩm. Khi vào cơ thể, Methanol chuyển hóa thành formic acid, gây toan chuyển hóa nặng, phá hủy hệ thần kinh trung ương, tổn thương thị giác, tim mạch và có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Điều đáng nói là nhiều người vẫn chủ quan với rượu “mác ngoại”. Tâm lý sính hàng ngoại, tin vào lời quảng cáo “xách tay đảm bảo”, “có người quen mang về” khiến không ít người bỏ qua các yếu tố an toàn cơ bản. Trong khi đó, rượu nhập khẩu chính ngạch phải có tem kiểm định, hóa đơn rõ ràng, được kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Ngược lại, rượu trôi nổi không qua kiểm định có thể chứa bất kỳ thành phần nào mà người uống không thể biết.

Sơ cứu ngộ độc rượu có thể kịp thời cứu mạng

Các bác sĩ cảnh báo, ngộ độc Methanol thường không biểu hiện ngay lập tức. Sau khi uống, người bệnh có thể chỉ cảm thấy hơi mệt, buồn ngủ, dễ bị nhầm với say rượu thông thường. Tuy nhiên, sau vài giờ đến một ngày, tình trạng có thể diễn tiến nhanh chóng với các biểu hiện như thở nhanh, khó thở, đau đầu, nhìn mờ, lú lẫn, hôn mê. Khi đã xuất hiện rối loạn ý thức, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được cấp cứu kịp thời.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai từng tiếp nhận và điều trị cho nhiều ca ngộ độc rượu “rởm” chứa methanol. Ảnh: BVCC

Từ góc độ chuyên môn, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, việc sơ cứu ban đầu đúng cách có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong. Theo BS Trung Nguyên, khi phát hiện người nghi ngộ độc rượu, trước hết cần đặt nạn nhân ở tư thế an toàn, đầu và vai cao hơn thân. Nếu người bệnh bất tỉnh, có đờm dãi, thở khò khè thì phải cho nằm nghiêng để tránh sặc, đồng thời có thể kích thích nhẹ để gây nôn, giúp loại bỏ bớt chất độc còn trong dạ dày.

Ngoài ra, việc giữ ấm cơ thể cho nạn nhân là rất quan trọng, bởi ngộ độc rượu thường đi kèm hạ thân nhiệt. Bên cạnh đó, không nên để người bệnh ngủ li bì kéo dài. Người nhà cần đánh thức định kỳ để theo dõi tri giác. Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho ăn nhẹ như cháo loãng và uống nước ấm nhằm tránh hạ đường huyết và bù nước. Một số loại nước như nước gừng, nước cà chua cũng có thể hỗ trợ phần nào.

Tuy nhiên, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên đặc biệt lưu ý, khi xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như gọi không tỉnh, thở nhanh sâu, co giật, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, da xanh tái hoặc chân tay lạnh, cần coi đây là tình trạng cấp cứu. Lúc này, việc duy nhất cần làm là nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất; tuyệt đối không tự ý cho uống thuốc giải rượu, thuốc chống nôn hay bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi có thể làm tình trạng nặng thêm.

Song song với đó, phòng tránh ngộ độc rượu vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế lượng rượu tiêu thụ, không uống rượu khi đói, mệt hoặc đang dùng thuốc. Đặc biệt, tuyệt đối tránh sử dụng các loại rượu ngoại “xách tay” không rõ nguồn gốc xuất xứ hay rượu ngâm tự chế với các loại lá, rễ cây hoặc phủ tạng động vật chưa được kiểm chứng độc tính. Trong bối cảnh thị trường rượu ngoại “xách tay” bán trôi nổi trên các chợ "ảo", mạng xã hội, sự chủ quan của người tiêu dùng có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng.

Phương Thu