Sắc màu sáng tạo từ những nghề thủ công Hà Nội

Những ngày qua, các con phố quanh hồ Hoàn Kiếm trở nên sôi động với các gian hàng thủ công, không gian nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm. Tại đây, người dân, du khách không chỉ được ngắm nhìn những sản phẩm sáng tạo mà còn có cơ hội tìm hiểu câu chuyện phía sau mỗi chất liệu, nghề truyền thống và trực tiếp tham gia vào hành trình khám phá văn hóa.

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, diễn ra từ ngày 13-29/11 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, các hoạt động trưng bày, hội chợ và trình diễn nghệ thuật đã mang đến nhiều trải nghiệm đa dạng. Đặc biệt, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” cùng “Makers Market - Chăm hoa đua nở” trong hai ngày 14 và 15/11 thu hút đông đảo người tham quan với sự góp mặt của hơn 200 đơn vị sáng tạo.

Người dân, du khách tham quan các gian hàng thủ công tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Không gian lễ hội trở thành điểm gặp gỡ giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, các thương hiệu sáng tạo và công chúng. Những sản phẩm thủ công truyền thống được giới thiệu bên cạnh thiết kế ứng dụng, thời trang và các ý tưởng sáng tạo trẻ, tạo nên bức tranh phong phú về sức sống của văn hóa bản địa trong đời sống hiện đại.

Khi sản phẩm thủ công kể câu chuyện di sản

Với 5 nhóm nội dung gồm Di sản và Làng nghề, Tri thức và Công nghệ, Trải nghiệm, Local Brand và Sáng tạo trẻ, Hội chợ “Nghề và Nghệ” mang đến nhiều sản phẩm kết hợp giữa giá trị truyền thống và nhu cầu sử dụng hiện nay. Từ đồ thủ công mỹ nghệ, sản phẩm thiết kế đến những vật dụng quen thuộc được làm mới bằng tư duy sáng tạo, mỗi gian hàng mở ra một câu chuyện riêng về chất liệu, kỹ thuật chế tác và hành trình đưa sản phẩm đến gần hơn với công chúng.

Điểm hấp dẫn của các không gian này là người tham quan không chỉ đứng ngoài quan sát. Nhiều hoạt động cho phép khách trực tiếp tìm hiểu quy trình làm sản phẩm, trải nghiệm một số công đoạn thủ công và trò chuyện với người thực hiện. Qua đó, những giá trị vốn có thể chỉ được biết đến qua lời giới thiệu hay hình ảnh trở nên gần gũi, sinh động hơn.

Các sản phẩm thủ công truyền thống được giới thiệu theo cách tiếp cận sáng tạo.

Tại không gian “Gánh di sản” trên phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, các sản phẩm và hoạt động trải nghiệm mang đến cách tiếp cận gần gũi với văn hóa truyền thống. Trong khi đó, tại Bưu điện Hà Nội, không gian “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số” kết hợp câu chuyện về lịch sử Thủ đô với công nghệ thực tế ảo và hoạt động tô màu tem dành cho trẻ em.

Sự kết hợp giữa thủ công truyền thống và công nghệ cũng tạo nên sức hút riêng. Người lớn có thể tìm hiểu về những giá trị văn hóa, còn các bạn nhỏ được tiếp cận di sản thông qua những hoạt động trực quan, dễ tham gia. Nhiều du khách quốc tế cũng hào hứng khám phá các sản phẩm và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Du khách nước ngoài quan tâm tới các sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt.

Chị Lê Thị Hà, du khách đến từ Bắc Ninh, chia sẻ: “Tôi thích nhất là được tận mắt xem những sản phẩm thủ công, nghe người bán giới thiệu cách làm và câu chuyện phía sau mỗi món đồ. Có những sản phẩm nhìn rất quen nhưng được thiết kế mới lạ, đẹp mắt. Nếu biết thêm địa chỉ mua hàng sau hội chợ thì tôi nghĩ sẽ có nhiều người muốn tìm mua những sản phẩm như thế này”.

Không gian “Gánh di sản” thu hút sự quan tâm của khách tham quan.

Cảm nhận của du khách cho thấy sức hấp dẫn của sản phẩm thủ công không chỉ nằm ở hình thức hay công năng mà còn ở câu chuyện văn hóa được gửi gắm trong đó. Khi có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với người làm nghề, khách tham quan hiểu rõ hơn giá trị của sự tỉ mỉ, kỹ thuật và thời gian tạo nên mỗi sản phẩm.

Nguyễn Quỳnh Anh, sinh viên tại Hà Nội tham quan lễ hội chia sẻ: “Tôi khá bất ngờ khi thấy nhiều sản phẩm truyền thống được thiết kế theo phong cách hiện đại. Những chất liệu quen thuộc nhưng qua cách thể hiện mới lại tạo cảm giác rất khác. Các hoạt động trải nghiệm cũng khiến việc tìm hiểu văn hóa thú vị hơn, thay vì chỉ đi xem và chụp ảnh”.

Từ không gian trưng bày đến sàn diễn thời trang

Nếu các gian hàng đưa di sản đến gần công chúng thông qua sản phẩm và trải nghiệm, những chương trình trình diễn nghệ thuật lại mở ra một cách tiếp cận khác khi đưa chất liệu văn hóa vào ngôn ngữ sáng tạo đương đại.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là chương trình trình diễn thời trang “Lụa Đào nhuộm dáng”. Lụa - chất liệu gắn với nghề dệt truyền thống và văn hóa mặc của người Việt được đặt trong không gian trình diễn, tạo sự kết nối giữa giá trị thủ công với tư duy thiết kế thời trang.

Thông qua các hoạt động trình diễn, thời trang không chỉ được nhìn nhận ở góc độ trang phục hay xu hướng mà còn có thể trở thành phương thức kể câu chuyện về chất liệu, nghề truyền thống và bản sắc văn hóa. Đây cũng là hướng tiếp cận giúp những giá trị di sản có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống hôm nay, đặc biệt với công chúng trẻ.

Trình diễn thời trang “Lụa Đào nhuộm dáng” mang chất liệu truyền thống đến gần công chúng.

Bên cạnh “Lụa Đào nhuộm dáng”, chuỗi hoạt động nghệ thuật tại khu vực hồ Hoàn Kiếm còn có các chương trình âm nhạc, biểu diễn nhạc cụ dân tộc, diễu hành và nghệ thuật cộng đồng. Những tiết mục biểu diễn góp phần tạo không khí sôi động, đưa nghệ thuật ra khỏi không gian sân khấu truyền thống để đến gần hơn với người dân và du khách.

Các tác phẩm sắp đặt, nghệ thuật tái chế, trình diễn ánh sáng và không gian tương tác công nghệ cũng góp phần làm phong phú trải nghiệm. Mỗi hoạt động đem đến một góc nhìn khác nhau, cho thấy sáng tạo có thể bắt đầu từ những chất liệu gần gũi, những câu chuyện đời sống và cả các giá trị văn hóa đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Các buổi trình diễn thời trang cũng thu hút sự quan tâm của du khách.

Không chỉ dừng ở hoạt động tham quan, các hội chợ còn tạo cơ hội để người sản xuất, nhà thiết kế gặp gỡ người tiêu dùng, tiếp nhận phản hồi và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Theo Ban tổ chức, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” cùng “Makers Market - Chăm hoa đua nở” quy tụ hơn 200 đơn vị sáng tạo, tạo không gian giới thiệu sản phẩm, giao lưu và kết nối.

Từ góc độ phát triển kinh tế sáng tạo, đây là cơ hội để sản phẩm thủ công vượt ra khỏi phạm vi trưng bày, tiếp cận thị trường và tìm kiếm đầu ra lâu dài. Tuy nhiên, để duy trì sức hút sau lễ hội, các đơn vị vẫn cần tiếp tục đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển kênh phân phối ổn định.