Sai lầm nhiều mẹ bầu mắc khi bổ sung sắt
Thiếu sắt khi mang thai không chỉ khiến mẹ mệt mỏi, chóng mặt mà còn làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ.

Tưởng chỉ gây mệt mỏi, chóng mặt ở mẹ, thiếu sắt trong thai kỳ còn liên quan đến nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và ảnh hưởng phát triển não bộ. Ảnh: Unsplash.
TS Huỳnh Nam Phương, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết trong thai kỳ, cơ thể người mẹ cần tạo thêm máu để cung cấp oxy và dưỡng chất cho thai nhi.
Sắt là vi chất thiết yếu tham gia quá trình này. Nếu khẩu phần ăn không đáp ứng đủ nhu cầu, dự trữ sắt trước khi mang thai thấp hoặc bổ sung không phù hợp, thai phụ có thể bị thiếu sắt, dẫn đến thiếu máu.
Nguy cơ này cao hơn ở những phụ nữ có chế độ ăn đơn điệu, kiêng khem, mang thai gần nhau hoặc từng mất máu kéo dài do kinh nguyệt.
Thiếu máu khiến thai phụ thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt, giảm khả năng lao động và ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ. Đáng chú ý, thiếu máu thiếu sắt còn liên quan đến nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân khi chào đời. Sắt cũng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển não bộ của trẻ. Vì vậy, việc chăm sóc dinh dưỡng cần bắt đầu từ trước khi mang thai, thay vì chờ đến khi phát hiện thiếu máu.
Bổ sung sắt đúng liều, tránh tự ý tăng lượng
Do nhu cầu sắt tăng đáng kể trong thai kỳ, chỉ dựa vào thực phẩm thường khó đáp ứng đầy đủ. Theo khuyến nghị, phụ nữ mang thai nên bổ sung 30-60 mg sắt nguyên tố và 400 µg axit folic mỗi ngày. Ở những khu vực có tỷ lệ thiếu máu thai kỳ từ 40% trở lên, mức 60 mg sắt nguyên tố/ngày được ưu tiên.
Việc bổ sung nên bắt đầu từ lần khám thai đầu tiên. Phụ nữ có kế hoạch mang thai cũng nên trao đổi với nhân viên y tế về việc sử dụng axit folic từ trước khi thụ thai.
TS Huỳnh Nam Phương lưu ý thai phụ cần phân biệt liều dự phòng với liều điều trị thiếu máu. Khi chọn sản phẩm, cần đọc kỹ nhãn để xác định lượng sắt nguyên tố thực tế, bởi khối lượng muối sắt không đồng nghĩa với lượng sắt cơ thể nhận được. Chẳng hạn, 30 mg sắt nguyên tố tương đương khoảng 150 mg sắt sulfat heptahydrat, 90 mg sắt fumarat hoặc 250 mg sắt gluconat.

Bổ sung sắt quá ít có thể gây thiếu máu, nhưng tự ý uống quá liều cũng tiềm ẩn tác dụng phụ. Ảnh: Unsplash.
Nếu xét nghiệm phát hiện thiếu máu, bác sĩ cần đánh giá mức độ, nguyên nhân và tình trạng sức khỏe để chỉ định liều điều trị phù hợp. Liều có thể lên tới 120 mg sắt nguyên tố/ngày cho đến khi hemoglobin đạt ít nhất 110 g/L. Đây là liều điều trị, không phải khuyến nghị để mọi thai phụ tự áp dụng.
Việc tự ý tăng liều, kết hợp nhiều loại viên sắt hoặc đa vi chất có thể gây buồn nôn, khó chịu đường tiêu hóa và táo bón. Người đã được chẩn đoán thiếu máu cần tuân thủ đơn thuốc, tái khám và xét nghiệm theo lịch hẹn.
Ăn đa dạng thực phẩm để hỗ trợ hấp thu sắt
Bên cạnh viên bổ sung, chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa thiếu sắt. Thai phụ nên thường xuyên sử dụng thịt nạc, thịt đỏ với lượng phù hợp, cá, trứng, các loại đậu, đậu phụ, lạc, vừng và rau lá xanh đậm.
Sắt từ thịt và thực phẩm động vật thường được cơ thể hấp thu tốt hơn sắt từ thực vật. Với những bữa ăn chủ yếu cung cấp sắt từ thực vật, nên kết hợp thực phẩm giàu vitamin C như ổi, cam, bưởi, cà chua hoặc ớt chuông để tăng khả năng hấp thu.
Thai phụ cũng cần lưu ý trà và cà phê có thể cản trở hấp thu sắt nếu sử dụng cùng bữa ăn hoặc gần thời điểm uống viên bổ sung. Vì vậy, nên uống các loại đồ uống này cách xa bữa ăn giàu sắt và thời điểm uống viên sắt.
Nếu gặp tình trạng táo bón hoặc khó chịu dạ dày khi bổ sung, thai phụ không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với nhân viên y tế để được hướng dẫn điều chỉnh cách dùng hoặc lựa chọn chế phẩm phù hợp.
Nguồn Znews: https://znews.vn/sai-lam-nhieu-me-bau-mac-khi-bo-sung-sat-post1697861.html
