Sân bay Long Thành vận hành, du lịch Đồng Nai không thể đi lối cũ

Biến thách thức thành cơ hội

Đồng Nai là tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tiếp giáp TP.HCM, thị trường có nguồn khách du lịch lớn nhất cả nước với 44 triệu lượt khách năm 2025.

Địa phương này đang sở hữu tổ hợp tài nguyên du lịch đa dạng hiếm có như: Vườn quốc gia Cát Tiên là khu dự trữ sinh quyển thế giới thứ 411 được UNESCO công nhận năm 2001 và Khu Ramsar Bàu Sấu được công nhận năm 2005.

Bên cạnh đó, hồ Trị An là hồ nhân tạo lớn nhất miền Nam, hệ thống di tích chiến khu D lịch sử và làng nghề truyền thống đa dạng, nhiều nhất Đông Nam bộ.

Theo Tiến sĩ Lê Thị Hạnh An (Trường Đại học Kinh tế TP.HCM), tỉnh Đồng Nai đang đứng trước một sự kiện mang tính lịch sử là sân bay quốc tế Long Thành, dự kiến khai thác thương mại từ đầu tháng 6/2026.

Các chuyên gia kinh tế đóng góp nhiều ý tưởng để du lịch Đồng Nai bứt phá

Du lịch Đồng Nai đang đứng trước cơ hội đón làn sóng khách quốc tế với quy mô chưa từng có. Ở giai đoạn 1, công suất đạt khoảng 25 triệu hành khách/năm, trong đó, việc tiếp nhận khoảng 80% chuyến bay quốc tế từ khu vực TP.HCM hứa hẹn mang lại nguồn thu lớn, khi lượng khách này quá cảnh và phát sinh chi tiêu tại địa phương.

Để hiện thực hóa cơ hội này, theo Tiến sĩ Hạnh An, Đồng Nai cần xây dựng được thương hiệu đô thị và nâng cao năng lực quản trị. Quan trọng hơn, địa phương phải "kể được câu chuyện" của mình - từ không gian đô thị, hệ thống giao thông đến bản sắc văn hóa, tất cả cần được tích hợp đồng bộ để tạo nên một hình ảnh hấp dẫn và có sức cạnh tranh.

"Nếu như 2,5 triệu khách này đi ngang qua Đồng Nai và có mức chi từ 500-600 ngàn/người thì tính sơ khởi với 25 triệu khách, có thể thu khoảng 15 ngàn tỷ/năm. Đó là cách mà Đồng Nai biến đô thị cửa ngõ thành đô thị thành đô thị tăng chuỗi giá trị, tăng chi tiêu của mỗi vị khách đi ngang qua". Tiến sĩ Hạnh An chia sẻ thêm.

Đồng quan điểm, ông Đỗ Lê Phúc Tâm, Viện Đô thị Thông minh và Quản lý, Trường Công nghệ và Thiết kế TP.HCM cho rằng, có rất nhiều dịch vụ đi kèm xung quanh một sân bay, thực tế cho thấy nếu một đô thị sân bay có chiến lược tốt thì dịch vụ phi hàng không chiếm hơn 50% trên tổng nguồn thu từ các dịch vụ.

Làng nghề truyền thống ở Đồng Nai sẽ là điểm đến hấp dẫn du khách

Theo ông Tâm, trong tương lai sân bay Long Thành sẽ là một nơi quá cảnh quốc tế, do vậy du lịch Đồng Nai có thể khai thác lượng khách quá cảnh từ 5-12 hoặc 24 giờ tại sân bay. Trong thời gian này, Đồng Nai nên phát triển các dịch vụ du lịch ngay tại sân bay, như: trung tâm giải trí, điểm tham quan kết hợp khách sạn, spa, phòng họp nhỏ, triển lãm nghệ thuật…

Đối với phía ngoài (bán kính 5-10km), có thể hình thành trung tâm hội nghị, triển lãm quốc tế, khách sạn sân bay, khu mua sắm miễn thuế, tổ hợp giải trí và đặc biệt là kinh tế đêm.

Còn khu vực xa hơn có bán kính từ 32km và có thể mở rộng lên đến từ 50 - 96km thì có thể hình thành các đô thị ven sông, trung thể thao, y tế, trung tâm phát triển nông nghiệp… đặc biệt là khu vực phía Bắc của địa phương (khu vực Bình Phước cũ) rất phù hợp với quy hoạch tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập: "Những khách đến đây thì họ mong muốn di chuyển thuận tiện, do vậy cũng nên tập trung vào khu đô thị sân bay theo mô hình “thành phố 15 phút” để du khách, chuyên gia có thể tiếp cận tất cả các dịch vụ một cách thuận tiện và nhanh nhất. Tất cả những vấn đề trên là định hướng chung của Đồng Nai theo điều chỉnh quy hoạch của địa phương sau sáp nhập".

Định vị lại để khai thác lợi thế

Du lịch Đồng Nai sở hữu tiềm năng rất lớn, từ sinh thái rừng – hồ, di sản văn hóa bản địa, đến cửa ngõ MICE quốc tế – nhưng phần lớn vẫn “ngủ yên” do hạn chế về cơ sở hạ tầng kết nối.

Theo bà Lê Thị Ngọc Loan, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao – Du lịch tỉnh Đồng Nai, là địa phương có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, tuy nhiên hiện chất lượng du lịch của tỉnh chưa đạt như kỳ vọng, hạ tầng cũng chưa đáp ứng được yêu cầu kết nối giữa các điểm đến.

Việc ưu tiên nâng cấp hành lang tiếp cận, phát triển hạ tầng đa phương thức và thông minh không chỉ giúp khai thác hiệu quả tài nguyên mà còn đảm bảo tăng trưởng xanh, bền vững, bao trùm, đúng với định hướng quy hoạch.

Cũng theo bà Loan, trong quy hoạch tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2025-2030 và định hướng đến 2050 thì du lịch là một ngành kinh tế quan trọng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và xanh hóa. Trong không gian phát triển mới, tỉnh sẽ định vị lại du lịch Đồng Nai trên bản đồ du lịch của Việt Nam dựa trên các tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao sẽ nâng tầm du lịch Đồng Nai

Ngoài lợi thế từ sân bay Long Thành, tỉnh sẽ phát triển du lịch trải nghiệm, văn hóa tâm linh, làng nghề, lễ hội truyền thống tại các vùng đồng bào dân tộc.

"Trên cơ sở tiềm năng từ đô thị sân bay Long Thành trong tương lai, các sản phẩm du lịch sẽ kết nối để phát huy tối đa từ lợi thế của sân bay. Vấn đề này Sở sẽ tiếp tục tham mưu cho tỉnh để phát triển du lịch trong thời gian tới" - bà Loan cho biết thêm.

Các đô thị sân bay thường phát triển nhiều loại hình du lịch khác nhau gắn với hoạt động hàng không, từ dịch vụ quá cảnh, du lịch MICE đến các khu giải trí thương mại và du lịch y tế. Những mô hình này không chỉ khai thác dòng khách hàng không mà còn biến sân bay thành một điểm đến kinh tế – du lịch độc lập trong mạng lưới đô thị toàn cầu.

Nếu đầu tư đúng hướng, Đồng Nai hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm đến hàng đầu Đông Nam Bộ thu hút du khách, vừa nâng cao sinh kế cộng đồng địa phương, vừa bảo vệ môi trường để phát triển bền vững.

Lưu Sơn-CTV Trần Vương/VOV-TPHCM