Sạch - xanh từ những thay đổi trên đồng ruộng ở xã Hát Môn

Mô hình “Cánh đồng sạch - Môi trường xanh” được xã Hát Môn triển khai không chỉ làm thay đổi diện mạo đồng ruộng, mà còn từng bước hình thành thói quen sản xuất gắn với bảo vệ môi trường cho người dân.

Thu hoạch hoa cúc tại xã Hát Môn. Ảnh: Nguyễn Mai

Những ngày đầu tháng 9, tại các xứ đồng trên địa bàn xã Hát Môn, không khí sản xuất của người dân có nhiều chuyển biến. Sau mỗi vụ mùa, bà con chủ động thu gom rác thải, dọn vệ sinh bờ ruộng; những vật tư phục vụ sản xuất được sắp xếp gọn gàng hơn. Đây là những thay đổi tưởng như nhỏ nhưng đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho đồng ruộng quê hương.

Chi hội Trưởng Chi hội Nông dân thôn Thuấn Nhuế Dương Thị Thử cho biết, thôn Thuấn Nhuế có truyền thống trồng hoa huệ, hiện nay có thêm nhiều hộ trồng hoa loa kèn, ly, cúc. Đặc thù trồng các loại hoa khiến người dân phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật. Chính vì vậy, triển khai mô hình “Cánh đồng sạch - Môi trường xanh” có ý nghĩa rất quan trọng đối với địa phương.

“Trước đây, nhiều người chưa có ý thức, thói quen thu gom rác thải, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, sử dụng thuốc chưa đúng hướng dẫn… Thực hiện mô hình, nòng cốt là Hội Nông dân và Hội Liên hiệp phụ nữ chúng tôi phát động dọn vệ sinh, tuyên truyền đến người dân giữ vệ sinh môi trường, giúp nâng cao nhận thức trong hội viên và nhân dân”, bà Dương Thị Thử nói.

Nhờ được tuyên truyền, hướng dẫn kết hợp các chế tài xử lý của cơ quan chức năng, người dân có ý thức chấp hành rất tốt và chưa phải xử lý trường hợp nào. Đến nay, môi trường trên cánh đồng ở thôn Thuấn Nhuế đã tốt hơn rất nhiều. Đợt kiểm tra thực địa của đoàn công tác liên ngành xã Hát Môn mới đây cũng đánh giá: Đa số bà con bắt đầu hình thành thói quen bỏ rác đúng nơi quy định, dọn dẹp mặt ruộng sau thu hoạch. Những tuyến đường nội đồng, bờ kênh được quan tâm vệ sinh; ý thức giữ gìn cảnh quan chung của người dân có chuyển biến tích cực.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Hát Môn Hoàng Quang Giáp, với vai trò nòng cốt trong vận động hội viên, Hội Nông dân xã phối hợp với các tổ chức đoàn thể, cấp ủy, chính quyền các thôn tuyên truyền để người dân thay đổi từ nhận thức đến hành động, Hội Nông dân và Hội Liên hiệp phụ nữ xã đã xây dựng kế hoạch liên tịch “Tuyên truyền vận động hội viên và nhân dân thực hiện mô hình “Cánh đồng sạch - Môi trường xanh” giai đoạn 2026-2030”. Mục tiêu không chỉ là làm sạch đồng ruộng trong thời điểm kiểm tra, mà duy trì thường xuyên, trở thành nếp sản xuất của mỗi hộ dân.

Thực hiện kế hoạch này, đơn vị đã khảo sát, rà soát tại các xứ đồng đã đăng ký. Việc kiểm tra trực tiếp trên đồng ruộng giúp các lực lượng không chỉ ghi nhận kết quả mà còn phát hiện những vấn đề cần khắc phục. Qua thực tế tại thôn Thuấn Nhuế và thôn Đông Thành, đoàn kiểm tra nhận định, bên cạnh những chuyển biến tích cực, vẫn còn tình trạng vứt bỏ cỏ dại, rác thải nông nghiệp chưa đúng nơi quy định, xuất hiện rải rác dọc bờ kênh, ven đường nội đồng. Tại một số bờ ruộng, vật tư, dụng cụ phục vụ sản xuất còn chưa ngăn nắp, thiếu khoa học, ảnh hưởng đến mỹ quan chung. Đây là những vấn đề không khó khắc phục nếu từng hộ dân nâng cao hơn nữa ý thức và trách nhiệm với không gian sản xuất chung.

Theo kế hoạch, năm 2026, xã Hát Môn đặt mục tiêu cả 17 thôn của xã lựa chọn ít nhất một xứ đồng hoặc khu vực sản xuất làm điểm, tập trung làm sạch, khơi thông dòng chảy, rút kinh nghiệm để nhân rộng. Năm 2027, duy trì các điểm đã làm, mở rộng sang xứ đồng liền kề, phấn đấu 30% số xứ đồng đạt tiêu chí; năm 2028 nâng lên 50%; năm 2029 đạt 75%. Đến năm 2030, xã phấn đấu 100% xứ đồng, khu vực sản xuất đạt tiêu chí “Cánh đồng sạch - Môi trường xanh” và được duy trì bền vững.

Từ những thay đổi trên đồng ruộng, mô hình “Cánh đồng sạch - Môi trường xanh” còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: Xây dựng môi trường sản xuất an toàn, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nông sản và sức khỏe của chính người nông dân và tạo nền tảng để địa phương duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu trong giai đoạn mới.